Avrupa ülkeleri ve Türkiye, ileride yaşanacak bir doğalgaz sıkıntısının önüne geçmek ve Rusya'ya olan doğalgaz bağımlılıklarını azaltmak amacıyla, başta Nabucco olmak üzere alternatif projelere ağırlık vermeye başladı. Rusya ise karşı proje atağında.
Rusya'nın yüksek fiyat tehdidi altında olduğu belirtilen Ukrayna, Gürcistan, Belarus gibi ülkeler gaz almak için başka ülkelerin kapısını çalmaya başladı. Gürcistan, Türkiye ile Hazar bölgesi gazından pay almak için pazarlık yapıyor. Rusya ile bir anlaşma sağlayamayan Belarus hükümeti, Rus gazının ülkeden geçişine izin vermeyebileceğini ilan etti.
Avrupa Birliği ülkeleri, Rus gazına bağımlılıktan kurtulmanın çarelerini arıyor. Nabucco projesi de bu amaçla gündeme getirildi. Ancak Moskova'nın, bu projeyi bozmak için Macaristan kozununu kullandığı belirtiliyor. Macaristan, Nabucco projesinin 5 ortağından biri konumunda.
Nabucco projesinin gerçekleşmesi durumunda, Avrupa ülkelerinin yanı sıra Türkiye de Rus gazına bağımlılığını önemli oranda azaltacak. Bu arada Türkiye, yüzde 65'e varan Rus gazına bağımlılığı azaltmak için bu projenin yanı sıra Şah Deniz ve Trans - Hazar boru hattı projelerine de destek veriyor.
Rus gaz tekeli Gazprom'un, alım fiyatlarını kat kat artırmaları sağlamak için Ukrayna ile yaşanan krizin ardından Gürcistan, Beyaz Rusya ve Azerbaycan gibi ülkelere yaptığı yoğun baskılar Avrupa'da büyük kaygı yaratmış durumda. Bu gelişmelerin karşısında gaz konusunda yüzde 25 oranında Gazprom'a bağımlı olan Avrupa'nın, Rusya'yı baypas etmek için Nabucco projesini hızlandırma kararını aldığına dikkat çekiliyor.
Ancak bu gelişmelerin karşısında harekete geçen Rusya, bir karşı proje geliştirdi. Rusya'nın bu projeyle Nabucco'ya darbe vurabileceği öne sürülüyor.
Rusya, bir yandan Baltık denizinin altında geçecek ve 2020 yılında devreye girecek bir boru hattıyla Almanya'ya gaz götürmeyi amaçlarken diğer yandan da Karadenizaltından Türkiye'ye gaz taşıyan Mavi Akım'ı Macaristan'a kadar uzatmayı planlıyor.
Fransa'da yayımlanan Libération gazetesine göre, Nabucco ve Gazprom'un güney boru hattı projesi, aynı pazarları hedef alıyor. Rus projesinde, Macaristan'ın başlıca dağıtım noktası durumuna getirirken Nabucco'da bu rolü Avusturya üstleniyor.
Macaristan'ın ise, 'ikili bir oyun' oynadığını belirten gazete, Macar gaz şirketi MOL'un, Nabucco projesine imza atmadan çok kısa bir süre önce Gazprom ile Mavi Akım'ın uzatılmasına ilişkin bir fizibilite çalışması anlaşmasını imzaladığına dikkat çekti.
Gazete, Nabucco projesinin, İran gazını da dahil ederek geliştirildiğini ancak nükleer programı krizi nedeniyle İran gazının devre dışı gibi göründüğünü kaydetti. Türkmen gazının bir çözüm oluşturabileceği ancak bunun da Rusya'nın baypas edilmesi gerekeceğine dikkat çekilirken Gazprom'un da İran gazına erişmeyi de amaçladığını anımsattı.
Türkiye, 2005 yılında 27.1 milyar metreküp, 2006 yılının kasım ayı itibariyle de 27.5 milyar metreküp doğalgaz ithalatı yaptı. 2006'da 10.8 milyar metreküple en büyük ithalat Rusya Federasyonu'ndan yapılırken, Rusya'yı, Mavi Akım, Cezayir, Nijerya izliyor. Türkiye, çok az miktarda da TPAO gazı kullanıyor.
MİLLİYET 28.12.2006
