Kırmızı et fiyatlarındaki hızlı artış devam ediyor. İstanbul’da yerine ve kalitesine göre değişmekle birlikte kıymanın kilosu marketlerde ve kasaplarda 30 liradan, kemiksiz koyun eti 33 liradan, kuzu pirzolaysa 42 liradan satılıyor. Ocak ayında köftelik kıyma 22 liradan, kemiksiz koyun eti 27 liradan satılıyordu. Fiyatlardaki yüzde 30’a varan artışa canlı hayvan sayısının talebi karşılayamaması gösteriliyor. Yetkililer, fiyatlardaki artışın durması için devletin kontrollü canlı hayvan ithalat yapmasının, besiciliğin desteklemesinin ve dişi hayvan kesiminin yasaklanmasının gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkan Yardımcısı Muhsin Yıldız, fiyatlardaki artış nedeniyle kasaplarda işlerin durma noktasına geldiğini belirterek, birçok dükkânın ya kapandığını ya da satılığa çıkarıldığını söyledi. Yıldız, kırmızı et fiyatlarının son 15 günde yeniden artışa geçtiğini maliyette 2 liralık yükselme yaşandığını bildirdi. Kemikli etin kilosunu 18 liradan kestirdiklerini vurgulayan Muhsin Yıldız, buna göre kemiksiz etin kilosunun kendilerine 24 liraya mal olduğunu anlattı. Yıldız, etteki bu fiyat artışıyla tüketimin çok düştüğünü ifade ederek, şöyle konuştu:
“Kesime giden hayvan sayısı çok azaldı. Kasaplarda işler durma noktasına geldi. Sadece Bursa’da 12 kasap dükkânı kapandı, 40’ı devren satılık. Kimse eskisi gibi kırmızı et tüketmiyor. Tüketen de az alıyor. Vatandaş kasaplardan 5 liralık kıyma alıyor. Bu parayla alınan kıyma 250 gram etmiyor.”
Dünyada etin en pahalı olduğu ülkenin Türkiye olduğunu söyleyen Yıldız, “Kırmızı etin kilosu Bulgaristan’da 7, Ermenistan’da 6, Almanya’da ise 8-9 liradan alıcı buluyor. Türkiye’de ise perakende de 30 liraya kadar etin fiyatı çıkıyor” diye konuştu.
Ucuz kıymaya dikkat!
Kırmızı ette tüketimin azalması nedeniyle fiyatların daha fazla yükselmesini beklemediklerini ifade eden Yıldız, fiyatlarda bir düşüş de yaşanacağını sanmadıklarını da sözlerine ekledi. Yıldız, en ucuz kıymanın kilogram fiyatının 24 liraya çıktığına işaret ederek, “Bu fiyatın altında satılan kıymada kesinlikle hile vardır. 24 liranın altında satılanlarda yağ oranını yüksek tutuyorlar. Vatandaşların hazır kıyma almalarını kesinlikle önermiyoruz. Aldıkları eti kasaplarda çektirsinler” açıklamasında bulundu.
Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Fazlı Yalçındağ da kasapların karkas eti 17 liranın üzerinde aldığını belirterek esnafa etin maliyetinin 22-23 lirayı bulduğunu aktardı. Et fiyatlarını sabit durduğu açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını kaydeden Fazlı Yalçındağ, “Bire bir bu işi yapanlarla içli dışlıyız. Türkiye’de üretim açığı var. Bu devam ettiği sürece fiyat artışı kaçınılmaz. Besici malını kestiği zaman arkasından gelen hayvan yok” ifadelerini kullandı.
Et ve Balık Kurumu’nun et alış fiyatını da eleştiren Yalçındağ, “Devlet belirleyici olacağı yerde körükleyici oluyor. 14.5 liraya kesiyor maliyetleriyle birlikte 17 liraya çıkıyor”açıklamasında bulundu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kırmızı et fiyatındaki artışın belli bir sürecin sonucu olduğunu belirterek, bu sorunun ithalatla değil üretimi artırıcı politikalarla çözülebileceğini belirtti. Bayraktar’a göre dişi hayvan kisimin yasaklanması gerekiyor. Kaçak ve kontrolsüz kesimler yüzünden et üretiminin büyük kısmının kayıt dışı olduğunu belirten Şemsi Bayraktar, sektörde en kısa zamanda kayıt dışılığı önleyecek tedbirler alınması gerektiğini kaydetti.
Tarım Bakanlığı hayvan ithalatına hazırlanıyor
Et fiyatlarının tırmanışa geçmesinin ardından Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı il müdürlükleri aracılığıyla, veterinerleri sahaya göndererek, besi sığırı envanterinin çıkarılması için talimat verdi.
Hekimlerin sayımlarından elde edilecek sonuca göre, Avrupa ülkelerindeki hayvanların sağlık durum testleri doğrultusunda bu ülkelerden damızlık sığır ithalatı gündeme getirilecek. Mayıs ayında yapılması planlanan toplantıda Türkiye’nin AB üyesi olan ülkelerden sığır ithalatı yapması masaya yatırılacak. Tarım Bakanlığı yetkilileri deli dana hastalığı nedeni ile AB üyesi ülkelerden et ithalatı yapılmadığını anımsatırken, “Artık Avrupa ülkelerinde de bu hastalığa rastlanmıyor. Sonuçta bizim için maliyeti çok düşük olacak. Veterinerlerimiz sebi sığırı sayımına başladı. Eğer damızlık sığır ithalatında gecikirsek fiyatlar daha da yükselecek” dedi.
AB ülkelerinden hayvan ithalatına yönelik düzenleme için Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü tarafından mayıs ayında Paris’te düzenlenen toplantıda ithalat yapan ve yapmalan ülkeler bir araya gelerek son durum değerlendirmesi yapacaklar. Bu kapsamda Tarım ve Köy İşleri Bakanı Mehdi Eker, mayıs ayında Paris’te gerçekleştirilecek olan uluslararası toplantıya katılacak. Tarım ve Kredi Kooperatiflerinden üst düzey bir yetkili, AB’de süt sığırı deli dana hastalığına yönelik toplantının her yıl mayıs ayında gündeme geldiğini ancak bu yıl et fiyatlarının yükselmesi nedeniyle Türkiye’nin tavrının farklı olabileceğini söyledi.
RADİKAL / 20 NİSAN 2010
