İlke ve Değerlerinden Ödün Vermeden
Özgür Yayın Platformu Olarak Kalsın Diye
Öğle13:15 İkindi17:13 Akşam20:41 Yatsı22:26 İmsak03:43 Güneş05:37 İşrak06:20
Hava - Hava durumuParçalı Bulutlu 28°C Nem %67
Türkçe
9 Muharrem 1446 15 Temmuz 2024 Pazartesi
9 Muharrem 1446
İşrak
06:20
Öğle
13:15
İkindi
17:13
Akşam
20:41
Yatsı
22:26
İmsak
03:43
Güneş
05:37
Giriş Yap

Suudi Arabistan'ın liman kenti, Cidde

17.06.2023    |

Suudi Arabistan'ın tarihi dokusunun muhafaza edildiği sokakları, camileri, evleri ve hanlarıyla adeta açık hava müzesini andıran Cidde, ziyaretçilerini zamanda yolculuğa çıkarıyor. 

Arap Yarımadası'nın Kızıldeniz'e bakan ilk limanı olan Cidde şehrinin özellikle üçüncü halife Osman bin Affan (Ra.) döneminde büyük önem kazandığı biliniyor.

Arkeolojik çalışmalar neticesinde bulunan yazıtlar ve tarihi eserler Cidde'de Taş Devri'nden bu yana yerleşim olduğunu gösteriyor.

Cidde'nin, yaklaşık 3 bin yıl önce balık avlamak için gelen bir grup avcının burada kalmaya karar vermesiyle kurulduğu düşünülüyor.

Cidde ismi nereden geliyor?

Bazı tarihçiler ise Cidde'nin Yemen'deki Marib Barajı'nın MÖ 115'te çökmesinin ardından burada yaşamaya başlayan Beni Kuda'a Arap kabilesi tarafından kurulduğunu söylüyor.

Bazı kaynaklarda, "Cidde" isminin, bu şehirde doğan İslam öncesi Araplar arasında tanınan Cidde bin Cerem bin Kuda'a'dan geldiği ifade ediliyor.

Bazı tarihçiler ise şehrin ismini, Hazreti Havva'nın dünyaya indiği ve defnedildiği şehir olduğu için Türkçesi "büyükanne" anlamına gelen Arapça "cedde" kelimesinden aldığını ve halkın telaffuz şeklinden zamanla "Cidde"ye dönüştüğünü savunuyor.

Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi'ye açılan kapı

İslamiyet'in doğuşundan sonra Cidde, deniz yoluyla Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi'ye açılan kapı olması sebebiyle büyük gelişim kaydetti. İslam halifesi Hazreti Osman'ın Cidde'yi Mekke için başlıca liman olarak seçmesinin ardından şehrin önemi daha da arttı.

Cidde, önemli şehirlerden biri olma özelliğini Emeviler, Abbasiler, Eyyubiler, Memlükler ve Osmanlılar döneminde de korudu.

Müslüman hacıları Portekiz saldırılarından korumak için surların örüldüğü Cidde, Memlükler döneminde kayda değer bir kalkınmaya şahit oldu.

Kızıldeniz kıyısındaki kentin gelişimi

Zamanla önemi daha da artan Cidde, ekonomik, siyasi ve sosyal düzeyde Arap Yarımadası'nın en büyük şehirlerinden biri haline geldi.

Süveyş Kanalı'nın 1869'da açılması ve buharlı gemilerin gelmesi, Kızıldeniz kıyısında yer alan Cidde ve çevresi için yeni bir başlangıç oldu.

Sonraki yıllarda Cidde, turistlerin uğrak yeri haline dönüşmeye başladı. Yetkililerin kentin sokaklarını, camilerini ve dükkanlarını restore etme faaliyetleriyle birlikte Cidde'ye yönelik ilgi arttı.

Başkent Riyad'a 950 kilometre, Mekke-i Mükerreme'ye 80 kilometre, Medine'ye 420 kilometre uzaklıktaki tarihi kent, 2014'te Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi.

Cidde'deki tarihi yapılar

Surlarla çevrili tarihi Cidde, El-Mazlum, Eş-Şam, El-Yemen, El-Bahr, Er-Ruveys ve El-Karantina sokaklarının yanı sıra kentin en eski sokaklarının yer aldığı El-Beled olmak üzere yedi bölgeye ayrılmış durumda.

Cidde kentinde tarihi ve kültürel yapılar arasında ayrıca El-Hun, El-Kasba, Ed-Delalin ve El-Attarin hanları da bulunuyor.

Cidde'yi çevreleyen surlar da kentin tarihi yapılarından biri. 

"Büyük Çarşı"da (Es-Suk el-Kebir) irili ufaklı ahşap kapılarıyla dikkati çeken dükkanlar ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor. Tarihi çarşıdaki dükkanlarda genellikle kumaş satışı yapılıyor.