Van’da yaşanan 7.2’lik deprem bir kez daha deprem vergilerini gündeme getirdi. Marmara depremi sonrasında deprem yaraları ve depreme dönük çalışmalar için getirilen deprem vergileri kalıcı olurken, 1999-2006 arasında deprem için toplanan ek 20 milyar TL’lik gelir büyük ölçüde bütçenin kurtarıcısı oldu.
Muhtemek depremler için yapılması gereken güçlendirme çalışmaları büyük ölçüde ertelendi. 26 Kasım 1999’da çıkan 4481 sayılı kanun ile depremin zararlarını telafi etmek için Ek Gelir, Kurumlar, Emlak, Motorlu Taşıtlar Vergileri getirilirken aynı zamanda Özel İletişim ve Özel İşlem Vergisi adı altında iki yeni vergi kaleminin uygulanmasına karar verildi. Özel İletişim ve Özel İşlem Vergisi uygulamaları ise 2004’e kadar farklı kanun maddeleriyle uzatıldı. 2004’ten sonra ise Özel İletişim Vergisi devamlı oldu.
Nereye harcandığı net değil
Devlet Planlama Teşkilatı uzmanlarından Ayşe Erkan’ın araştırmasına göre 2004’e kadar deprem için toplanan kaynakların miktarı 20 milyar TL’ye ulaştı. Ancak bu kaynakların tümünün deprem telafisinde mi kullanıldığı yoksa bütçede başka kalemlerde mi kullanıldığı konusunda net bilgi yok. Marmara Depremi’nin ekonomideki toplam zararı ise TÜSİAD’a göre 17 milyar dolar, DPT’ye göre 15-19 milyar dolar, Dünya Bankası’na göre de 12-17 milyar dolar.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işyerleri hasara uğrayan işverenler ile Bağ-Kur’luların geçmiş prim borçlarıyla, depremden sonra 3 aylık sürede prim borçlarını 1 yıl süreyle erteledi.
RADİKAL
