Bosna Hersek'te 1992-95 arasındaki savaşta Srebrenitsa yakınlarındaki Bratunaç kentinde Sırplar tarafından evlerinden alınarak, götürüldükleri toplama kampında işkence gören, arkadaşlarının ölümüne tanık olan savaş mağdurları, 18 yıl sonra kötü anılarının bulunduğu kampa ilk kez girdi.
Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki en ağır katliamlarının yaşandığı Bosna'daki savaşta insanlık dışı muamelelerle karşılaşan sivil halk, savaşın bıraktığı acı hatıraları geçen zamana rağmen unutamıyor.
Bosna'daki savaşta en büyük katliamlardan birisi ülkenin kuzey doğusunda bulunan Sırbistan sınırındaki, Drina nehri kenarına kurulu, verimli tarım arazilerine sahip Bratunaç'ta yaşandı. Şu anda Bosna Sırp Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunan Bratunaç'ta, 1991'de yapılan nüfus sayımına göre, 22 bin Boşnak, 11 bin Sırp yaşıyordu.
Yugoslavya ordusunun Mayıs 1992'de Bratunaç'a girmesiyle kentteki Boşnak nüfusun evleri bir gece basılarak, çoluk çocuk, kadın erkek, yaşlı genç ayrımı yapılmadan, hepsi kentin stadyumunda toplandı. Evlerinden çıkmak istemeyen, Yugoslav askerlerine direnenler ise bulundukları yerde vurularak veya boğazları kesilerek öldürüldü.
Stadyumda toplanan kadın ve çocuklar, Tuzla'daki toplama kampına kamyonlara bindirilerek götürülürken, erkekler yaşayacağı vahşetten habersiz geride kaldı. Vuk Karaciç İlkokulunda toplanan 800 Boşnak erkek, burada sistematik işkenceye tabi tutuldu. Boşnak erkeklere burada en vahşi yöntemlerle eziyet edildi.
Resmi kayıtlara göre bu okulda sadece Mayıs 1992'de 800 Boşnak katledildi.
Bosna'daki savaş sırasında tamamen Boşnak nüfustan arındırılan Bratunaç'a 2001'den itibaren geri dönüşler başladı. Bu geri dönüşlerle birlikte kentteki Boşnak nüfus 1500'ü buldu. Bratunaçlı Boşnaklar, kampa getirilişlerinin 18. yıl dönümünde anma töreni düzenledi. Törene katılanlar, ilk olarak 18 yıl önce toplandıkları şehir stadyumunun giriş kapısına çiçekler bıraktı ve dualar okudu. İşkence mağdurları, daha sonra ellerindeki çiçeklerle Vuk Karaciç İlköğretim okuluna sessiz bir şekilde yürüdü.
Ailelerini vahşete kurban veren, yakınlarının, gözleri önünde insanlık dışı muamelelerle katledilmesine tanık olan ve bu katliamdan sağ kurtulmayı başaran Bratunaçlı Boşnaklar, 18 yılın ardından okula ilk kez girdi.
Vuk Karaciç İlköğretim okulunun spor salonuna giren Boşnaklar, ellerindeki çiçekleri yakınlarının öldürüldüğü yerlere bıraktı. Anma etkinliği kapsamında spor salonunda açılan resim sergisi gezildi ve katılımcılara sinevizyon gösterisi sunuldu.
MİLLİ GAZETE / 13 MAYIS 2010
