Zamane çocuklarının üçte biri kitapta ekran kaydırıyor

İngiltere’de yapılan bir araştırma, okula yeni başlayan çocukların yaklaşık üçte birinin basılı kitapları doğru şekilde kullanamadığını ortaya koydu. Araştırmaya göre bazı çocuklar kitap sayfası çevirmek yerine, tablet veya cep telefonu kullanır gibi dokunma ve “kaydırma” hareketi yapıyor. Bu durum, erken yaşta artan ekran kullanımının çocukların davranış ve becerileri üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı.

İngiltere ve Galler’de görev yapan 1000’den fazla öğretmenin gözlem ve değerlendirmelerine dayanan ankete göre, çocukların yüzde 28–30’u kitap kullanımına dair temel becerilerde zorlanıyor. Öğretmenler, dijital cihazlara yoğun şekilde maruz kalan çocukların basılı materyallerle temasının giderek azaldığını belirtiyor.

Okul Öncesi Öğretmenliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülden Uyanık, konunun çok boyutlu ele alınması gerektiğini vurgulayarak, okuma eyleminin artık dijital ortamda da yapılabildiğine dikkat çekti. Ancak erken çocukluk döneminde basılı kitaplarla temasın gelişim açısından vazgeçilmez olduğunu ifade eden Uyanık, son 15–20 yılda çocukların alışkanlıklarında çok hızlı bir dönüşüm yaşandığını söyledi. Pandemi döneminde büyüyen çocukların, ebeveynlerinin yoğun ekran kullanımına tanıklık ederek yetiştiğini belirten Uyanık, bu süreçte “tablet parmağı” olarak adlandırılan yeni davranış kalıplarının ortaya çıktığını kaydetti.

Sınıf öğretmenleri de teknolojinin çocukların yalnızca okuma alışkanlıklarını değil, motor becerilerini ve günlük yaşam pratiklerini de etkilediğini dile getiriyor. Öğretmenlere göre dijital ortamda tek tıkla yapılan birçok işlem, çocukların el becerilerinin gelişimini sınırlıyor ve bu durum sınıf ortamında net biçimde gözlemleniyor.

Uzmanlar, dijital içeriklerin tamamen dışlanması yerine, çocukların erken yaşta basılı kitaplarla buluşturulması ve dijital kaynakların bilinçli, dengeli ve eğitici şekilde kullanılmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.