Körfez İşbirliği Konseyi Üyesi Ülkelerin ekonomi ve maliye yönetimleri, dört gözle Katma Değer Vergisi’nin yürürlüğe girmesini bekliyorlar. 2018 yılı için başlangıç verilen KDV’den toplam olarak yılda yaklaşık 25 milyar dolar vergi geliri elde edileceği tahminleri, düşük petrol fiyatları nedeniyle kamu finansman açığından bezgin ekonomi yönetimlerinin büyük umut bağladıkları kolay ve garantili bir gelir kaynağı olarak görülüyor.
Körfez genelinde her yıl ortalama yüzde 5’lik bir büyüme gösteren otomobil pazarı, 2020 yılında 13.2 milyon araca ulaşacak. 2016 yılındaki göreceli düşüşe rağmen 2018 ve sonrası için iyimser olan sektör temsilcileri, yılda 1.4 milyonluk bir araç satışı bekliyorlar. Körfez genelindeki araç satışlarının yüzde 75’i Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt’te gerçekleşiyor.
Otomobil’den bir başka ulaşım aracına geçerek sizlerle ilginç bir haberi de paylaşalım. 2006-2015 yılları arasında Ortadoğu’ya 293 orta ve büyük hacimli özel uçak satışı yapıldı. Uçak satışlarına finansal aracılık ve kredi hizmeti veren bir şirketin yayınladığı rapora göre, söz konusu dönemde en fazla özel uçak Türkiye’ye satılmış. Türkiye’ye satılan özel uçak sayısı 77 iken, bunu 63 özel uçakla Birleşik Arap Emirlikleri, 58 özel uçakla Suudi Arabistan izliyor. Yani yaklaşık 200 uçak üç ülke tarafından alınırken kalan 95 uçak da diğer Ortadoğu ülkeleri tarafından alınmış. Bu amaçla yapılan ve yapılacak ödemeler toplamı ise yaklaşık 15 milyar dolar.
Suudi Arabistan
Suudi Arabistan Dış İşleri bakanı Adel Al Jubair, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki yatırımlarını geri çekmeyeceklerini duyurdu. Suudi Arabistan’ın ABD’de 700 milyar dolar civarında yatırımı olduğu söyleniyor. Bu arada Suudi Arabistan’ın yabancı para rezervinin 2016 yılı sonuna kadar 523 milyar dolara ulaşacağı da ekonomi yönetiminin paylaştığı bilgiler arasında.
Birleşik Arap Emirlikleri
Abu Dhabi Emirliği, kıyı bölgesi petrol çıkarma imtiyazlarını elinde bulunduran milli şirketine ait hisselerin yüzde 28’ini yabancılara sattı. 40 yıl için yapılan satışta, yüzde 10’luk hisseler İngiliz ve Fransız petrol şirketleri tarafından alınırken, yüzde 5 Japon, yüzde 3 de Güney Kore’li bir şirkete satıldı. Çin’den bir özel petrol şirketinin de, yüzde 10’luk hisse için Abu Dhabi’li şirketle görüşmeler yaptığı biliniyor.
Dubai’de karbon ayak izini küçültmek amacıyla atılan adımlardan bir yenisi tamamıyle elektrik enerjisi ile çalışan toplu taşım otobüsleri olacak. Avustralya’lı üretici firma ile anlaşan Dubai’li yetkililer, 300 km’lik bir mesafeyi 50 yolcuyla tamamlayabilecek yeni bir batarya sistemine sahip otobüslerin, önümüzdeki yıldan itibaren toplu taşımda kullanılmaya başlayacağını duyurdular.
Dubai’de son bir yıl içinde görülen iki büyük gökdelen ve bir çok diğer yangın vakası, yetkilileri daha sıkı tedbirler almaya yöneltti. Buna göre binalardaki yangın güvenliği şartlarını ağırlaştıran Dubai Belediyesi, aynı zamanda paydaşların da farkındalığını ve işbirliğini sağlamak üzere, kira sözleşmelerine yangınlarla mücadelede kiracıya düşen sorumluluklar başlığı altında bir bölüm ekledi. Böylelikle sadece yangına meydan vermeyecek ya da olası kayıpları en aza indirecek tedbirlerin bir defaya mahsus alınması gibi bina sahiplerinin sorumluluğuna, bu tedbir ve sistemlerin sürekli işler halde bulundurulması gibi kiracı sorumlulukları da eklenmiş oluyor.
Abu Dhabi’de çocuklarda görülen obezite ile mücadele konusunda bir görev ekibi oluşturularak, çalışmalar başladı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, halen Birleşik Arap Emirlikleri’nde okul çağındaki çocukların yüzde 15’i fazla kilolu ya da obez olarak kabul ediliyor. 6 farklı konuda bir eylem planı hazırlayan proje ekibi, sağlıklı beslenme, beden eğitimi, diyet programları, rehberlik, çocukları spora teşvik, aileleri kilo kontrolü konusunda bilinçlendirme gibi alanlarda faaliyet gösterecek. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2014 yılında dünyanın neredeyse dörtte biri fazla kilolu veya obez iken, Kuzey Afrika ve Ortadoğu’da toplam obez sayısı 26 milyon olarak yer alıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde internet üzerinden alışverişin 2018 yılında, 9 milyar dolara yaklaşacağı tahmin ediliyor. Halen internet üzerinden en sık alınan mal ve hizmetler olarak, seyahat ve ulaştırma görülürken, BAE’de yaşayanların en fazla, internet alışverişi yaptıkları yabancı ülkeler arasında ABD, Hindistan ve Çin ilk sıralarda yer alıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde alanında dünyada bir ilk olarak ulusal mutluluk araştırması yapılacak. Dünyanın ilk ve tek Mutluluktan Sorumlu Bakanı, yaklaşık 14.000 katılımcının yer alacağı bir örnekleme ile mutlulukla, iyimserlik, yaşam kalitesi, sağlıklı yaşam, eğitim, öğrenme, kültür, çevre, altyapı, iş, kamu hizmetleri, yaşam standartları gibi kavramlar arasındaki ilişkiler araştırılacak. Mutluluk Araştırması, Dubai Emirliği tarafından Akıllı Şehrin mutluluk ve iyimserliğe katkılarını stratejik bir planla ortaya koymayı hedefleyen, Akıllı Dubai Mutluluk Gündemi’nin bir parçası.
Umman
Umman`da tüketici fiyat endeksi rakamlarına göre enflasyon oranı yüzde 1.85 arttı. Geçen yılın Kasım ayına göre en fazla artış ulaştırmada görüldü. Bu arada yılın ilk yedi ayı rakamlarına göre Umman’ın ihracat gelirleri yüzde 28 oranında düşüş gösterdi. Dikkat çekici olan düşüşün sadece petrol ürünlerinin ihracatından elde edilen gelirden değil, petrol ürünleri dışındaki ihraç kalemlerinden de olmasıydı.
Umman’da kontrol edilen LPG silindir tüplerinden yüzde 23’i gerekli güvenlik standartlarını karşılamadığı için kullanılmaktan menedildi.
Umman’lılar Belediye Meclisi üyelerini seçmek için sandık başına gidiyor. 25 Aralık’ta yurt içinde ve yurt dışındaki temsilciliklerde Belediye Meclis Üyelikleri için seçim yapılacak. Umman’daki seçimlerde oy kullanmak üzere yaklaşık 700.000 seçmen kayıt yaptırdı. Bu rakam, bir önceki seçimden 100.000 daha fazla.
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları düşük seyrederken, petrol ürünlerinin petrol üreten ve ihraç eden ülkelerin iç piyasalarındaki fiyat artışı ilginç boyutlara ulaştı. Örneğin Umman’da benzinin pompa satış fiyatı, bu yılın ocak ayıyla kıyaslandığında yüzde 45 daha pahalı. Bunda körfez hükümetlerinin petrol ürünlerine iç piyasada yaptıkları sübvansiyonu kaldırmalarının etkisi var.
Bahreyn
Geçen hafta FED’in aldığı 25 baz puanlık faiz yükseltme kararının, Körfez’deki en olumsuz etkisinin Bahreyn’de görülebileceği iddia edildi. Bahreyn toplam borcun milli gelire oranının en yüksek olduğu Körfez Ülkesi. İç piyasada Amerikan Dolarına sabit kurla endeksli Bahreyn Dinarı ve petrol ve enerji ürünlerinde devlet sübvansiyonunun kalkmış olması nedeniyle oluşabilecek enflasyonist baskı, ekonomide yapısal sorunları beraberinde getirebilir.
Bahreyn’de insan istismarı ile mücadele etmek üzere yeni bir bilgilendirme mekanizması oluşturuldu. İngiltere’deki benzer bir uygulamadan yola çıkılarak kurulan yeni Ulusal Referans Mekanizmasına göre polis, hastaneler, sosyal hizmetler, büyükelçilikler gibi kamusal birimler insan istismarı ile ilgili konularda birbiriyle yakın paylaşım ve etkileşim içinde olacak.
Bahreyn’den çalışma hayatı ile ilgili bir başka haber de, illegal yollarla çalışma vizesi ticareti yapanlarla mücadele hakkında. Bahreyn hükümeti, önceki kefillik sisteminin kalıntılarından olan ve illegal olarak çalışma izni alan yabancıları kademeli olarak yasal vize sahibi yapmaya, bu işlemden menfaat elde edenleri de cezalandırmaya başladı.
Kuveyt
Kuveyt’li bir grup parlementer, ülkelerinin uluslararası spor karşılaşmalarına katılmasını engelleyen sorunların ortadan kaldırılması için acil eylem çağrısı yaptılar. Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve FIFA, 2015 yılında Kuveyt’in üyeliğini askıya almıştı. Bu karara gerekçe ise, Kuveyt yönetiminin birtakım usulsüzlük ve yolsuzlukları sebep göstererek, ülkedeki bazı futbol kluplerini ve Ulusal Olimpiyat Komitesi yönetimini lağvetmesi idi. Kuveyt’li parlementerleri telaşa sevkeden ise, bu şartlar devam ederse Kuveyt’in 2019 ‘daki Asya Oyunları’na katılamayacak olması.
Kuveyt’i ziyaret edecek yabancılara sağlık sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmesi gündemde. Dış İşleri Bakanlığı tarafından hazırlanan tasarı, Parlamentonun Sağlık Komisyonunda muhtemelen bu hafta kabul edilecek. Kamu fonlarının ülkede yaşayanlar için kullanılmasını isteyen kanun koyucular, hükümet tarafından lisans verilen sigorta şirketleri aracılığıyla, ziyaretçilerin ihtiyaç duyabileceği tedavi masraflarının karşılanmasını hedefliyor.
AKRA için derleyen: Sedat Yüksel
