Hükümet tarafından sessiz sedasız Meclis Genel Kurulu’na getirilen Petrol Kanunu, Türkiye’nin petrol arama ve üretimindeki milli menfaatlerini özel şirketlere devretmesi gibi bir dizi tehlikeli gelişmeye yol açacak.
Jeoloji Mühendisleri Odasına göre, kanunda yapılan değişiklikle Türkiye’de üretilen ham petrol ve doğalgazdan alınan yüzde 12.5’luk devlet hissesi oranlarında yapılacak büyük indirimle devletin geliri yüzde 70 azalacak. Devlet büyük zarara uğrayacak. Yabancı şirketlere yeni kolaylıklar getirilecek.
“Millî menfaat” kaldırıldı
AB mevzuatına uyum sağlama gerekçesiyle yeniden düzenlenen Petrol Kanunu’nda kamu yararından vazgeçildiğine dikkat çeken Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı İsmet Cengiz, “TPAO’nun özelleştirilmesinin önü açıldı” dedi. Cengiz, yeni yasa ile, 6326 sayılı yasada yer alan “Millî Menfaatin Korunması” başlıklı bölümün tamamen kaldırıldığını belirtti.
İşte yeni Petrol Yasası’ndaki tehlikeli maddeler
*Petrol arama ve üretim faaliyetinde bulunmak için yapılan başvurunun değerlendirilmesinde, önceki yasanın ilk kriteri olan “talebin milli menfaatlere uygun olması” ölçütü yasadan çıkarıldı.
*Yabancı devletlerin, şirketlerin ve şahısların petrol faaliyetinde bulunamayacakları, mülk edinemeyecekleri, tesis kuramayacakları” hükmü yeni yasa ile çıkarıldı. Stratejik öneme sahip bir konuda yabancı devletlerin belirleyici olması önündeki engeller ortadan kaldırıldı.
* Önceki yasada yer alan, ülke içinde üretilen ham petrol ve doğal gaz ile bunlardan elde edilen petrol ürünlerinin kara sahalarında % 65‘i ve deniz sahlarında % 55‘inin memleket ihtiyacına ayrılması zorunluluğu, yeni yasa ile kaldırıldı.
*Yabancı şirketlere ürettikleri petrol üzerinde sınırsız tasarrufta bulunarak, tamamını ihraç etme hakkı getirildi.
*Sınırlara 5 km mesafede, tarihi dini yer veya tesise, su tesisine bir yol veya umumi geçide 60 m. mesafede, şehir veya kasaba belediye imar sahası dahilinde petrol faaliyeti Bakan müsaadesi olmadan yapılamaz.” hükmü yasadan çıkarılarak, yabancı şirketlere sınır tanımaksızın her yerde faaliyette bulunma hakkı getirildi.
*Yasa ile, TPAO‘nun sahip olduğu önceki haklar geri alınarak, kamu kuruluşunun yabancı şirketlerle aynı statüye getirildi.
*TPAO‘nun mevcut yasada bulunan Devlet adına petrol arama ve üretim faaliyetlerinde bulunma hakkı kaldırılarak özelleştirilmesinin önü açıldı.
* TPAO’nun lüzum üzerine petrolle ilgili incelemelerde ve petrol faaliyetlerinin denetiminde Petrol Kanununu yürütmekle görevli Petrol İşleri Genel Müdürlüğü‘ne yardımcı olma yükümlülüğü, bir ayrıcalıkmış gibi görülerek kaldırıldı.
*Önceki yasada, TPAO’nun diğer şirketlerden daha fazla arama ruhsatı alabilme hakkı, tasarı ile ortadan kaldırıldı. TPAO‘nun ruhsat sayısındaki avantajlı konumu bundan sonra olmayacak.
* Mevcut uygulamada, sondajlı petrol aramacılığını hızlandırmak amacıyla ruhsatın alınmasından sonra petrol bölgelerinde üç yıl içinde arama sondajına başlamak ve buna devam etmek zorunluluğu varken, yasa ile mevcut petrol bölgeleri ve arama kuyusu açma zorunluluğu da kaldırıldı. Son yıllarda azalan sondaj çalışmalarının daha da azalması riski ortaya çıktı
* Bir sahaya iş programı ve mali yatırım programı ile yapılan başvuru süresi 4 günden 5 aya çıkarıldı. Bu da açık arazinin aramaya açılmasını geciktirecek.
*Ruhsat süreleri de karada 5, denizde 8 yıla yükseltildi. Ruhsat sayısına hiçbir sınırlandırma getirilmemesi, tek bir uluslar arası şirketin veya yabancı bir devlet şirketinin bütün ülkeyi kapsayacak alanda tek başına ruhsat sahibi olmasına imkan veiliyor.
*İşletme ruhsat alanının ne kadar olabileceği önceki kanunda belirtilmişken, yasada bir sınırlama kriteri yok. Şirketlere büyük alanlarda işletme ruhsatı alabilme hakkı tanınıyor.
*İşletme ruhsat süreleri 20 yıldan 30 yıla çıkarılıyor.
*Yeni yasa ile, petrol faaliyetlerinden sağlanan gelirlerden önemli oranda vazgeçiliyor.
*Arama ruhsatlarından hektar başına alınan devlet hakkı geliri tamamen kaldırılarak gelir kaybına neden olunuyor.
* Ülkemizde üretilen ham petrolden alınan % 12.5‘lik devlet hissesi oranı, günlük üretim miktarına göre kademeli olarak % 2‘ye kadar indiriliyor. Bunun sonucunda, üretimden sağlanan ülke mevcut geliri % 70 azalacak.
*Denizlerde bulunacak petrol üretiminden alınacak devlet hissesi oranlarında, su derinliğine bağlı olarak % 30‘a varan ilave indirimler getiriliyor.
MİLLİ GAZETE -25 OCAK 2007 PERŞEMBE
“Millî menfaat” kaldırıldı
AB mevzuatına uyum sağlama gerekçesiyle yeniden düzenlenen Petrol Kanunu’nda kamu yararından vazgeçildiğine dikkat çeken Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı İsmet Cengiz, “TPAO’nun özelleştirilmesinin önü açıldı” dedi. Cengiz, yeni yasa ile, 6326 sayılı yasada yer alan “Millî Menfaatin Korunması” başlıklı bölümün tamamen kaldırıldığını belirtti.
İşte yeni Petrol Yasası’ndaki tehlikeli maddeler
*Petrol arama ve üretim faaliyetinde bulunmak için yapılan başvurunun değerlendirilmesinde, önceki yasanın ilk kriteri olan “talebin milli menfaatlere uygun olması” ölçütü yasadan çıkarıldı.
*Yabancı devletlerin, şirketlerin ve şahısların petrol faaliyetinde bulunamayacakları, mülk edinemeyecekleri, tesis kuramayacakları” hükmü yeni yasa ile çıkarıldı. Stratejik öneme sahip bir konuda yabancı devletlerin belirleyici olması önündeki engeller ortadan kaldırıldı.
* Önceki yasada yer alan, ülke içinde üretilen ham petrol ve doğal gaz ile bunlardan elde edilen petrol ürünlerinin kara sahalarında % 65‘i ve deniz sahlarında % 55‘inin memleket ihtiyacına ayrılması zorunluluğu, yeni yasa ile kaldırıldı.
*Yabancı şirketlere ürettikleri petrol üzerinde sınırsız tasarrufta bulunarak, tamamını ihraç etme hakkı getirildi.
*Sınırlara 5 km mesafede, tarihi dini yer veya tesise, su tesisine bir yol veya umumi geçide 60 m. mesafede, şehir veya kasaba belediye imar sahası dahilinde petrol faaliyeti Bakan müsaadesi olmadan yapılamaz.” hükmü yasadan çıkarılarak, yabancı şirketlere sınır tanımaksızın her yerde faaliyette bulunma hakkı getirildi.
*Yasa ile, TPAO‘nun sahip olduğu önceki haklar geri alınarak, kamu kuruluşunun yabancı şirketlerle aynı statüye getirildi.
*TPAO‘nun mevcut yasada bulunan Devlet adına petrol arama ve üretim faaliyetlerinde bulunma hakkı kaldırılarak özelleştirilmesinin önü açıldı.
* TPAO’nun lüzum üzerine petrolle ilgili incelemelerde ve petrol faaliyetlerinin denetiminde Petrol Kanununu yürütmekle görevli Petrol İşleri Genel Müdürlüğü‘ne yardımcı olma yükümlülüğü, bir ayrıcalıkmış gibi görülerek kaldırıldı.
*Önceki yasada, TPAO’nun diğer şirketlerden daha fazla arama ruhsatı alabilme hakkı, tasarı ile ortadan kaldırıldı. TPAO‘nun ruhsat sayısındaki avantajlı konumu bundan sonra olmayacak.
* Mevcut uygulamada, sondajlı petrol aramacılığını hızlandırmak amacıyla ruhsatın alınmasından sonra petrol bölgelerinde üç yıl içinde arama sondajına başlamak ve buna devam etmek zorunluluğu varken, yasa ile mevcut petrol bölgeleri ve arama kuyusu açma zorunluluğu da kaldırıldı. Son yıllarda azalan sondaj çalışmalarının daha da azalması riski ortaya çıktı
* Bir sahaya iş programı ve mali yatırım programı ile yapılan başvuru süresi 4 günden 5 aya çıkarıldı. Bu da açık arazinin aramaya açılmasını geciktirecek.
*Ruhsat süreleri de karada 5, denizde 8 yıla yükseltildi. Ruhsat sayısına hiçbir sınırlandırma getirilmemesi, tek bir uluslar arası şirketin veya yabancı bir devlet şirketinin bütün ülkeyi kapsayacak alanda tek başına ruhsat sahibi olmasına imkan veiliyor.
*İşletme ruhsat alanının ne kadar olabileceği önceki kanunda belirtilmişken, yasada bir sınırlama kriteri yok. Şirketlere büyük alanlarda işletme ruhsatı alabilme hakkı tanınıyor.
*İşletme ruhsat süreleri 20 yıldan 30 yıla çıkarılıyor.
*Yeni yasa ile, petrol faaliyetlerinden sağlanan gelirlerden önemli oranda vazgeçiliyor.
*Arama ruhsatlarından hektar başına alınan devlet hakkı geliri tamamen kaldırılarak gelir kaybına neden olunuyor.
* Ülkemizde üretilen ham petrolden alınan % 12.5‘lik devlet hissesi oranı, günlük üretim miktarına göre kademeli olarak % 2‘ye kadar indiriliyor. Bunun sonucunda, üretimden sağlanan ülke mevcut geliri % 70 azalacak.
*Denizlerde bulunacak petrol üretiminden alınacak devlet hissesi oranlarında, su derinliğine bağlı olarak % 30‘a varan ilave indirimler getiriliyor.
MİLLİ GAZETE -25 OCAK 2007 PERŞEMBE
