Türkiye’de doğal afetlerin yüzde 61’ini deprem, yüzde 15’ini heyelan, yüzde 14’ünü sel, yüzde 5’ini kaya düşmesi, yüzde 4’ünü yangın, yüzde 1’ini çığ oluşturuyor
Türkiye'de son 50 yıl içerisinde meydana gelen doğal afetlerin neden olduğu doğrudan ve dolaylı ekonomik kayıpların, gayri safi milli hasılaya yüzde 3-4 oranında etki yaptığı bildirildi.
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü verdiği bilgilere göre, Türkiye, coğrafik konumu, jeolojik ve topoğrafik yapısı, sahip olduğu iklim özellikleriyle büyük can ve mal kaybına yol açan doğal afetlerle sık sık karşı karşıya kalıyor.
Son 50 yıllık istatistikler incelendiğinde, doğal afetlerin Türkiye'de neden olduğu doğrudan ve dolaylı ekonomik kayıpların gayri safi milli hasılaya etkisi yüzde 3-4 oranında. Türkiye'de heyelan sonucu konutlarda oluşan kayıplar nedeniyle, yaklaşık 4.5 milyar YTL harcama yapıldı.
Heyelanlar, depremler gibi büyük alanları etkilememesine rağmen, ekonomik boyutları göz önüne alındığında, depremlerden sonra en yüksek paya sahip doğal afetler olarak ortaya çıkıyor.
Türkiye’de heyelan olmayan il yok
Afet Etüt ve Hasar Tespit Daire Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, büyük bir arşiv oluşturulurken, arşivde Türkiye'deki çeşitli yerleşim birimlerine ait yaklaşık 30 bin afet etüt raporu bulunuyor.
Türkiye'de 1950-2005 yılları arasında 12 bin 794 heyelan olayı yaşanırken, 4 bin 150 yerleşim yeri bu afetten zarar gördü. 197 kişinin hayatını kaybettiği heyelanlar nedeniyle 63 bin konut güvenli alanlara taşındı.
Hemen hemen tüm illerde heyelan olurken, Trabzon, 1016 olay ile en fazla heyelan olayına maruz kalan il durumunda. Trabzon'u, 869 olayla Rize, 583 olayla Kastamonu ve 467 olayla Erzurum izledi.
Heyelanlardan en az etkilenen iller ise 3 olayla Kırklareli, 4 olayla Mardin ve 7 olayla Şanlıurfa'dan oluşuyor. Türkiye'de heyelanlardan etkilenen yerleşim birimi sayısı 4 bin 161 olarak belirlendi.
İlçeler bazında ise 922 ilçenin 665'inde, başka bir ifade ile Türkiye'deki ilçelerin yüzde 72'sinde heyelan meydana geldi. Heyelanlar sonucu 502 ilçede nakil çalışması yapıldı. Olay sayısı bakımından en yüksek ise Trabzon'un Maçka ilçesi. Sadece bu ilçede 204 heyelan meydana geldi. Maçka'yı takip eden ilçeler ise 197 heyelan ile Bartın'ın Ulus, 194 heyelanla Rize'nin Çayeli, 174 heyelanla Trabzon'un Akçaabat, 168 heyelanla Karabük'ün Yenice ve 163 olayla Rize'nin Pazar ilçesi.
Kaya düşmeleri de can alıyor
Türkiye'de doğal afetlerin yüzde 61'i deprem, yüzde 15'i heyelan, yüzde 14'ü sel, yüzde 5'i kaya düşmesi, yüzde 4'ü yangın ve yüzde 1'i çığdan oluşuyor. Heyelanlarla birlikte kaya düşmesin de özellikle İç Anadolu ve Batı Anadolu'yu etkileyen afetler arasında yer alıyor.
Türkiye'de 1955 yılından bu yana 34 ölümün gerçekleştiği 750 kaya düşmesi olayı oldu. Kaya düşmelerinden en fazla etkilen il Kayseri olurken, bu ili Niğde, Erzincan, Aksaray, Karaman, Kahramanmaraş, Adıyaman, Sivas, Bitlis ve Diyarbakır izliyor. Bu zaman diliminde meydana gelen kaya düşmeleri sonucu 26 bin 500 konut kullanılamaz hale geldi.
Yetkililer, Türkiye'de heyelanlı yerleşim birimlerinin Doğu, Orta ve Batı Karadeniz ve aktif fay ile fay zonları boyunca yoğunlaştığını belirtirken, heyelan zararlarını azaltma çalışmalarının stratejik olarak bu bölgelerde yoğunlaşması gerektiğini kaydettiler.
MİLLİ GAZETE -15 ARALIK 2006 CUMA






