ABD, Rice'ın birçok Arap ülkesiyle yaptığı görüşmeler kanalıyla ve Filistin barışında yeni bir rol üstlenerek, ılımlılar eksenini güçlendirmeye çalışıyor
Suriye lideri Beşar Esad Tahran'ı, İranlı baş nükleer müzakereci Ali Laricani de Riyad'ı ziyaret etti. Bu ziyaretler, ABD Dışişleri Bakanı Rice'ın Bağdat ziyareti ve ardından Siyonist oluşum ve Filistin topraklarına geçişi, Mısır, Ürdün ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla buluşmasıyla aynı zamana denk geldi. Bu ziyaretler, yeni iki kutbun, yani 'ılımlılar' ve 'şer' eksenlerinin Irak, Lübnan ve Filistin gibi üç konuda yeniden düzenlenmesi için kaçınılmazdı. ABD'nin istediği bu eksenlerin oluşmasını, tarafların siyaset ve fikirlerini istedikleri gibi dayatmasının önünde engeller var.
Esad'ın Tahran ziyareti önemliydi: Lübnan ve Irak konusunda yükselen ABD-İsrail meydan okuyuşlarına karşı, Şam-Tahran ilişkilerinin takviye edilmesi için kaçınılmazdı. Lübnan konusunda da, İran-Suudi Arabistan eşgüdümünü, Suriye-İran eşgüdümünü gölgede bırakmaya başladı. Tüm bunlar, Rice'ın İran, Suriye, Lübnan ve Filistin'deki direnişi kapsayan 'aşırılar cephesi'yle mücadelede, 'ılımlı Arap ülkeleri cephesi'ni güçlendirmek için bölgeye geldiği bir zamanda gerçekleşiyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı Irak Koordinatörü David Satterfield, Rice'ın Mısır, Ürdün ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleriyle yeni Irak planının ayrıntılarını ele alacağını, ABD'yle Irak ve başka bölge ülkelerinde işbirliği yapmayanlara karşı önlem almayı masaya yatıracağını ifade etti. Yani ABD, 'İran ve Suriye'yi değişmeye zorlamak için toplu irade' oluşturmaya çalışıyor. Rice, Bush'un Irak planını desteklemeleri karşılığında Arap ülkelerini mevcut Filistin krizinde yeni A BD rolüyle ayartmaya çalışsa da, Mekke zirvesi Rice'ın, Filistin lideri Abbas ve Siyonist oluşum un başbakanı Olmert'le buluşmasında fikir sunma fırsatını engelledi. Mekke zirvesi, Hamas'ın yeni hükümetin esaslı tarafı olduğunu teyit ediyor. ABD de Hamas'ın katılacağı bir hükümetle işbirliğini reddediyor. Rice'ın Abbas ve Olmert'le görüşmesinde başarısız olması, yeni Ir ak planı karşılığında Filistin sorununun çözümü için birçok imkânını zayıflatacak.
Taraflar çeşitli sorunlarla mücadele ediyor. Hepsi de 'kartlarını yeniden düzenlemeye' çalışıyor, ancak çözüm erteleniyor.
RADİKAL -23 ŞUBAT 2007 CUMA (Birleşik Arap Emirlikleri gazetesi Haliç, el Ehram Stratejik Araştırma Merkezi'nde uzman)
Suriye lideri Beşar Esad Tahran'ı, İranlı baş nükleer müzakereci Ali Laricani de Riyad'ı ziyaret etti. Bu ziyaretler, ABD Dışişleri Bakanı Rice'ın Bağdat ziyareti ve ardından Siyonist oluşum ve Filistin topraklarına geçişi, Mısır, Ürdün ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla buluşmasıyla aynı zamana denk geldi. Bu ziyaretler, yeni iki kutbun, yani 'ılımlılar' ve 'şer' eksenlerinin Irak, Lübnan ve Filistin gibi üç konuda yeniden düzenlenmesi için kaçınılmazdı. ABD'nin istediği bu eksenlerin oluşmasını, tarafların siyaset ve fikirlerini istedikleri gibi dayatmasının önünde engeller var.
Esad'ın Tahran ziyareti önemliydi: Lübnan ve Irak konusunda yükselen ABD-İsrail meydan okuyuşlarına karşı, Şam-Tahran ilişkilerinin takviye edilmesi için kaçınılmazdı. Lübnan konusunda da, İran-Suudi Arabistan eşgüdümünü, Suriye-İran eşgüdümünü gölgede bırakmaya başladı. Tüm bunlar, Rice'ın İran, Suriye, Lübnan ve Filistin'deki direnişi kapsayan 'aşırılar cephesi'yle mücadelede, 'ılımlı Arap ülkeleri cephesi'ni güçlendirmek için bölgeye geldiği bir zamanda gerçekleşiyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı Irak Koordinatörü David Satterfield, Rice'ın Mısır, Ürdün ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleriyle yeni Irak planının ayrıntılarını ele alacağını, ABD'yle Irak ve başka bölge ülkelerinde işbirliği yapmayanlara karşı önlem almayı masaya yatıracağını ifade etti. Yani ABD, 'İran ve Suriye'yi değişmeye zorlamak için toplu irade' oluşturmaya çalışıyor. Rice, Bush'un Irak planını desteklemeleri karşılığında Arap ülkelerini mevcut Filistin krizinde yeni A BD rolüyle ayartmaya çalışsa da, Mekke zirvesi Rice'ın, Filistin lideri Abbas ve Siyonist oluşum un başbakanı Olmert'le buluşmasında fikir sunma fırsatını engelledi. Mekke zirvesi, Hamas'ın yeni hükümetin esaslı tarafı olduğunu teyit ediyor. ABD de Hamas'ın katılacağı bir hükümetle işbirliğini reddediyor. Rice'ın Abbas ve Olmert'le görüşmesinde başarısız olması, yeni Ir ak planı karşılığında Filistin sorununun çözümü için birçok imkânını zayıflatacak.
Taraflar çeşitli sorunlarla mücadele ediyor. Hepsi de 'kartlarını yeniden düzenlemeye' çalışıyor, ancak çözüm erteleniyor.
RADİKAL -23 ŞUBAT 2007 CUMA (Birleşik Arap Emirlikleri gazetesi Haliç, el Ehram Stratejik Araştırma Merkezi'nde uzman)
