Bosna Hersek’te, beş asırdır aralıksız olarak hizmet veren "Osmanlı mirası" mektepler, ülkedeki dini eğitimin temel taşlarından birini oluşturuyor.
Osmanlı döneminde "sıbyan mektebi" olarak uygulanmaya başlayan, ardından Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, eski Yugoslavya, hatta Bosna'daki zorlu savaş dönemlerinde de eğitime ara vermeyen mekteplerde, dinlerini iyi tanıyan, Kur’an-ı Kerim okumasını bilen nesillerin yetiştirilmesi amaçlanıyor.
Osmanlı döneminde "ilkokul" olarak hizmet veren ve genellikle cami yakınlarında bulunan mekteplerde, imamlar, imam eşleri ya da okuma-yazma bilen diğer kişiler çocuklara dini eğitim verirken, mektepler, Bosna Hersek'te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu idaresinin başlamasıyla birlikte sadece Müslüman ailelerin çocuklarını gönderdiği eğitim kurumlarına dönüştü.
Her ne kadar dönemin gayrimüslim idarecileri "eğitimde reform" başlığı altında mekteplerin formatını değiştirmek istese de dönemin İslam alimleri bu reformların "İslam'a uygun olmadıklarını" savunarak reformlara karşı çıkmıştı.
Bosna Hersek'teki mektepler için en zor dönem ise her türlü dini ibadetin zorlaştığı Yugoslavya dönemi oldu. Bu dönemde, her türlü dini yayın yasaklanmış, vakıf eserleri İslam Birliği’nin elinden alınmış, mektepler kapatılmış, Arapça öğretmek yasaklanmıştı. Ancak, tüm bunlara rağmen aileler, çocuklarını mekteplere göndermekten vazgeçmedi.
Bu dönemde büyük fedakarlık gösteren, rejime karşı gelmekten dolayı hayatını riske atan birçok imam "yasaklara rağmen" mekteplerde eğitim vermekten vazgeçmediği için hapse atıldı. Birçok imam ise Arapça basım yasaklandığı için kendi elleriyle hazırladıkları "elifba" kitapçıkları ile çocuklara Kur'an-ı Kerim öğretmeyi sürdürdü.
Mektepler, Bosna'daki kanlı savaşta dahi kapanmadı. Aileler, bu zor zamanlarda dahi dini eğitimin aksamaması için çocuklarını mekteplere gönderdi.
Özellikle savaş döneminde ülkedeki Müslümanlar için büyük önemi olan mekteplerde, Kur’an-ı Kerim ve dini eğitimin yanı sıra henüz okula başlamamış çocuklara okuma-yazma dahi öğretiliyordu.
Bugün tamamen İslam Birliği tarafından idare ve organize edilen mektepler, sınıf farkı olmaksızın ülkedeki tüm Müslümanların Kur’an-ı Kerim ve temel dini eğitim için çocuklarını gönderdikleri kurumların başında geliyor.
Millî Gazete
