Deprem paraları klimalara gitmiş

Depremin yol açtığı hasarların giderilmesine yönelik olarak İzmit’te kurulan Afet Bölge Koordinatörlüğü’nün (ABK) faaliyetleriyle ilgili çarpıcı sonuçlara ulaşıldı. İnceleme yapan Deprem Hesaplarını Denetleme Komisyonu, ABK’nın, ödenek ve harcama kayıtlarını ‘sağlıksız’ tuttuğunu ve bazı usulsüz ve amaç dışı harcamalar yapıldığını ortaya koydu. Başbakanlık Teftiş Kurulu bünyesinde oluşturulan komisyonun, ABK’nın 2000 yılı Mayıs ayına kadar olan dönemi kapsayan inceleme raporu, Resmi Gazete’de yayımlandı. Raporda, ABK’ya Marmara depremi ana hesabından gönderilen ödeneklerden yapılan harcamaların kayıtlarının tutulmadığı ve usulsüz harcamalar yapıldığına dikkat çekildi. Yayınlanan raporda, ana deprem yardım hesabından gönderilen 28 trilyonluk ödenekle ilgili denetim yetkisinin komisyonda, diğer ödeneklerle yapılan harcamaları denetleme yetkisinin ise Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı’na ait olduğu belirtildi. Gelen ödeneklerin de kayıtlarının sağlıklı bir biçimde tutulmadığına işaret edilen raporda, “Ödenek tablosundaki kayıtların doğru olmadığı araştırmalar sonucunda anlaşılmıştır.” ifadesi dikkati çekti. Harcamalar usulsüz yapılmış Yayımlanan raporda, bağış ve yardım hesabının, usulsüz olarak demirbaş, döşeme, araç alımı, temsil ve ağırlama gideri, yetkililerin cep telefonu faturalarının ödenmesi gibi amaçlarla kullanıldığı bildirildi. ABK yetkililerinin, istihkak ödemeleri sırasında kestiği damga vergilerini zamanında beyan etmeyerek, bağış ve yardım hesabından pişmanlık zammı ödenmesine sebep olduğu tespit edildi. Raporda, ABK’nın faaliyet ve harcamalarına ilişkin şu önemli tespitler yer aldı: “Harcamaların ayrı ayrı bütçelerde gösterilmemesinin yanı sıra, gelen ödeneklerin de sağlıklı tutulmaması yüzünden deprem yardım hesabından gönderilen meblağın 28 trilyon lira olmasına rağmen ABK kayıtlarında daha fazla görülüyor. Bu denetimlerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için harcamaların yapıldığı kaynak ve fonların açık bir şekilde kayıtlarda gösterilmesi gerekmektedir. Bu gereğin yerine getirilmediği ABK kayıtlarının incelenmesinden anlaşılmaktadır. ABK’ya bugüne kadar bina, tesis, araç, gereç ihtiyaçları için deprem yardım hesabının dışında bir ödenek tahsisi olmamasına rağmen, çalışma masası gruplarına 31,7 milyar, bilgisayar, Tv, klima, telefon vs. için 113,9 milyar harcanmıştır. Ayrıca ABK’da görev yapan vali yardımcıları ve il koordinatör vali vekilleri için 6 adet binek aracı ile 1 adet 12 kişilik minibüs ve 1 adet panelvan satın alınarak toplam 43,1 milyar lira ödenmiştir. Bu şekilde döşeme, demirbaş ve bilgisayar ile taşıt aracı alımlarının bağış ve yardım paralarının kullanım amacının 576 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) genel hükümlerine uygun düşmediği sonucuna ulaşılmıştır. Cep telefonlarına yapılan harcamaların merkezi bağış yardım hesabından gönderilen ödeneklerden karşılanması KHK’nın genel hükümlerine uygun düşmediği gibi bu harcamalar sırasında yetkililerin kayıtsız davrandıkları anlaşılmıştır. Bütçe ödeneklerinden karşılanması mümkün olan İçişleri kriz masasına fotokopi makinesi alım bağış yardım hesabından karşılanarak amaç dışına çıkılmıştır. Deprem yardımlarının kullanım amacına uygun olmamasına rağmen temsil ağırlama adı altında bağış ve yardım hesabı ödeneklerinden harcama yapılmıştır. ABK yetkililerinin el koyma ve kiralama tasarruflarında gerekli özeni göstermeyerek fazla harcama yapıldığı izlenmiştir. ABK yetkililerinin istihkak ödemeleri sırasında kestiği damga vergilerini zamanında beyan etmeyerek bağış ve yardım hesabından pişmanlık zammı ödemesine neden olduğu saptanmıştır. ABK’nın faaliyet ve harcamalarının azalmasına rağmen yetkililerin personel azaltımına gitmeyerek bağış ve yardım paralarından gereksiz harcama yapılmasına neden oldukları sonucuna ulaşılmıştır.” İzmit’te kurulan ABK’nın son valisi Kutluay Öktem’di. Fuar alanı yanındaki Gulfstar Alışveriş Merkezi’nde konuşlanan ABK’nın başında bulunan Vali Öktem ile şimdi Emniyer Genel Müdürü olan zamanın Kocaeli Valisi Kemal Önal arasında yer yer yetki sorunu yaşanıyordu. ZAMAN - 03.12.2002