Bosna-Hersek'in tarihe iz bırakan ve bütün Müslümanların sevgilerine mahzar olan lideri Aliya İzzetbegoviç, vefatının 4’üncü yılında tüm dünya Müslümanları tarafından rahmetle anılıyor.
Bilgeliği ile Boşnak Müslümanlarını aydınlatan İzzetbegoviç siyasi ve askeri alandaki mücadelesiyle de Bosna Hersek’in bağımsızlık kazanmasında en büyük rolü oynadı.Mütevazı bir hayat yaşayan İzzetbegoviç, halkına mücadele dolu bir hayatın sonunda ışık tutan eserler bıraktı.
Mücadelesi 1940’larda başladı
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Bosna- Hersek'in de içinde bulunduğu Yugoslavya bağımsız oldu.1925'te Bosna-Hersek'in kuzey batısında bulunan Bosanska Krupa şehrinde İslami duyarlılığına sahip bir ailede dünyaya gelen Aliya, 1949'da İslamcılık suçlamasıyla beş yıl hapse mahkûm edildi.Ancak O halkını İslami yönden aydınlatmak ve bilgilendirmek amacıyla faaliyet yürütmeye devam etti.1980'de diktatör Tito'nun ölmesinden sonra Yugoslavya biraz daha rahatlamış görünüyordu. Bu dönemde 1983 yılında İzzetbegoviç'in oğlu onun daha önce yayınlanmış İslami Manifesto adlı kitabını genişleterek yeniden yayınladı.Bunun üzerine yönetim İslami bir yönetim amacında çalışmakla suçlayarak Aliya’yı 14 yıl hapse mahkûm etti.Daha sonra 1988'de çıkarılan bir afla da serbest bırakıldı.Yugoslavya’nın iyiden iyiye dağılma sürecine girdiği bu dönemde İzzetbegoviç, Müslümanların haklarını savunmak için Demokratik Eylem Partisi (SDA) adlı bir parti kurdu.İzzetbegoviç, o zaman henüz Yugoslavya Federasyonu'nun içinde bulunan Bosna-Hersek'in cumhurbaşkanı oldu.Dönüşümlü olarak yapılan Yugoslavya Cumhurbaşkanlığı Aliya’ya geleceği sırada Slovenya ile Hırvatistan ayrılma kararı aldı. 1 Mart 1992'de ayrılıp ayrılmama konusunda referanduma giden katılanların yüzde 62,8'i bağımsızlığı tercih edince Bosna-Hersek de bağımsızlığını ilan etti.Ama bu kararın alınmasından hemen sonra Sırp çetnikler Müslümanlara karşı oldukça kanlı bir katliam hareketi başlattılar.
Bilgeliği ile Boşnak Müslümanlarını aydınlatan İzzetbegoviç siyasi ve askeri alandaki mücadelesiyle de Bosna Hersek’in bağımsızlık kazanmasında en büyük rolü oynadı.Mütevazı bir hayat yaşayan İzzetbegoviç, halkına mücadele dolu bir hayatın sonunda ışık tutan eserler bıraktı.
Mücadelesi 1940’larda başladı
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Bosna- Hersek'in de içinde bulunduğu Yugoslavya bağımsız oldu.1925'te Bosna-Hersek'in kuzey batısında bulunan Bosanska Krupa şehrinde İslami duyarlılığına sahip bir ailede dünyaya gelen Aliya, 1949'da İslamcılık suçlamasıyla beş yıl hapse mahkûm edildi.Ancak O halkını İslami yönden aydınlatmak ve bilgilendirmek amacıyla faaliyet yürütmeye devam etti.1980'de diktatör Tito'nun ölmesinden sonra Yugoslavya biraz daha rahatlamış görünüyordu. Bu dönemde 1983 yılında İzzetbegoviç'in oğlu onun daha önce yayınlanmış İslami Manifesto adlı kitabını genişleterek yeniden yayınladı.Bunun üzerine yönetim İslami bir yönetim amacında çalışmakla suçlayarak Aliya’yı 14 yıl hapse mahkûm etti.Daha sonra 1988'de çıkarılan bir afla da serbest bırakıldı.Yugoslavya’nın iyiden iyiye dağılma sürecine girdiği bu dönemde İzzetbegoviç, Müslümanların haklarını savunmak için Demokratik Eylem Partisi (SDA) adlı bir parti kurdu.İzzetbegoviç, o zaman henüz Yugoslavya Federasyonu'nun içinde bulunan Bosna-Hersek'in cumhurbaşkanı oldu.Dönüşümlü olarak yapılan Yugoslavya Cumhurbaşkanlığı Aliya’ya geleceği sırada Slovenya ile Hırvatistan ayrılma kararı aldı. 1 Mart 1992'de ayrılıp ayrılmama konusunda referanduma giden katılanların yüzde 62,8'i bağımsızlığı tercih edince Bosna-Hersek de bağımsızlığını ilan etti.Ama bu kararın alınmasından hemen sonra Sırp çetnikler Müslümanlara karşı oldukça kanlı bir katliam hareketi başlattılar.
Dayton dayatması...
Müslümanları, Avrupa'nın üçüncü büyük ordusu durumundaki Yugoslavya Federal Ordusu'nun bütün imkânlarını kullanan Sırp çetnikleriyle savaşa sokmamak için bütün yolları denedi.1994'ün sonuna gelindiğinde Müslümanlardan 250 bin kişi öldürülmüş, bir milyon kişi de göçe zorlanmıştı. Kamuoyunun giderek artan tepkisi üzerine AB ve ABD 1995'te tamamen Sırpları kollayan ve Müslümanlara haksızlık eden Dayton Anlaşması'nı Aliya’nın önüne koydu.Anlaşma nüfus bakımından azınlık durumundaki Sırplara Bosna-Hersek’in yüzde 49'unu veriyor, kalan yüzde 51'ini de Müslümanlarla Hırvatlara bırakıyordu.Oysa 1991 sayımına göre Müslümanlar nüfusun yüzde 44'ünü, Hırvatlar yüzde 17'sini ve Sırplar ise yüzde 31'ini oluşturuyordu.İzzetbegoviç, bu anlaşmanın taraflı ve haksız olduğunu bilmesine rağmen Bosna-Hersek'teki Müslümanların var oluşla yok oluş arasında bir tercihle karşı karşıya bırakıldıklarını gördüğünden kabul etmek zorunda kaldı.Anlaşmanın imzalanmasından sonraki ilk Cumhurbaşkanlığı Konseyi seçimlerinde İzzetbegoviç 729 bin oy alarak üçlü konseyin başkanı oldu.Dayton Anlaşması cumhurbaşkanlığı sistemiyle ilgili bir de böyle üçlü konsey uygulamasını getirmişti.
Hem devlet başkanı hem komutan hem de bilge
Özgür Bosna’nın temellerini inşa eden Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç'i bütün dünya Müslümanları, davasında samimi, kararlı ve bilge bir kişi olarak tanıdı.O hem önderliğiyle hem de fikirleriyle çevresini etkiledi.Devlet başkanlığı ve komutanlığının yanında entelektüelliği ile de Boşnak halkının yol göstericisi olan Aliya, 19 Ekim 2003 yılında 78 yaşındayken Saraybosna’da vefat etti.
Hem devlet başkanı hem komutan hem de bilge
Özgür Bosna’nın temellerini inşa eden Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç'i bütün dünya Müslümanları, davasında samimi, kararlı ve bilge bir kişi olarak tanıdı.O hem önderliğiyle hem de fikirleriyle çevresini etkiledi.Devlet başkanlığı ve komutanlığının yanında entelektüelliği ile de Boşnak halkının yol göstericisi olan Aliya, 19 Ekim 2003 yılında 78 yaşındayken Saraybosna’da vefat etti.
MİLLİ GAZETE - 19 EKİM 2007 CUMA
