Cari açığın tehlikeli hale gelmesiyle seçim sonrası otomotivden, konuta, beyaz eşyadan tüketime kadar bütün sektörlerde yaşanan canlılığa fren yapılması düşünülüyor.
Ekonomideki durgunluğu azaltmak ve piaysaları canlandırmak için devlet ve özel sektör işbirliği ile kampanyalar ters etki yaptı. Artan ithalat ve ucuzlayan dövizle birlikte bankaların tüketici kredilerini sorumsuzca dağıtmaları cari açığı tehlikeli biçimde artırdı. Bu kezde artan ithalatı önlemek için piyasalarda canlanmayı durdurma kampanyaları ister hale geldik.
Seçimden sonrasında canlanan tüketimi frenlemek için sıkı bir kemer sıkma politikası gözüküyor. Ekonomi yönetimi, alınan önlemlere rağmen tırmanışını sürdüren cari açığı frenlemek için bir dizi alternatif önlem üzerinde çalışıyor.
Önlemlerin uygulamaya girip girmeyeceği yılın ilk 6 aylık döneminde elde edilen ekonomik verilere göre netleşecek.
6 aylık bütçedeki ÖTV ve KDV gibi bazı vergi kalemleri, bankaların tüketici kredileri, ihracat ve ithalat ile Merkez Bankası verilerindeki durum, alınacak önlemlerin boyutunu da ortaya koyacak.
Cari açığı düşürmek için otomotivde ek verginin gündeme gelebileceği konuşuluyordu. Sorun hem bütçedeki ÖTV kalemlerinde hem otomotiv ithalatı verilerinde açıkça görünüyor. Otomotivde ÖTV artışının da içinde yer aldığı, cari açığı düşürmeye yönelik bir dizi önlemler ekonomi yönetiminin gündeminde bulunuyor.
Bankacılar ve ekonomistlere göre, cari açığı düşürmek için alınabilecek önlemler şöyle sıralanıyor:
CANLILIK YARAMADI
Tüketiciler halen aylık maaşın 20-24 katı kredi kullanabiliyor. Önlemlerle kredinin üst limiti maaşa endekslenebilecek. Örneğin bireyler, maaşının bir yıllığı kadar kredi kullanabilecek. Aylık geliri 1000 lira olan tüketici en fazla 12 bin lira kredi alabilecek. BDDK bu oran da oynayabilir.
Tüketici kredilerine vade sınırlaması da gelebilecek. Tüketiciler halen 7-8 yıl vadeye kadar bankalardan kredi kullanabiliyor. Aylık geri ödeme tutarı bu sayede çok küçük kaldığı için kredi kullanımı cazip oluyor. Yeni önlemlerle vade 3 yıl yani 36 ayla sınırlanabilir.
BDDK konutta en fazla yüzde 75 kredi kullanma şartı getirmişti. Ancak bu durum, yan yollara sapılmasının da etkisiyle kredi kullanım hızını kesmedi. Bu nedenle kredilere yüzde 15-20 KKDF getirilebilir. Bu durumda maliyet artacağı için kredi kullanımı azalabilecek.
Maliye’nin yeni taşıtlardan elde ettiği ÖTV geliri, bu yılın 4 ayında yüzde 81,3 artarak 2,4 milyar liraya yükseldi. Otomobil ithalatındaki artış da işin ciddiyetini işaret ediyor. Bakan Ergün, bu iki veri üzerine otomotive yönelik ilave ÖTV artışı olabileceğini bildirdi. Bu geçici süreli ve haziran sonrası olabilir.
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) artışının yanı sıra otomtivdeki tüketim çılgınlığını frenlemek için taşıt kredilerine vade sınırı da getirilebilir. Bu kredilerde şu an sınırsız vadeyle kredi kullanılabiliyor. Yeni düzenlemeyle kredinin vadesi 5 yıl yani 60 ayla sınırlanabilir.
Sondevir / 6 Haziran 2011
