Çin'in dünyaya gövde gösterisinde bulunduğu şehri Şanghay'ın Türk Ticaret Ataşesi M. Göktuğ Bayrı, Çin'de iş yapmak için sistemi iyi anlamak gerektiğini, kültürel ve etik değerleri de iyi yorumlamanın önemine değindi.
Bayrı, bu ülkede kimin ne kadar liberal olacağına ve serbest pazar koşulları içinde ne kadar sermaye birikimi yapacağına hâlâ devletin karar verdiğini hatırlatırken, Çin ile ticaret yapmak isteyen Türk girişimcilere çok önemli tüyolar verdi.
Ataşeliğe e-posta atarak iş yapılmaz
Göktuğ Bayrı'ya göre Türk girişimcilerin Çin'de iş yapması için 10 altın kural şöyle:
1- ABD'li uzmanların raporuna göre; Çin'de başınız ağrımadan iş yapmak istiyorsanız ya işe başlamadan önce avukatınıza para ödeyip gerekli danışmanlığı alın sağlam bir kontrat hazırlayın ona göre iş yapın ya da bu parayı hiç vermeyin sorunla karşılaştıktan sonra avukatınıza daha çok para verin.
2- Çin pazarında sabretmeden, para harcamadan para kazanmak yok. Avukatınız dışında tercümanınıza para ödeyeceksiniz, fuarlara para ödeyeceksiniz. Kendinizi güvene alacaksınız.
3- Çin'de güven unsuru çok önemli. İlişki kurarken birtakım dostluk ritüelleri yemeler içmeler, çok yaygın; iş yapmanın ayrılmaz parçaları.
4- Akdenizliyiz, hemen diyoruz ki gelip konuşup işi bitirelim. Ama Çinli öyle değil bir kere anlattığı şeyi döner 20 kere yine anlatır. Bıkmadan dinleyeceksiniz bıkarsanız bu pazarda iş yapamazsınız.
5- Çin'de Konfüçyüs bir yol çizmiş ve hedef önemli değil, hedefe giden yol önemli.
6- Çin'de bir anlaşmayı imzalamak üç saniyelik bir iş. O iş bitene kadar günlerce müzakere edersiniz, saatlerce size yemek ısmarlarlar. Hatta yaptıkları ikramların altında ezilirsiniz. Çinli bunu sizi tanımak için yapar tanıdığında emin olduğunda bir an içinde anlaşmayı imzalar.
7- Ticari ateşeliğe e-posta göndererek Çin'de mal satılmaz. Ama e-ticaret, ticaret müşavirliğine e-mail atmak değil, 'bana 10 tane firma gönder de ben onlara yazayım' demek değil.
8- Çinli muhatabının ülkesinde temsilciliği de olsun istiyor. Üründe bir sorun çıktığında direk muhatabını da görmek istiyor.
9- Çinli gelip malı almaz. Malı Çinlinin ayağına götüreceksiniz.
10- Bu nedenle bıkmadan usanmadan Çin'de yapılan fuarlara katılacaksınız. Çinli ürünü görmeden dokunmadan almak istemiyor.
RADİKAL -4 NİSAN 2007 ÇARŞAMBA
Bayrı, bu ülkede kimin ne kadar liberal olacağına ve serbest pazar koşulları içinde ne kadar sermaye birikimi yapacağına hâlâ devletin karar verdiğini hatırlatırken, Çin ile ticaret yapmak isteyen Türk girişimcilere çok önemli tüyolar verdi.
Ataşeliğe e-posta atarak iş yapılmaz
Göktuğ Bayrı'ya göre Türk girişimcilerin Çin'de iş yapması için 10 altın kural şöyle:
1- ABD'li uzmanların raporuna göre; Çin'de başınız ağrımadan iş yapmak istiyorsanız ya işe başlamadan önce avukatınıza para ödeyip gerekli danışmanlığı alın sağlam bir kontrat hazırlayın ona göre iş yapın ya da bu parayı hiç vermeyin sorunla karşılaştıktan sonra avukatınıza daha çok para verin.
2- Çin pazarında sabretmeden, para harcamadan para kazanmak yok. Avukatınız dışında tercümanınıza para ödeyeceksiniz, fuarlara para ödeyeceksiniz. Kendinizi güvene alacaksınız.
3- Çin'de güven unsuru çok önemli. İlişki kurarken birtakım dostluk ritüelleri yemeler içmeler, çok yaygın; iş yapmanın ayrılmaz parçaları.
4- Akdenizliyiz, hemen diyoruz ki gelip konuşup işi bitirelim. Ama Çinli öyle değil bir kere anlattığı şeyi döner 20 kere yine anlatır. Bıkmadan dinleyeceksiniz bıkarsanız bu pazarda iş yapamazsınız.
5- Çin'de Konfüçyüs bir yol çizmiş ve hedef önemli değil, hedefe giden yol önemli.
6- Çin'de bir anlaşmayı imzalamak üç saniyelik bir iş. O iş bitene kadar günlerce müzakere edersiniz, saatlerce size yemek ısmarlarlar. Hatta yaptıkları ikramların altında ezilirsiniz. Çinli bunu sizi tanımak için yapar tanıdığında emin olduğunda bir an içinde anlaşmayı imzalar.
7- Ticari ateşeliğe e-posta göndererek Çin'de mal satılmaz. Ama e-ticaret, ticaret müşavirliğine e-mail atmak değil, 'bana 10 tane firma gönder de ben onlara yazayım' demek değil.
8- Çinli muhatabının ülkesinde temsilciliği de olsun istiyor. Üründe bir sorun çıktığında direk muhatabını da görmek istiyor.
9- Çinli gelip malı almaz. Malı Çinlinin ayağına götüreceksiniz.
10- Bu nedenle bıkmadan usanmadan Çin'de yapılan fuarlara katılacaksınız. Çinli ürünü görmeden dokunmadan almak istemiyor.
RADİKAL -4 NİSAN 2007 ÇARŞAMBA
