Tüberküloz mikrobu, 1126 yıl önce bugün bulundu. Dünya Sağlık Örgütü'nün Dünya Tüberküloz günü ilan ettiği 24 Mart 1882'den bu yana pek çok hastalık yok edilse de tüberküloz hâlâ insanlığı tehdit etmeye devam ediyor.
9 milyon tüberküloz hastası olduğu sanılan dünyada her yıl 3 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye'deyse her 100 bin kişide 28 kişi tüberküloz; yani yaklaşık 20 bin hasta bulunuyor. 2006'da tüberküloza yakalanan hasta sayısı 18 bin 200. Bu rakam 2000'den bu yana 17 binle 18 bin arasında değişiyor.
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları öğretim üyesi Prof. Dr. Gül Öngel, tüberkülozun hasta insanın ortama öksürük, konuşma, bağırmayla saçtığı mikrop içeren damlacıkların sağlıklı insan tarafından solunarak akciğere yerleşmesiyle başladığını anlatıyor. Ancak bu mikrobu her soluyan, hemen hasta olmuyor. Büyük bir kısım savunma mekanizmalarıyla mikrobu yenebiliyor. Yenemeyenlerin yüzde 30'unda mikrop akciğere yerleşiyor ama herkesi hasta etmiyor, o kişi taşıyıcı oluyor. Bu kişilerin yüzde 10'undaysa akciğere yerleşen mikrop bir zaman uyanıp hastalık başlayabiliyor.
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları öğretim üyesi Prof. Dr. Gül Öngel, tüberkülozun hasta insanın ortama öksürük, konuşma, bağırmayla saçtığı mikrop içeren damlacıkların sağlıklı insan tarafından solunarak akciğere yerleşmesiyle başladığını anlatıyor. Ancak bu mikrobu her soluyan, hemen hasta olmuyor. Büyük bir kısım savunma mekanizmalarıyla mikrobu yenebiliyor. Yenemeyenlerin yüzde 30'unda mikrop akciğere yerleşiyor ama herkesi hasta etmiyor, o kişi taşıyıcı oluyor. Bu kişilerin yüzde 10'undaysa akciğere yerleşen mikrop bir zaman uyanıp hastalık başlayabiliyor.
Yarım tedavi candan eder
Pek çok hastalığın tüberkülozu taklit edebileceğini belirten Öngel, tipik belirtileri sıralıyor: "Uzun süren kesik öksürük, balgamda kan görülmesi, zayıflama, geceleri terleme, halsizlik, aşırı yorgunluk hissi, akşamları yükselen ateş. Bunların hepsi bir arada da olabilir, sadece biri de görünebilir. 15 gün süren bir hastalık hekime başvurmak yeterli nedendir."
Doğru ve bilinçli yaklaşılırsa tedavi mümkün. Öngel mikrobun vücuttan tamamen atılabilmesi için en az altı ay tedavi gerektiğini söylüyor. Tedavi bırakıldığı zaman mikroplar direnç kazanmış olarak tekrar uyanıyor.
Tedaviyi yarım bırakma nedenleri arasında tüberkülozun hâlâ utanılacak bir hastalık olarak görülmesi de var. Öngel'e göre hastalar veremi fakir hastalığı gördüğü ve çevrelerindeki insanlar onlardan uzaklaştığı için utanıyor. Dışlanmamak için verem olduklarını gizlemeleri de hasta sayısının da artmasına yol açıyor.
Pek çok hastalığın tüberkülozu taklit edebileceğini belirten Öngel, tipik belirtileri sıralıyor: "Uzun süren kesik öksürük, balgamda kan görülmesi, zayıflama, geceleri terleme, halsizlik, aşırı yorgunluk hissi, akşamları yükselen ateş. Bunların hepsi bir arada da olabilir, sadece biri de görünebilir. 15 gün süren bir hastalık hekime başvurmak yeterli nedendir."
Doğru ve bilinçli yaklaşılırsa tedavi mümkün. Öngel mikrobun vücuttan tamamen atılabilmesi için en az altı ay tedavi gerektiğini söylüyor. Tedavi bırakıldığı zaman mikroplar direnç kazanmış olarak tekrar uyanıyor.
Tedaviyi yarım bırakma nedenleri arasında tüberkülozun hâlâ utanılacak bir hastalık olarak görülmesi de var. Öngel'e göre hastalar veremi fakir hastalığı gördüğü ve çevrelerindeki insanlar onlardan uzaklaştığı için utanıyor. Dışlanmamak için verem olduklarını gizlemeleri de hasta sayısının da artmasına yol açıyor.
RADİKAL - 24 MART 2008 PAZARTESİ
