İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0707:4008:2512:5315:3617:5519:23
Kabe

Petrol ültimatomu

Ekonomi
|

Irak milli petrol şirketi Somo'nun Türk firmalarına 'ihracat için Kürtlerden izin alın' yazısı göndermesinin ardından iki ülke arasında başgösteren kriz büyüyor.

Irak milli petrol şirketi Somo'nun Türk firmalarına 'ihracat için Kürtlerden izin alın' yazısı göndermesinin ardından iki ülke arasında başgösteren kriz büyüyor.

Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen'in, 'Muhatabımız Irak hükümetidir' çıkışının hemen ardından Dışişleri Bakanlığı, Maliki başbakanlığındaki Irak yönetimiyle temasa geçti. Irak Başbakanlığı ile kurulan temasta Maliki yönetimine "Siz kaybedersiniz. Kimse, bize ticaret için Kürtleri adres gösteremez" çıkışında bulunan Ankara, Bağdat'tan gelecek haberi bekliyor.

Top şimdi Bağdat'ta
Dışişleri Bakanlığı, Bağdat'la kurduğu temasta iki ülke arasında yaşanan petrol krizinin tüm ticareti doğrudan etkileyeceğini duyurunca, Bağdat yönetimini durum değerlendirmesi için acilen harekete geçirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 3 milyardan 8 milyar dolara çıkarılması konusunda Başbakan Nuri El Maliki'nin kasımdaki Türkiye ziyaretinde anlaşmaya varıldığına dikkat çeken Ankara, Bağdat yönetimine verdiği sert mesajlarla bu anlaşma dahil Irak'la tüm işbirliğinin kesileceğinin işaretini verdi. Diplomatik kaynaklar, "Biz bunu Somo'dan öğrenecek değiliz. Petrol ticaretinde Kuzey yönetimine taviz de vermeyiz. Tüm bu mesajları alan Bağdat hükümeti yeni bir değerlendirme yapacak ve son kararı birlikte vereceğiz" dedi. Irak'ın Ankara Büyükelçisi Sabah Ümran ise krizin en kısa sürede çözümleneceğine inandığını belirtirken, "Ankara'nın haklı tepkisini anlıyoruz. Yanlış anlaşılma var " dedi.
Ankara ise, iki ülke arasında açılması planlanan ikinci sınır kapısına 'taş koyan' Kuzey Irak yönetiminin, petrol ticaretini engelleyerek 'kapı anlaşmaları'nı feshetmeye çalıştığına inanıyor.
Öyle ki Türkiye, Irak'a, 'Kürt bölgesini' baypas edecek şekilde hazırladığı ikinci kapı projesinden 300 milyon dolarlık kazanç sağlamayı hedeflemişti. Türkiye'nin planlarına göre ikinci kapı mevcut Habur Sınır Kapısı ile Suriye sınırı arasında Ovacık'ta yer alacak ve doğrudan Türkmen bölgesine ulaşacaktı. Yeni kapı ile Türkiye, Irak Kürdistan Demokratik Partisi Lideri Mesut Barzani'nin Kuzey Irak'taki nüfuz alanını da önemli ölçüde devre dışı bırakmayı hedefliyordu.
İkinci kapı projesine göre, Türkmenlerin etkin olduğu bölgeyi kullanacak Türk araçları, böylelikle Bağdat'a ulaşmak için 'Silopi-Zaho batısındaki Fish Habur-Ain Zalah-Musul' güzergâhını kullanacaktı. Bu planla aynı zamanda Türkiye, Habur'dan geçen araçların her yıl KDP'ye verdiği 300 milyon dolarlık 'geçiş parasından' da kurtulacaktı.
Türkiye'nin bu planını devre dışı bırakmak için Bağdat yönetimine ağır baskıda bulunan Kuzey Irak yönetimi, bugüne kadar projenin hayata geçişini engelledi. İki ülke arasındaki 'kapı açma' projesi, karşılıklı her ziyarette gündeme geldi ancak bugüne kadar hiçbir adım atılamadı.

Elektrik de kesilecek
Ankara, petrol ticareti konusunda Bağdat ile anlaşma sağlanamazsa Türkiye'nin Irak'a elektrik satışından da vazgeçeceğinin işaretini veriyor. İletim hatlarını yenileyerek Irak'a elektrik satışını 180 megavattan 350 megavata çıkarma hazırlıklarını sürdüren Türkiye, Bağdat yönetimine 'tüm işbirliği kesilir' mesajı verirken, bunun için de elektrik satışının olduğunu da duyurdu.

RADİKAL - 30 OCAK 2007 SALI
AKRA