Britanya'nın saygın tıp dergisi Lancet, Mart 2003'te başlayan ABD işgalinin Irak'ta yol açtığı can kayıplarıyla ilgili önceki hesaplamaları altüst eden bir rapor yayımladı. Johns Hopkins Bloomberg Kamu Sağlığı Okulu'ndan Dr. Gilbert Burnham'ın başkanlığında Irak'taki Mustasiriye Üniversitesi'nden 10 doktorun yürüttüğü çalışma, işgal sonrası can kaybını 655 bin ölü olarak hesapladı.
Ölüm oranı eskisinden üç kat fazla
Kurbanların yüzde 56'sı ateşli silahlar, yüzde 14'ü patlamalar, yüzde 31'i işgal güçlerinin operasyonları ya da bombardımanlarda öldürülmüş.Şiddet dışı ölüm oranları da işgalin etkisiyle üç kat artmış: Saddam döneminde ağır BM yaptırımlarına rağmen bin kişide 5.5 olan ölüm oranı, 13.3'e çıkmış. Burnham, "Sonuçlardan eminiz" derken, görüştükleri ailelerin yüzde 90'ının ölüm belgesi ibraz ettiğini belirtti. 2004'te, aynı heyet, savaşın ilk 18 ayındaki can kaybını 100 bin hesaplamıştı. Medya haberlerini baz alan Irak Ceset Sayımı adlı grup can kaybını 50 bin olarak hesaplamıştı. Iraklı bir sivil toplum örgütü ise işgalden Temmuz 2005'e dek 128 bin can kaybı tahmini yapmıştı. Aralıkta 30 bin sivilin öldüğünü söyleyen ABD Başkanı George W. Bush ise "Açıklamamın arkasındayım. 600 bin tahmini güvenilir değil" derken, Irak yönetimi bu sayıyı 'şişirilmiş' diye niteledi.
Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Şiilerin İslam Devrimi Yüksek Konseyi Başkanı Abdülaziz el Hekim, "Meclis tüm Irak halkının çıkarına karar aldı. Irak halkına saygı gösteren, bu yasaya da gösterir" dedi. Sünnilerin en büyük partisi Ulusal Mutabakat Cephesi, "Bölünme reçetesi gibi" diyerek itiraz etti.
Yasa, 18 vilayete kendi kendilerini yönetecek daha büyük federal bölgeler altında birleşmek için referandum hakkı tanıyor. Bu da, zaten geniş özerkliği olan kuzeydeki Kürt bölgesine petrol zengini güneyde Şii, ortada Sünni bölgelerinin eklenmesine yol açacak. Ancak vekillerin referandumlara başlanması için koyduğu 18 aylık moratoryumda Sünnilerin isteği doğrultusunda anayasa değişikliği yapılabilecek. Yasaya en çok petrolsüz ve verimsiz bölgelerde kalacak Sünnilerle etnik temizlikten korkan Türkmenler karşı.
