Kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasını, şirketlere vergi incelemelerine karşı koruma getiren matrah artırımını ve varlık barışını içeren yasanın mükelleflere önceki yapılandırmalara göre daha fazla avantaj sağladığına dikkat çeken Gelir İdaresi Başkanı Adnan Ertürk, “Kanunun kapsamı hayli geniş. Çok önemli avantajlar içeriyor. Biz bütün mükelleflere elimizi uzatıyoruz. Gelin fırsatı kaçırmayın. Gelin barışalım” çağrısında bulundu.
Ertürk, yeniden yapılandırmayla ilgili geçmişte 2003 yılında çıkarılan 4811 ve 2011 yılındaki 6111 sayılı kanunlara göre, şimdiki 6736 Sayılı Kanun’a başvuruların da daha fazla olduğunu belirterek, “İlk yeniden yapılandırmada 4-5 milyar liralık, ikincisinde ise 26 milyar liralık bir gelir toplandı. Bu üçüncü yeniden yapılandırmaya daha iyi bir başlangıç yaptık. Başvurular, ilgi düzeyinin iyi olduğunu gösteriyor. Gerçekten mükellef için önemli avantajlar içeriyor. Geçmiş yapılandırmalara göre çok daha iyi bir noktada tamamlamak için var gücümüzle çalışıyoruz” dedi.
Maliye Bakanı Naci Ağbal, bir süre önce yaptığı açıklamada, 6736 Sayılı Kanun'la yapılan düzenlemelerin 90 milyar liralık bir gelir potansiyeline işaret ettiğini ifade etmişti. Bakan Ağbal, iki milyondan fazla mükellefin yeni kanundan yararlanmak için başvurduğunu da belirtmişti.
Maliye’nin üst düzey bürokratları, “Kesinleşmiş vergi, trafik cezası, kredi yurtlar kurumu borcu, motorlu taşıt vergisi gibi borçları olanlar bir an önce başvursun, yeniden yapılandırmanın avantajlarından yararlansın” çağrısını yaptılar. Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Ayşe Dilbay da, “Eğer borcunuz varsa, kanun dışında kimse silemez. 6736 Sayılı Kanun’ birikmiş vergi borcunuzu azaltıyor. Üstelik teminat istemeden taksitlendiriyor” hatırlatmasını yaptı.
Başkan Ertürk, imkanı olan mükelleflerin peşin ödemeyi tercih etmeleri durumunda avantajlarının katlandığına işaret ederken Başkan Yardımcısı Dilbay, peşin ödemenin avantajını bir örnekle açıkladı:
“2013’ten bu yana ödenmeyen 15 bin liralık gelir vergisi borcuna 8 bin lira gecikme zammı ve faiz biner. Bu mükellef borç yapılandırmadan yararlanırsa, 8 bin liralık gecikme zammı ve faiz, anında 2 bin 900 liraya iniyor. Yani toplam borç, 23 bin liradan 17 bin 900 liraya düşüyor. Peşin ödeme halinde ise borcun toplam miktarı 16 bin 450 liraya çekiliyor.”
Gelir İdaresi yöneticilerinin verdiği bilgilere ve yaptıkları değerlendirmelere göre, mükelleflerin 6736 Sayılı Kanun’dan “Varlık Barışı” düzenlemesi hariç, yararlanabilecekleri düzenlemelere ilişkin detaylar şöyle:
• Başvurular 31 Ekim 2016 tarihine kadar yapılacak. İlk taksit ödemeleri ise 30 Kasım 2016’da yapılacak. Taksitle ödeme yapmayı tercih edeceklerin mutlaka dikkat etmesi gereken nokta ilk iki taksitin süresinde ödenmesi şartı. Çünkü, bu şart yerine getirilmediği takdirde yararlanma bozuluyor.
• Ödemelerde 6, 9, 12, 18 taksit mümkün. Taksit aralığı iki ay. Dolayısıyla 18 taksit, borcu 36 aya yayma anlamına geliyor. Taksitle ödeme tercih edildiğinde, seçilen plana göre belli bir oranda katsayı uygulayarak, taksitle ödemede geçen süre için faiz hesaplanıyor. Ayrıca, yılda iki kez “taksit atlama” kolaylığı da söz konusu. Ancak bu hak, bu yıl için geçerli değil. İlk iki taksitin gününde ödenme şartı ve bunların bu yıl kasım ve aralık ayında yapılacak olması bu hakkın ancak 2017’de kullanılabilmesini getiriyor.
Yapılandırmaya teminat yok
• Vergi dairelerine borcu bulunan mükellefler, borçlarını yapılandırdığında herhangi bir teminat göstermeyecek. Ancak daha önce uygulanmış bir haciz varsa bu hacizler ödemeler oranında kaldırılacak. Ayrıca, yapılandırılmış borçlar için vergi borcu bulunmadığını gösterir yazı alınabilecek. Araçların muayenesi yaptırılabilecek. Ancak aracın satılabilmesi için yapılandırılmış tutarın tamamının ödenmesi gerekiyor.
• Ödemelerin, vergi dairesi veznelerinden yapılabilmesi mümkün. Dileyenler, tahsile yetkili bankalara ya da Gelir İdaresi Başkanlığı’nın www.gib.gov.tr internet adresi üzerinden de kredi kartıyla ödeme yapabiliyor.
Kesinleşmiş alacaklarda yapılandırma
6736 Sayılı Kanun’un 2. Maddesi vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş alacakların yeniden yapılandırmasını içeriyor. Vadeden kasıt 19 Ağustos 2016. İçeriğinde; Maliye Bakanlığı’na bağlı borçlar, vergi, resim, harçlar ve bunlara bağlı gecikme zammı, gecikme faizi, trafik cezaları var. Ayrıca köprü ve otoyollardan usulsüz geçişler nedeniyle kesilen cezalar, Karayolu Taşıma Kanunu’na göre kesilen cezalar da kapsanıyor. Seçim, nüfus ve askerlik para cezaları, öğrencilerin Yurt-Kur’a olan öğrenim ve katkı kredisi borçları da yeniden yapılandırmada yer alıyor. Tarım ve turizm başta olmak üzere işgal edilen araziler için ödenmesi gereken harçları kapsayan ecrimisiller, tahsili gereken destekleme ödemeleri gibi çok sayıda alacak yapılandırılacak.
Kanun kapsamına adli para cezaları ile yukarıda sayılanlar dışında kalan idari para cezaları girmiyor. Kesinleşmiş alacaklarla ilgili düzenlemede vergi ve diğer alacakların asıllarında herhangi bir indirim yapılmıyor. Asıl alacaklara uygulanan gecikme zammı, gecikme faizi, faiz gibi fer’i alacaklar TÜİK’in her ay için belirlediği Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) oranları ile endeksleniyor. Ve asıl alacak ile endekslenmiş tutarın ödenmesine bağlı olarak, asla bağlı vergi ziyaı cezalarının tahsilinden vazgeçiliyor. Halen gecikme zammı ve gecikme faizi olarak aylık yüzde 1.40 oranı uygulanıyor. Yıllık oranı ise yüzde 16.80. Alacaklar Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) ile alacak hesaplandığında ödenecek yıllık faiz yükü, gecikme faizi ile oluşan faiz yükünün yüzde 3033 düzeyine iniyor. Yani, yıllık 16.80’den hesaplanan gecikme zammı veya faizi 100 lira tutuyorsa siz 30-33 lirasını ödeyeceksiniz. Bu taksitli ödeme için. Peşin ödeme tercih edilirse hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının yarısından da vazgeçiliyor. Yani 100 liralık faiz yükü bu durumda 15 liraya düşüyor.
İhtilaflı alacaklarda yapılandırma
Kanunun 3’üncü maddesinde davaya konu olmuş borçların yeniden yapılandırılması düzenleniyor. Vergi veya idare mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinde ihtilaflı bulunan ya da dava açma süresi geçmemiş olan alacakları içeriyor. Danıştay aşamasındaki dava konusu borçlar da kanunun kapsamında...
Trafik para cezaları, köprü ve otoyollardan usulsüz geçişler nedeniyle kesilen cezalar gibi ‘Kesinleşmiş Alacaklar’ ile ilgili kapsamın önemli bir bölümü ‘İhtilaflı Alacaklar’ için de geçerli. Ancak, kanun kapsamına giren diğer alacaklarla ilgili ihtilaf bulunsa da bu madde hükmünden yararlanılması söz konusu değil.
• Bu madde, alacağa ilişkin ihtilafın bulunduğu safha esas alınarak indirimli ödemeler öngörüyor. Haklarında bir vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararı ya da idarece yapılmış diğer tespitlere dayanılarak vergi ve ceza tarhiyatı yapılan mükelleflerden vergi ve ceza ihbarnamesi 19 Ağustos tarihinden önce tebliğ edilmiş olanlar için önemli düzenlemeler getiriliyor.
Diyelim ki vergi mahkemesinde dava açtınız. Veya 30 günlük dava açma süresi geçmedi. Madde hükmünden vergi aslının yüzde 50’si indirilecek. Gecikme faizi, gecikme zammı yerine de TÜİK’in her ay için belirlediği Yİ-ÜFE oranları esas alınarak hesaplanacak tutarı ödeyeceksiniz. Geri kalan vergi aslı ve gecikme faizi, gecikme zammı ile vergi cezalarının tamamının tahsilinden ise vazgeçiliyor. İhtilaf vergi mahkemesinde bitmiş ama üst yargıda devam ediyorsa vergi mahkemesinin karar içeriğine bakılacak. Bu durumda vergi mahkemesi, vergiyi terkin etmişse; vergi asıllarının sadece yüzde 20’si ödenecek. Gecikme faizi ve gecikme zammı yerine de Yİ-ÜFE tutarı ödenecek. Vergi mahkemesi, vergiyi tasdik ya da tadilen tasdik etmişse, o durumda; tasdik edilen vergi asıllarının tamamı, terkin edilen kısmın yüzde 20’si, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı ödenecek.
Kalan vergi asılları, vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi cezalarının tamamı ile gecikme faizi, gecikme zammı gibi alacakların tahsilinden vazgeçilecek. Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına açılan davalarda da ihtilafın bulunduğu safhaya göre yüzde 10 ila yüzde 50 oranında ödeme yapılıyor, kalan cezalar siliniyor. Trafik cezaları gibi diğer para cezalarının ihtilaflarında da aynı esaslar geçerli.
Bu maddeden yararlanacaklar da peşin ödemeyi tercih ederse hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının yarısından vazgeçilecek. Tabii, ihtilaflı alacaklar ile ilgili hükümlerden yararlanmak için ihtilaflardan vazgeçilmesi şart.
İnceleme safhasındaki alacaklarda yapılandırma
Bu maddede iki ayrı konuda düzenleme var. İlki, inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan alacaklara yönelik. İkincisi ise mükelleflerin pişmanlık hükümlerine göre ya da kendiliğinden beyan hükümlerine göre beyanda bulunması halinde ödenecek alacaklara yönelik. Eğer, 19 Ağustos tarihi itibarıyla 6736 Sayılı Kanun’un kapsamına gören, vergi, resim ve harçlara yönelik olarak hakkınızda vergi incelemesine başlanmış ise, bu işlemlerin sonuçlanmasından sonra yeniden yapılandırmadan yararlanılabilecek. Ya da takdir komisyonlarından matrah veya vergi takdiri istenilmiş ve bu işlemler sonuçlanmamışsa da aynı şekilde işlemin sonuçlanmasından sonra yasadan yararlanılabilecek. İnceleme ve tarhiyat işlemleri sonuçlandığında mükellefe vergi ve ceza ihbarnamesi tebliğ edilecek. Bu ihbarname üzerine mükellefin 30 gün içinde; dava açma, uzlaşma talep etme, ceza indirimi isteme hakkı var. Aynı süre içinde yeniden yapılandırmadan yararlanmak üzere de başvuru yapılabilecek. Eğer bu koşullarla başvurursanız, vergi aslının yüzde 50’si ile gecikme faizi, gecikme zammı yerine TÜİK’in her ay için belirlediği Yİ-ÜFE oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile 19 Ağustos 2016’dan dava açma süresinin son günü arasında geçen süre için hesaplanan faizi ödeyerek düzenlemeden yararlanabileceksiniz. Geri kalan vergi aslı ve gecikme faizleri ile vergi cezalarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
• Bu hüküm kanundan sonra yapılacak işlemlere yönelik olduğundan diğer hükümlerden farklı bir ödeme sistemi içeriyor. Maddeden yararlanan mükellefler, yapılandırılan tutarı peşin veya ilk taksiti ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere 2’şer aylık dönemler halinde 6 taksitte ödeyebilecek. Peşin ödemeyi tercih ederseniz, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının yarısından vazgeçiliyor. Taksiti tercih ederseniz, belli bir oranda katsayı uygulanacak. Taksitli ödemede geçen süre için faiz hesaplanacak. Yine bu hükümlerden yararlanmak için dava açılmaması ve diğer yasal yollara başvurulmaması şart. Başvuruların da bizzat vergi dairelerine yapılması gerekiyor.
PİŞMANLIK YİNE GEÇERLİ…
Yeniden yapılandırma ile ilgili 6736 Sayılı Kanun, pişmanlıkla beyan edilecek tutarları da yapılandırarak ödeme olanağı veriyor. Vergi yasaları gereğince, vergiye tabi işlemlerinizi beyan etmemişseniz, pişmanlıkta bulunma hakkına her zaman sahipsiniz. Pişmanlıkla beyan edilen vergileri 15 gün içinde pişmanlık zammı ile birlikte ödediğiniz zaman vergi ziyaı cezası kesilmiyor. Şimdi, yeniden yapılandırma kanunu çerçevesinde, mevcut pişmanlık hükümlerinden yararlanırsanız pişmanlıkla beyan edeceğiniz tutarları yapılandırarak ödeme imkanınız var. Beyan edilen vergilerin tamamının pişmanlık zammı yerine Yİ-ÜFE tutarının ödenmesi halinde, vergi cezalarının pişmanlık zammının tahsilinden vazgeçilecek. Diğer taraftan, mevcut pişmanlık hükümlerine göre beyanda bulunmayacak olan mükellefler de zamanında vermedikleri beyanları veya daha önceki beyanlarını artıran beyanları, bu kanun kapsamında kendiliğinden beyan ederek yararlanabilecekler. Beyan edilen vergilerin tamamının, gecikme faizi yerine Yİ-ÜFE tutarının ödenmesi halinde vergi cezalarının, gecikme faizinin tahsilinden vazgeçilecek. Pişmanlıkla ve ya kendiliğinden yapılacak beyanların da yeniden yapılandırmadan yararlanmak için 25 Kasım 2016 tarihine kadar yapılması gerekiyor. Ödemeler peşin veya taksitle yapılabilecek. Peşin ödemeyi tercih edenler hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının yarısını ödemeyecekler.
Dünya
