Irak meclisinin "teknik nedenleri" gerekçe göstererek, Irak Anayasası'nın 140. maddesinde de yazılı olan üç aşamalı takvimi uygulamaya koymamasının arkasında Kürtler, Sünni Araplar ve Türkmenler arasındaki siyasi uzlaşmazlıklar bulunuyor.
Türkiye'nin büyük hassasiyet gösterdiği ve Irak'taki dini ve etnik çatışmalarda "kırılma noktası" olarak gördüğü Kerkük'ün nihai statüsünü belirleyecek olan referandum, "teknik nedenlerden dolayı" 2008 yılı Mayısı'nın sonuna ertelendi. Kürt gruplar siyasi gerekçeleri kabul etmeyince, Irak meclisi "teknik nedenlerle" ertelemeyi uygun gördü.
Irak meclisi "erteleme kararını" Türkiye'nin Irak Koordinatörü Büyükelçi Oğuz Çelikkol ve yardımcısı Murat Özçelik 'in güvenlik konusunda yapılan toplantıya katılmak üzere pazar günü Bağdat'a gitmelerinden bir gün önce aldı.
ABD'nin bir süreden beri ülke genelindeki terörün Irak'ın kuzeyine de sıçraması korkusuyla ertelenmesini istediği Kerkük referandumuna ilişkin olarak geçen ay Irak Yüksek Seçim Kurulu'nun, söz konusu talebini Irak parlamentosuna ilettiği belirtiliyor. Irak Yüksek Seçim Kurulu, "Değil Kerkük referandumu, güvenlik nedeniyle Irak'ın hiçbir bölgesinde en küçük seçim bile yapılamaz" yönündeki değerlendirmesini de sundu.
'Siyasi neden kabul etmeyiz'
Irak meclisi de cumartesi günü yaptığı toplantıda, "Irak Anayasası'nın, Kerkük'ün nihai statüsünün belirlenmesini öngören 140. maddesinin uygulanmasını, 2008'in Mayıs ayının sonuna kadar erteleme" kararı aldı.
Yapılan toplantıda, Irak parlamentosundaki Kürt ittifakı, daha önce bölgesel Kürt yönetimi lideri Mesud Barzani 'nin yaptığı ve "Referandum ancak teknik nedenlerden dolayı ertelenebilir. Siyasi neden ise kabul etmeyiz" yönündeki açıklamasını dikkate alarak, çok fazla itiraz etmedi.
Kürtlerin tutumunu dikkate alan diğer gruplar, erteleme gerekçesini de "teknik neden" olarak açıkladılar. Ancak Kürtler, ertelemenin 2008 yılı sonuna değil, sadece beş ay sonrasına yapılması gerektiği konusunda ısrarcı olunca, diğer gruplar kabul etmek durumunda kaldı.
Kürtler, ABD'nin 2008 yılı sonunda askerlerini çekmesi olasılığına karşı, Kerkük'te referandumun geciktirilmeden yapılmasını istiyor. Kürtler, "Kerkük üzerinde Baas rejiminin yürüttüğü Araplaştırma politikalarının etkisinin giderilmesini" öngören 140. maddenin uygulanmasını engelleyecek siyasi bir kararı ise kesinlikle kabul etmeyeceklerini dile getirmişlerdi.
Türkiye'nin büyük hassasiyet gösterdiği ve Irak'taki dini ve etnik çatışmalarda "kırılma noktası" olarak gördüğü Kerkük'ün nihai statüsünü belirleyecek olan referandum, "teknik nedenlerden dolayı" 2008 yılı Mayısı'nın sonuna ertelendi. Kürt gruplar siyasi gerekçeleri kabul etmeyince, Irak meclisi "teknik nedenlerle" ertelemeyi uygun gördü.
Irak meclisi "erteleme kararını" Türkiye'nin Irak Koordinatörü Büyükelçi Oğuz Çelikkol ve yardımcısı Murat Özçelik 'in güvenlik konusunda yapılan toplantıya katılmak üzere pazar günü Bağdat'a gitmelerinden bir gün önce aldı.
ABD'nin bir süreden beri ülke genelindeki terörün Irak'ın kuzeyine de sıçraması korkusuyla ertelenmesini istediği Kerkük referandumuna ilişkin olarak geçen ay Irak Yüksek Seçim Kurulu'nun, söz konusu talebini Irak parlamentosuna ilettiği belirtiliyor. Irak Yüksek Seçim Kurulu, "Değil Kerkük referandumu, güvenlik nedeniyle Irak'ın hiçbir bölgesinde en küçük seçim bile yapılamaz" yönündeki değerlendirmesini de sundu.
'Siyasi neden kabul etmeyiz'
Irak meclisi de cumartesi günü yaptığı toplantıda, "Irak Anayasası'nın, Kerkük'ün nihai statüsünün belirlenmesini öngören 140. maddesinin uygulanmasını, 2008'in Mayıs ayının sonuna kadar erteleme" kararı aldı.
Yapılan toplantıda, Irak parlamentosundaki Kürt ittifakı, daha önce bölgesel Kürt yönetimi lideri Mesud Barzani 'nin yaptığı ve "Referandum ancak teknik nedenlerden dolayı ertelenebilir. Siyasi neden ise kabul etmeyiz" yönündeki açıklamasını dikkate alarak, çok fazla itiraz etmedi.
Kürtlerin tutumunu dikkate alan diğer gruplar, erteleme gerekçesini de "teknik neden" olarak açıkladılar. Ancak Kürtler, ertelemenin 2008 yılı sonuna değil, sadece beş ay sonrasına yapılması gerektiği konusunda ısrarcı olunca, diğer gruplar kabul etmek durumunda kaldı.
Kürtler, ABD'nin 2008 yılı sonunda askerlerini çekmesi olasılığına karşı, Kerkük'te referandumun geciktirilmeden yapılmasını istiyor. Kürtler, "Kerkük üzerinde Baas rejiminin yürüttüğü Araplaştırma politikalarının etkisinin giderilmesini" öngören 140. maddenin uygulanmasını engelleyecek siyasi bir kararı ise kesinlikle kabul etmeyeceklerini dile getirmişlerdi.
Kürt göçmenler yerleştirildi
Oysa, teknik neden olarak gösterilen Irak Anayasası'nın 140. maddesinde de yazılı olan üç aşamalı takvimin uygulamaya konulmamasının arkasında Kürtler, Sünni Araplar ve Türkmenler arasındaki siyasi uzlaşmazlıkların bulunduğu biliniyor. Kerkük'teki referandumun geleceği özellikle şehirde son dönemde artan bombalı saldırılar nedeniyle Kürt tarafında ciddi bir kaygı konusu olmaya başlamıştı.
Anayasanın 140. maddesine göre referandum öncesinde Kerkük'teki Sünni Arapların çıkarılması ve daha önce Baas rejimi tarafından yerlerinden edilen Kürtler ve Türkmenlerin yaşam alanlarına geri dönmesi gerekiyor. Ancak, Kürt gruplar bu maddeyi gerekçe gösterip Türk kimliği olan kenti 2003'ten sonra kısa sürede Kürtleştirmişler ve kente 600 binin üzerinde Kürt göçmen getirmişlerdi.
Kerkük'ten çıkarılan ve yerleştirilenlerin tümüne tazminat vermeyi taahhüt eden Nuri el Maliki hükümeti ise bu konudaki çalışmalarını henüz tamamlayamadı. Kerkük'te referandum öncesinde geçen haziranda bir de nüfus sayımı yapılması gerekiyordu.
Oysa, teknik neden olarak gösterilen Irak Anayasası'nın 140. maddesinde de yazılı olan üç aşamalı takvimin uygulamaya konulmamasının arkasında Kürtler, Sünni Araplar ve Türkmenler arasındaki siyasi uzlaşmazlıkların bulunduğu biliniyor. Kerkük'teki referandumun geleceği özellikle şehirde son dönemde artan bombalı saldırılar nedeniyle Kürt tarafında ciddi bir kaygı konusu olmaya başlamıştı.
Anayasanın 140. maddesine göre referandum öncesinde Kerkük'teki Sünni Arapların çıkarılması ve daha önce Baas rejimi tarafından yerlerinden edilen Kürtler ve Türkmenlerin yaşam alanlarına geri dönmesi gerekiyor. Ancak, Kürt gruplar bu maddeyi gerekçe gösterip Türk kimliği olan kenti 2003'ten sonra kısa sürede Kürtleştirmişler ve kente 600 binin üzerinde Kürt göçmen getirmişlerdi.
Kerkük'ten çıkarılan ve yerleştirilenlerin tümüne tazminat vermeyi taahhüt eden Nuri el Maliki hükümeti ise bu konudaki çalışmalarını henüz tamamlayamadı. Kerkük'te referandum öncesinde geçen haziranda bir de nüfus sayımı yapılması gerekiyordu.
CUMHURİYET -11 EYLÜL 2007 SALI
