Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi’nin, Fed’i aratmayacak miktarda toplamda en az 1 trilyon 114 milyar Euro’luk tahvil alımını içeren programı Euro’da dip üstüne dip görülmesini sağladı
Draghi’nin programı açıkladığı gün Euro’da düşüş sınırlı kalırken programın detaylarının da ortaya çıkmasıyla ikinci gün Euro art arda dip seviyeleri gördü. Önceki gün açıklama sonrası 1.15’te seyreden Euro-dolar paritesi dün 1.12’nin de altına düşerek 1.1115 ile 2003’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi. Geçtiğimiz yılın ocak ayında 3.2 TL’ye kadar çıkan Euro paritedeki bu hareketle TL’ye karşı da değer kaybetti ve 2.6065 TL’ye kadar gerileyerek Ağustos 2013’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Draghi’nin tahvil alım programının gerek miktarı gerekse de alınacak tahvillerin vadesi ve çeşitliliği Euro’daki düşüşün daha da sürebileceğine işaret ediyor. Mart ayından itibaren Eylül 2016’ya kadar 60 milyar Euro’luk tahvil alımını içeren program 2-30 yıl arası vadeli tahvillere de yönelerek seçeneklerini genişletti. Uzmanlar beklenen tahvil alım boyutunun 500 milyar Euro olduğuna dikkat çekerek bu çapta büyüklükteki alımın euroda değer kaybını uzun süre gündemde tutacağına dikkat çekiyor. Bu yüzden Draghi’nin kararı öncesi “Euro-dolar 1 seviyesinde eşitlenir mi” soruları “Euro 1 dolardan aşağıda değerlenir mi” sorusuna yerini bıraktı.
Türkiye’nin ihracatını vuracak
Geçen yıl rubledeki değer kaybı nedeniyle 1 milyar dolar kaybeden Türk ihracatçısının başı yine kurla dertle. Deflasyonla mücadele eden Avrupa’da parasal genişleme sonrası Avro/dolar 1.12’nin altına inerken Türkiye’nin ihraç birim fiyatları da yükseldi. Yıllık en az 8 milyar dolarlık kayıp bekleniyor
Rusya ve Ortadoğu pazarında jeopolitik riskler nedeniyle sıkıntılar yaşayan Türkiye şimdi de Avrupa’da pazar kaybetme riskiyle karşı karşıya. 2013 ve 2014 yıllarında ortalama 1.32 seviyelerinde olan Avro/dolar paritesi, dün Eylül 2013’ten beri ilk kez 1.12 seviyesinin altına indi. Avro/TL de 2.6065 ile 20 Ağustos 2013’ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Avro’daki bu düşüş, Türkiye açısından ihraç birim fiyatlarına baskı oluşturuyor. Her ne kadar parasal genişleme sonrası Avrupa’da toparlanma umudu doğsa da Türk Lirası Avro’ya karşı değerlendiği için bunun Türk ihracatçısına etkisi negatif olacak.
Avrupa en büyük pazar
Geçen yıl Orta Vadeli Program’a (OVP) göre ihracat hedefi 160.5 milyar dolar olmasına rağmen ihracatçılar yılı 157.6 milyar dolarla kapatmıştı. 2015 yılı ihracat hedefi ise 173 milyar dolar olarak belirlendi. Rubledeki değer kaybı yüzünden sıkıntılı bir dönemden geçen Rusya’ya ihracatta yaşanan kayıp, 2014’te 1 milyar doları geçmişti. Ancak Rusya’nın ihracattaki payı yüzde 3.8 iken Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan AB’nin payı yüzde 43.8. Bu da Avrupa’daki sıkıntıların Türkiye’ye yansımalarının daha olumsuz olabileceğini gösteriyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, 2015’te sadece pariteden dolayı ihracatçının 8 milyar dolar kayba uğrayacağını belirterek “İhracatçının dövizdeki bu oynaklıktan zarar görmemesi için hedge etme gibi korunma enstrümanlarını öneriyoruz” dedi.
İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Rıdvan Mertöz, “Kurlardan dolayı birçok ihracatçının ağzını bıçak açmıyor. Yumurtaların hepsini bir sepete koymamaya çalışıyoruz. Sıkıntılar 2015’te de devam edecek. Maliyetlerimizi çok ciddi gözden geçiriyoruz. Dolarla ticaret yapılan ülkeleri gözümüze kestirdik. ABD ve Afrika’da ticaret merkezleri kurarak burada etkinliğimizi ve pazar payımızı artıracağız” diye konuştu.
Hürriyet
