Meclis’te kabul edilen Petrol Kanununa ‘milli menfaatlere aykırı hükümler içerdiği’ gerekçesiyle eleştiriler sürerken, yeni kanunda yabancı yatırımcılar için birçok alanda vergi muafiyeti getiriliyor. 1954 yılından bugüne kadar Türkiye’de petrol arama faaliyeti için ruhsat alan 207 yabancı ve 33 yerli firma, yeni düzenleme ile şu vergileri ödemeyecek: Arama faaliyetlerinde kullanılacak taşıtlardaki ÖTV kaldırıldı. Sözleşmelerdeki damga vergisi artık alınmayacak. Yabancıların, yatırımlarının tamamı ihraç edilinceye kadar üretimden elde ettikleri gelirler her türlü vergi istisna tutulacak. Kurumlar vergisi tavanı petrol hakkı sahipleri için yüzde 55 den 40’a çekildi. Yurtdışının yanı sıra yurtiçinden alınan malzeme ve ekipmandan hiçbir vergi ve harç alınmayacak.
Alınan bilgiye göre, yeni kanunla yerli-yabancı özel sektöre petrol ve doğalgaz kaynaklarının aranmasında, üretilmesinde ve iletilmesinde yatırımlarını artırmaya dönük rekabetçi ve teşvik edici tedbirler getirildi. Türkiye’nin ham petrol ithalatı her geçen yıl artıyor. Ülkemiz, geçtiğimiz yıl ham petrol, akaryakıt, doğalgaz, sıvılaştırılmış petrol gazı ve kömür gibi enerji maddeleri için 26.1 milyar dolar ödedi. Bu ithalatın 15 milyar 208.1 milyon doları ham petrol ve petrolden elde edilen ürün, 9 milyar 49.3 milyon doları doğal gaz ve mamul gaz, 1 milyar 836.1 milyon doları kömür ithalatından oluştu. Petrol fiyatlarındaki yükselişe bağlı olarak, Türkiye’nin ödediği fatura ve dışa bağımlılık artmaya devam edecek. Bugün Türkiye’de tüketilen petrolün yüzde 7’si ülke içinde üretiliyor. Tüketimin artması nedeniyle bu oran her yıl düşüyor.
207 yabancı firma ruhsat aldı
İstatistiklere göre, 2006 yılında üretilen 2.2 milyon ton ham petrol, 900 milyon metreküp doğal gazın yaklaşık piyasa değeri 1.2 milyar dolar civarında. İstihdam, ürün satışı ve devletin aldığı vergilerle birlikte yaklaşık 1.5 milyar ABD doları gelir elde edildi.
Verilere göre, 1954 yılından bugüne kadar Türkiye’de 207 yabancı firma ve 33 yerli şirket arama faaliyeti gerçekleştirdi. Ancak yabancı şirketlerin pek çoğu sadece ruhsat alıp, hiçbir ciddi araştırma faaliyeti göstermeden çekip gitti. Bu şirketlerin bugüne kadar ki, yatırım bedelleri sadece 1.2. milyar dolar. Yerli sermayenin ise, ciddi bir yatırımı yok. Sadece devletin resmi kuruluşu TPAO, bu faaliyetleri yürüttü.
Resmi rakamlara göre, 1.290’ı arama olmak üzere, toplam 3.326 kuyu açıldı. Açılan kuyuların yüzde 61’i Güneydoğu Anadolu, yüzde 22’si Trakya ve kalan yüzde 17’si bölgelere dağılıyor. Kara alanlarının yüzde 20’sinde sondajlarla arama çalışması yapıldı. Ülkemizde bugüne kadar yapılan çalışmalar neticesinde 103 petrol sahası ve 31 doğal gaz sahasından toplam 126,2 milyon ton ham petrol ve 8,6 milyar metre küp doğal gaz üretimi gerçekleştirildi.
MİLLİ GAZETE 27.01.2007






