Sünni grupların itirazına karşın meclisten geçen federalizm yasası, 18 vilayetin tek başına veya bir araya gelerek federal bölgeler oluşturmasını öngörüyor. Böylece çeşitli gruplar, güçlü oldukları bölgelerde, bir ya da birkaç vilayeti federal bölge ilan edebilecek.
Federalizm yasa tasarısına onay veren Irak meclisi, ülkenin parçalanmasına hukuki zemin hazırladı. Irak'ı oluşturan 18 vilayetin tek başına veya bir araya gelerek federal bölgeler oluşturmasını öngören yasa 18 ay içinde ülkenin dini ve etnik temelde bölünmesinin önünü açacak.
Irak federalizm yasasının önceki gün Sünni grupların itirazına rağmen kabul edilmesinden sonra, parçalanma yönünde kritik bir sürece girdi. Irak'taki gruplar 18 ay içinde güçlü oldukları bölgelerde bir ya da birkaç vilayeti federal bölge olarak ilan edebilecekler. Anayasanın, federal bölge oluşturulmasını düzenleyen 119. maddesinde şu ifadeler yer alıyor:
''Bir veya daha fazla sayıda vilayetin, aşağıda belirtildiği şekilde talep gelmesi durumunda referandumla bir bölge oluşturması mümkündür: 1. Bölge oluşturmak isteyen vilayet meclislerinden her birinin üyelerinin 1/3'ünün talebi üzerine, 2. Bölge oluşturmak isteyen vilayetlerdeki seçmenlerin 1/10'unun talebi üzerine.''
Bu madde, yasa teklifinin kabul edilmesinden sonra işlerlik kazanacak. Böylece Şiiler güneyde, Kürtler kuzeyde çoğunlukta oldukları vilayetleri bir araya getirip federal bölge oluşturabilecek.
'Şiddet daha da artacak'
Irak Anayasası, federalizm yasası ile birlikte federal bölgelerin, bağımsız devlet olma yoluna da zemin hazırlıyor. Anayasanın, ''federal anayasaya tezat oluşturmayacak şekilde bölgesel otorite görev alanları ve bunların uygulanmasını belirleyen bölgesel bir anayasa hazırlar'' yönündeki 120. maddesi, federal bölgelere bağımsız devlet gibi anayasa yapma hakkı tanıyor. Federalizme onay verilmesiyle, Sünni gruplar petrolü olmayan El Ambar ve Ninova gibi kırsal bölgeye sıkışacak. Şiiler güneydeki vilayetlerde, Kürtler ise Duhok, Erbil ve Süleymaniye'de çoğunluğu ellerinde bulunduruyor.
Gözlemciler, yasanın şiddeti artıracağına işaret ettiler. Irak'ın yeni hükümetinin kurulmasının ardından dini ve etnik temelli çatışmaya doğru hızla ilerlediğini vurgulayan kaynaklar, direnişin ağırlığını oluşturan Sünni grupların bu yasanın ardından daha da sertleşeceğini belirttiler.
CUMHURİYET 13.09.2006
