ABD'li Demokrat Senatör Joseph R. Biden 'in önerisiyle Senato'dan geçen tasarıda, bir taraftan anayasasında yer aldığı şekliyle "Irak'ın bir federasyon olarak kalması" desteklenirken diğer taraftan da Irak Anayasası'nın 112 maddesine aykırı şekilde "petrolün denetiminin sadece Bağdat'ta olması" istendi.
Bu durum, "ABD petrolün denetiminin sadece Bağdat'ta olmasını istiyorsa neden üniter yapı değil de Irak'ta federasyonu destekliyor" sorusunu da gündeme getirdi.
Bu durum, "ABD petrolün denetiminin sadece Bağdat'ta olmasını istiyorsa neden üniter yapı değil de Irak'ta federasyonu destekliyor" sorusunu da gündeme getirdi.
ABD'li Cumhuriyetçilerin de destek verdiği tasarıyla Washington yönetimi Irak'ta federal yapı isteyen Kürtlere ve Şiilere "siyasi destek" mesajı verirken petrol politikası konusunda "Bağdat, çokuluslu şirketlerin çıkarını kollamak" uyarısında bulundu. Bu bağlamda gündeme gelen bir başka soru da "Madem ABD petrolün merkezi yönetim tarafından kontrol edilmesini istiyordu, anayasa hazırlanması sürecinde neden böyle bir düzenleme yapılmasını istemedi" oldu. Dönemin Irak'taki sivil temsilcisi Paul Bremer 'in onayıyla, Irak Anayasası'nda ülkenin hidrokarbon rezervlerine ilişkin iki önemli maddeye yer verildi. 111. maddede, "Irak'ta bulunan petrol ve doğalgaz, çeşitli bölge ve vilayetlerde yaşayan bütün Irak halkının malıdır" yönünde bir düzenleme yapılmış olmasına karşın 112. maddenin birinci fıkrasında "Federal hükümet, petrol ve doğalgaz yönetimini bölge hükümetleri ve vilayetlerle birlikte yapar. Gelir, ülkede nüfus dağılımına göre adaletli bir şekilde dağıtılır..." ifadesine yer verildi. Bu ifadeden yola çıkan Kürt gruplar, yeni açılacak petrol kuyularının gelirlerinin kendilerinde olacağı varsayımıyla, "bölgesel Kürt yönetimi" olarak birçok uluslararası şirketle petrol çıkarma, işletme ve satma anlaşması yaptı. Kürtlerin Norveç kökenli DNO firması örneğinde olduğu gibi ABD şirketleri dışında özellikle Avrupalı şirketlerle uzun erimli petrol anlaşmaları yapmaya başlaması Washington yönetiminde rahatsızlığa yol açtı. Bu nedenle de Washington'da petrolün, Bağdat yönetiminin kontrolünde kalması görüşü ağırlık kazandı. Bunun için de parlamentoda bekleyen Petrol Yasası'nın çıkarılması için yoğun baskı kurdu. Ancak Kürt grupların muhalefetini aşamadı.
Ankara memnun...
Söz konusu tasarının ABD Senatosu'ndan geçmesi, Ankara'da memnuniyet yarattı. Diplomatik kaynaklar, " Bizim muhatabımız Bağdat yönetimidir. Biz başından bu yana Irak'ın zenginliklerinin Irak halkının bütünü tarafından paylaşılması gerektiğini savunuyoruz. Petrolün denetimi Bağdat yönetiminde olursa, doğal olarak Irak halkının tümünün oluşturmuş olduğu bir yönetim ile petrol gelirleri tüm Irak halkına adaletli biçimde dağıtılabilir" değerlendirmesini yaptı.
Ankara memnun...
Söz konusu tasarının ABD Senatosu'ndan geçmesi, Ankara'da memnuniyet yarattı. Diplomatik kaynaklar, " Bizim muhatabımız Bağdat yönetimidir. Biz başından bu yana Irak'ın zenginliklerinin Irak halkının bütünü tarafından paylaşılması gerektiğini savunuyoruz. Petrolün denetimi Bağdat yönetiminde olursa, doğal olarak Irak halkının tümünün oluşturmuş olduğu bir yönetim ile petrol gelirleri tüm Irak halkına adaletli biçimde dağıtılabilir" değerlendirmesini yaptı.
CUMHURİYET -28 EYLÜL 2007 CUMA
