ABD fena sıkıştırıyor

Olası Irak savaşı hazırlıklarını yoğunlaştıran ABD, Türkiye'yi sıkıştırıyor. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Pearson, ABD Başkanı George W. Bush adına Başbakan Abdullah Gül'le yaptığı görüşmede, "Zaman artık daralıyor. ABD'nin önünü görebilmesi için konuyla ilgili yanıtlarınız gerekiyor" dedi. Gül ise şimdilik Pearson'a "Bazı endişelerimiz var. En kısa zamanda yanıt vereceğiz" dedi. ABD, Türkiye'den üç konu hakkında somut yanıt istiyor: 1) Türkiye'nin uluslararası koalisyona katılıp katılmayacağı. 2) Türkiye'nin Amerikan askerlerinin Irak'a geçmek ya da Irak'ta konuşlanacak güçlere destek için topraklarını açıp açmayacağı. 3) Türkiye'nin 'inceleme izni' verdiği üs ve limanların 'kullanımına' dair izin verip vermeyeceği. AKP lideri Tayyip Erdoğan'la önceki gece görüşen ve önemli bir mesaj ileten Pearson, dün de Gül'le bir araya geldi. ABD'nin savaş için planlama aşamasına gelmesinin ziyareti gerekli kıldığı öğrenildi. Robert Pearson, Gül'le görüşmesinde, Irak'ın BM'ye sunduğu kitle imha silahlarıyla ilgili raporun 'gerçeklerden uzak' olduğunu söyledi. BM'nin takviminin daraldığını anımsatan Pearson, "Süre azalıyor. Irak rejimini daha fazla sıkıştırmalıyız" sözleriyle 'sabırsızlıklarını' yansıttı. Washington, BM silah denetçilerinin Irak'ın kitle imha silahlarıyla ilgili kapsamlı rapor sunacağı 27 Ocak'ta, harekât kararı çıkarılması talebiyle BM Güvenlik Konseyi'ne başvurmayı tasarlıyor. Meclis ve halkın iknası Gül ise 'stratejik ortak' olarak ABD'yle işbirliğine devam edeceklerini kaydedip, "Ancak bazı endişelerimiz var. Bölge ülkelerinin aklında -ki İsrail dışında tümü Müslüman ülkelerdir- harekâtın yasallığı konusunda soru işaretleri kalmamalı" uyarısı yaptı. Gül ayrıca Amerikan askerinin Türkiye'de konuşlanması ve Türk ordusunun Türkiye dışında bir koalisyona katılması için Anayasa'nın 92. maddesi gereğince TBMM onayı gerektiğini hatırlattı. Bunun üzerine ABD'nin ciddi bir planlama aşamasında olduğunu anlatan Pearson, "Planlar yapılırken önümüzü görmeliyiz. Türkiye'nin katkılarını bilmeden harekât planlamamız olanaksız. Elinizi çabuk tutun, yanıtınızı verin" ifadesini kullandı. Gül de "En kısa zamanda sorularınızı yanıtlayacağız" karşılığını verdi. Robert Pearson çıkışta gazetecilerin sorularını yanıtlarken, Bush'un mesajı hakkında bir şey söyleyemeyeceğini, ancak kendisinin ABD Başkanı' nın temsilcisi olduğunu vurguladı. Gül'ün ABD'ye kesin yanıtını ocak ayındaki Washington ziyareti sırasında iletmesi bekleniyordu. Ancak bugüne kadar Irak konusunda atılacak adımlara ilişkin senaryoların simülasyonunu (canlandırma) gerçekleştiren Washington ile Ankara, siyasi ve ekonomik alanlarda yapılması gerekenlerle iki ülkenin sorumluluklarının belirlendiği canlandırmalar sonucunda harekâtın planlanması aşamasına geldi. Dolayısıyla da karar vakti çattı. 'Tek İslam ülkesi olmayız' Ancak hükümet, Türkiye'nin olası Irak savaşına katılan tek Müslüman ülke olmasını istemiyor. Bu çerçevede, Gül'ün 15 Ocak'a dek Ürdün, Mısır, Suriye, İran ve Suudi Arabistan'ı ziyareti planlanıyor. Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış da Avrupa Konvansiyonu toplantıları için bulunduğu Brüksel'den dönüşünde, olası Irak savaşıyla ilgili sorularla karşılaştı. Britanya'nın Türkiye'den üs talep ettiği haberlerini "Ben burdayken etmemişlerdi" sözleriyle yorumlayan Yakış, ABD'nin taleplerine ilişkin açıklamanın da ayaküstü yapılamayacağını söyledi. Başbakan Gül de 'hükümetin, Türkiye'de İngiliz askeri istemediği' haberleri üzerine "Hükümetten bu konuda bir açıklama yapılmadı. Ancak tarihi gerçekleri dikkate almak zorundayız. Bir karar alırken geçmişi tahlil ve gelecekle ilgili projeksiyonlar yapmamız gerek" demişti. RADİKAL - 22.12.2002