TBMM Plan ve Bütçe Alt Komisyonu, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının ardından yürürlüğü ertelenen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası'nda değişiklik öngören tasarıya ilişkin raporunu tamamladı.
Tasarıda, emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı, her yılın aralık ayında açıklanan TÜFE ile o yılın GSYİH gelişme hızının yüzde 25'inin toplamına bir tam sayının ilave edilmesiyle hesaplanacak.
Kanun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa devlet memuru olanlar, bu kanuna tabi olacak ve Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınacak.
Emzirme ödeneğinden, sigortalı kadın, sigortalı erkeğin çalışmayan eşi ile BAĞ-KUR'lular da yararlanacak.
Bu kişilere, çocuğun yaşaması şartıyla doğumdan sonraki altı ay süresince her ay, doğum tarihinde geçerli olan asgari ücretin 3'te biri tutarında emzirme ödeneği verilecek.
Sigortalıların yaşlılık aylığı, ortalama aylık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunan tutar kadar olacak. Aylık bağlama oranı, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi geçen toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanacak.
SSK'lı ve devlet memurlarının malullük ve ölüm aylığından yararlanmaları için gerekli prim ödeme gün sayılarında da değişikliğe gidildi.
Anayasa Mahkemesi tarafından yürürlüğü durdurulan kanunda SSK'lıların ölüm aylığından yararlanması için aranan 900 günlük prim ödeme gün sayısı, 1800 güne çıkartıldı. Devlet memurlarında ise prim ödeme gün sayısı 3600 günden 1800 güne düşürüldü.
"Yıpranma hakkı" kaldırılacak
Rapora göre, yatarak tedavilerde, sağlık hizmet bedelinin yüzde 1'i oranında katılım payı alınacak, ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu oranı almamaya veya iki katına çıkarmaya yetkili olacak.
Alt Komisyon raporunda, sanatçı ve gazetecilerin de aralarında bulunduğu bazı iş kollarında, kamuoyunda "yıpranma hakkı" olarak bilinen fiili hizmet zammını kaldıran düzenlemede herhangi bir değişiklik yapmadı.
Özel hastaneler, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden sağlık hizmeti bedelinin yüzde 20'sine kadar ilave ücret talep edebilecek.
Çalışanlardan alınacak sosyal güvenlik destek primlerine kademe getirildi. Buna göre, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı, brüt asgari ücretin üçte birinden az olanların (202.80 YTL) primleri, devlet tarafından ödenecek. Bu tutar her bir kişi için mevcut asgari ücrete göre 18.25 YTL olacak.
Geliri, brüt asgari ücretin üçte biri ile asgari ücretin tamamına (202.80-608.40 YTL) kadar olanların ödeyeceği destek primi, 24.34 YTL olacak.
Asgari ücret ile asgari ücretin 2 katına kadar gelire sahip olanlar, (608.40-1216.80 YTL arasında) 73.01 YTL destek primi ödeyecek. Geliri asgari ücretin iki katından fazla olanların ödeyeceği destek primi ise 146.02 YTL olacak.
Hiçbir geliri bulunmayanlar, geçici köy korucuları ile dünya, Avrupa ve olimpiyat şampiyonu olanlar ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler, genel sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.
Kayıtdışı ile mücadele
Alt Komisyon'da kayıtdışı istihdamla mücadele için de düzenleme yapıldı. İşletmenin büyüklüğü, işçi sayısı gibi kriterler dikkate alınarak işveren, işçinin ücret, prim, ikramiye gibi tüm ödemelerini banka hesabına yatıracak.
Bankaya yatırılmayan işçi alacakları, ödenmemiş sayılacak. İşçi ücretlerinin bankalarda açılacak özel hesaplar aracılığıyla ödenmesinde işletim ücreti, havale, EFT ücreti gibi masraf alınmayacak.
Asgari işçilik oranlarının saptanması amacıyla kurum bünyesinde Asgari İşçilik Tespit Komisyonu kurulacak. Komisyonda işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nden temsilciler de yer alacak.
Kanun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa devlet memuru olanlar, bu kanuna tabi olacak ve Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınacak.
Emzirme ödeneğinden, sigortalı kadın, sigortalı erkeğin çalışmayan eşi ile BAĞ-KUR'lular da yararlanacak.
Bu kişilere, çocuğun yaşaması şartıyla doğumdan sonraki altı ay süresince her ay, doğum tarihinde geçerli olan asgari ücretin 3'te biri tutarında emzirme ödeneği verilecek.
Sigortalıların yaşlılık aylığı, ortalama aylık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunan tutar kadar olacak. Aylık bağlama oranı, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi geçen toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanacak.
SSK'lı ve devlet memurlarının malullük ve ölüm aylığından yararlanmaları için gerekli prim ödeme gün sayılarında da değişikliğe gidildi.
Anayasa Mahkemesi tarafından yürürlüğü durdurulan kanunda SSK'lıların ölüm aylığından yararlanması için aranan 900 günlük prim ödeme gün sayısı, 1800 güne çıkartıldı. Devlet memurlarında ise prim ödeme gün sayısı 3600 günden 1800 güne düşürüldü.
"Yıpranma hakkı" kaldırılacak
Rapora göre, yatarak tedavilerde, sağlık hizmet bedelinin yüzde 1'i oranında katılım payı alınacak, ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu oranı almamaya veya iki katına çıkarmaya yetkili olacak.
Alt Komisyon raporunda, sanatçı ve gazetecilerin de aralarında bulunduğu bazı iş kollarında, kamuoyunda "yıpranma hakkı" olarak bilinen fiili hizmet zammını kaldıran düzenlemede herhangi bir değişiklik yapmadı.
Özel hastaneler, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden sağlık hizmeti bedelinin yüzde 20'sine kadar ilave ücret talep edebilecek.
Çalışanlardan alınacak sosyal güvenlik destek primlerine kademe getirildi. Buna göre, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı, brüt asgari ücretin üçte birinden az olanların (202.80 YTL) primleri, devlet tarafından ödenecek. Bu tutar her bir kişi için mevcut asgari ücrete göre 18.25 YTL olacak.
Geliri, brüt asgari ücretin üçte biri ile asgari ücretin tamamına (202.80-608.40 YTL) kadar olanların ödeyeceği destek primi, 24.34 YTL olacak.
Asgari ücret ile asgari ücretin 2 katına kadar gelire sahip olanlar, (608.40-1216.80 YTL arasında) 73.01 YTL destek primi ödeyecek. Geliri asgari ücretin iki katından fazla olanların ödeyeceği destek primi ise 146.02 YTL olacak.
Hiçbir geliri bulunmayanlar, geçici köy korucuları ile dünya, Avrupa ve olimpiyat şampiyonu olanlar ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler, genel sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabilecek.
Kayıtdışı ile mücadele
Alt Komisyon'da kayıtdışı istihdamla mücadele için de düzenleme yapıldı. İşletmenin büyüklüğü, işçi sayısı gibi kriterler dikkate alınarak işveren, işçinin ücret, prim, ikramiye gibi tüm ödemelerini banka hesabına yatıracak.
Bankaya yatırılmayan işçi alacakları, ödenmemiş sayılacak. İşçi ücretlerinin bankalarda açılacak özel hesaplar aracılığıyla ödenmesinde işletim ücreti, havale, EFT ücreti gibi masraf alınmayacak.
Asgari işçilik oranlarının saptanması amacıyla kurum bünyesinde Asgari İşçilik Tespit Komisyonu kurulacak. Komisyonda işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nden temsilciler de yer alacak.
CNN TURK - 13 ŞUBAT 2008 ÇARŞAMBA
