Hükümetin makro hedeflerde göz ardı ettiği "borçlar" , ekonomide ve siyasette sıcak gelişmelere gebe olan 2007'de başları ağrıtacak. Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz 'ın bile "Dövizle borçlanmayın" uyarısı yapmasına neden olabilecek boyutlara ulaşan kaynak bulma yarışında, son 3 yılda Merkez Bankası ve kamu dışındaki tüm kesimler borç stokunu katladı. Hatta geçen yıl özel kesimin toplam borç stoku ilk defa kamuyu geride bıraktı.
Türkiye'nin 2001 krizinin ardından uygulanmaya başlanan serbest döviz kuru politikasına göre, tanım olarak dolar iki katına çıksa bile "kriz" olarak adlandırılmazken, aşırı oynaklık olarak kabul edilen bu yükselişler, "dalgalanma" tanımıyla geçiştiriliyor. Bu süreçte ekonomi yönetimine göre herhangi bir "kriz" söz konusu olmasa da, borçlar katlanmaya devam ediyor.
Merkez Bankası'nın üçüncüsünü yayımladığı Finansal İstikrar Raporu'na göre, yurttaşın borçluluk oranı bu yıl yüzde 39 artarken, kredi kartı borcunu ödemeyenlerin oranında da yüzde 15'lik artış yaşandı.
Yurttaş cephesinde, son yıllarda düşen faizle birlikte bankaların artan rekabeti, "tüketici kredilerine hücum" sürecini hızlandırırken, mayıs ayında dalgalanmanın etkisiyle faizlerin yükselmesine karşın, tüketici kredileri sadece 9 ayda yüzde 52 artarak 44 milyar YTL'yi buldu. Bu rakamın yarısını ise kredi kartı borçları oluşturdu. Konut ve taşıt öncülüğünde artan tüketici kredileriyle birlikte geri ödemelerde de sorunlar artmaya başlıyor. Kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin geçen yılın sonunda 159 bin 808 olan sayısı, bu yılın eylül ayında 182 bin 76 olurken, tüketici kredisi borcunu ödeyemeyenlerin sayısı ise 16 bin 767'den 21 bin 660'a çıktı.
Yine Merkez Bankası'nın değerlendirmesine göre 2006'nın ilk 9 ayında, yurttaşın harcanabilir geliri yüzde 13 artışla 264 milyar YTL'ye çıkarken, aynı dönemde faiz ödemeleri de yüzde 13 artarak 11 milyar YTL'yi aştı. Diğer bir deyişle, halkın artan gelirinin tamamı faize gitti.
Merkez Bankası Başkanı'nın uyarma ihtiyacı duyduğu dövize endeksli tüketici kredilerinde ise 2005 sonunda 1 milyar 369 milyon YTL olan tutar, ekim ayı itibarıyla yüzde 11 artışla 1 milyar 519 milyon YTL'ye yükseldi.
Bankaların yurtdışı piyasalardan sağladığı sendikasyon ve seküritizasyon kredilerinde yaşanan patlamanın da itkisiyle özel kesimin toplam borç stoku, son 3 yılda yüzde 150 artarak, 111 milyar dolara ulaşırken, Hazine'nin verilerine göre toplam borç stoku da bu yılın ikinci çeyreği itibarıyla 200 milyar doları buldu. Uzmanların asıl işaret ettiği nokta olan banka dışı kesimde ise artan döviz cinsinden borçlanma, pozisyon açığını 28.8 milyar dolardan 43.4 milyar dolara yükseltti.
CUMHURİYET -6 ARALIK 2006 ÇARŞAMBA
Merkez Bankası'nın üçüncüsünü yayımladığı Finansal İstikrar Raporu'na göre, yurttaşın borçluluk oranı bu yıl yüzde 39 artarken, kredi kartı borcunu ödemeyenlerin oranında da yüzde 15'lik artış yaşandı.
Yurttaş cephesinde, son yıllarda düşen faizle birlikte bankaların artan rekabeti, "tüketici kredilerine hücum" sürecini hızlandırırken, mayıs ayında dalgalanmanın etkisiyle faizlerin yükselmesine karşın, tüketici kredileri sadece 9 ayda yüzde 52 artarak 44 milyar YTL'yi buldu. Bu rakamın yarısını ise kredi kartı borçları oluşturdu. Konut ve taşıt öncülüğünde artan tüketici kredileriyle birlikte geri ödemelerde de sorunlar artmaya başlıyor. Kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin geçen yılın sonunda 159 bin 808 olan sayısı, bu yılın eylül ayında 182 bin 76 olurken, tüketici kredisi borcunu ödeyemeyenlerin sayısı ise 16 bin 767'den 21 bin 660'a çıktı.
Yine Merkez Bankası'nın değerlendirmesine göre 2006'nın ilk 9 ayında, yurttaşın harcanabilir geliri yüzde 13 artışla 264 milyar YTL'ye çıkarken, aynı dönemde faiz ödemeleri de yüzde 13 artarak 11 milyar YTL'yi aştı. Diğer bir deyişle, halkın artan gelirinin tamamı faize gitti.
Merkez Bankası Başkanı'nın uyarma ihtiyacı duyduğu dövize endeksli tüketici kredilerinde ise 2005 sonunda 1 milyar 369 milyon YTL olan tutar, ekim ayı itibarıyla yüzde 11 artışla 1 milyar 519 milyon YTL'ye yükseldi.
Bankaların yurtdışı piyasalardan sağladığı sendikasyon ve seküritizasyon kredilerinde yaşanan patlamanın da itkisiyle özel kesimin toplam borç stoku, son 3 yılda yüzde 150 artarak, 111 milyar dolara ulaşırken, Hazine'nin verilerine göre toplam borç stoku da bu yılın ikinci çeyreği itibarıyla 200 milyar doları buldu. Uzmanların asıl işaret ettiği nokta olan banka dışı kesimde ise artan döviz cinsinden borçlanma, pozisyon açığını 28.8 milyar dolardan 43.4 milyar dolara yükseltti.
CUMHURİYET -6 ARALIK 2006 ÇARŞAMBA
