Devlet Başkanı Medvedev'in Türkiye'ye yapacağı ziyaret öncesi Rusya, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nı petrol tankerlerinden arındıracak Samsun-Ceyhan ve Burgaz-Dedeağaç hattı ile ilgili sürpriz bir teklif yaptı.
Rusya'nın saygın günlük gazetelerinden İzvestiya'da bugün yayımlanan haberde, Asya ve Avrupa arasında köprü vazifesi gören Çanakkale ve İstanbul Boğazı'nın tanker geçişlerine tamamen kapatılması, petrolün, inşa edilen iki boru hattından gönderilmesi fikrinin, ikili hükümetlerarası bir toplantıda ve Medvedev'in 11-12 Mayıs'ta Türkiye'deki temasları sırasında gündeme getirileceği kaydedildi.
Haberde Rusya'nın, Karadeniz'deki, boğazlardaki trafiğin aşırı yoğun olduğu ve bu yüzden gemi geçişlerinin çok geçişinin çok fazla zaman aldığına inandığı belirtilerek, Moskova'nın Türk tarafına sunduğu öneride, Samsun-Ceyhan ve Burgaz-Dedeağaç petrol boru hatlarının tek merkezden kontrol edilmesinin yer aldığı ifade edildi.
Gazete, petrol şirketlerinin, deniz yoluyla petrol transferinin daha ucuz olduğuna ve bir gemide aynı anda birkaç değişik petrol ürününün taşınabildiğine inandığı için öneriye karşı olduğunu belirterek, petrol boru hatları tekelini elinde bulunduran Rus Transneft'in ise ham petrolün inşa edilen iki boru hattı aracılığıyla taşınabileceğini ve boğazlardan ise sadece petrol ürünlerinin taşınmasını isteği kaydedildi.
Uzmanlar, Rusya'nın Yunanistan ve Bulgaristan ile yapım anlaşmasını imzaladığı 280 kilometre uzunluğundaki Burgaz Dedeağaç boru hattının yüzde 51'lik hissesine sahip olduğunu ve inşaatı devam eden Samsun-Ceyhan petrol boru hattında ise hissesinin bulunmadığına dikkati çekerek, şu bilgileri verdi:
"Burgaz-Dedeağaç boru hattı inşaatı Bulgaristan'ın söz konusu proje için daha iyi ekonomik çevre koşulları talebi yüzünden ertelenmiş durumda. Samsun-Ceyhan petrol hattı şu anda inşa ediliyor ama Rus tarafının burada hissesi yok. Ancak, üzerinde anlaşmaya varılacak bir mutabakat zaptı, Türk olmayan (Rus-İtalyan) şirketlere boru hattının yüzde 50'lik hissesine sahip olma şansı verebilir. Her iki proje de çok farklı, birbirine rakip projeler olarak görülmesine rağmen bu iki boru hattını tek bir merkezden yönetme fikri, eğer boru hatlarının rolleri çok iyi tanımlanırsa çok da anlamsız görünmüyor. Boru hatlarından birinden yüksek oranda sülfür içeren ham petrol, diğerinden de düşük oranda sülfür içeren ham petrol pompalanabilir.
Öte yandan, Türk boru hattı petrolü, Türkiye'nin dünyanın en büyük limanı haline getireceği Ceyhan'a kadar taşıyacak. Gelecekte Karadeniz'deki petrol transitinin yılda bir buçuk milyar varil civarında olacağı tahminini yürüten Türkiye'nin boru hattından verilecek petrol miktarı konusunda garanti istemesinden dolayı bu konuda yürütülen müzakereler o kadar da kolay geçmemekte.''
TIMETURK / 7 MAYIS 2010
