Referandumla kabul edilen anayasa değişikliğinin ardından 26 maddenin 14'ü için yasa hazırlanıyor. Hükümetin önceliği ise HSYK ile ilgili düzenlemenin yapılması olacak. 14 maddede uyum yasaları hazırlanması yönünde yol haritası belirlenirken, öncelik HSYK'ya verildi. HSYK'nın yapısıyla ilgili değişiklikler Adalet Bakanlığı tarafından tamamlanmak üzere. TBMM'de öncelik HSYK'nın yapısıyla ilgili düzenlemeye yer verilecek. Anlaşmazlık nedeniyle ertelenen yaz kararnamesi HSYK'nın yeni yapısı ele alması planlanıyor.
NELER DÜZENLENECEK?
Siyasi partiler ve devlet memurları kanununda da uyum yasaları hazırlanması öngörülürken, düzenlemelerden bazıları şöyle belirlendi:
KAMU DENETÇİLİĞİ: Anayasaya ilk kez giren maddelerden birini Kamu Denetçiliği Kurumu (ombudsman) oluşturuyor. Kurum, TBMM Başkanlığına bağlı olarak kurulacak ve idarenin işleyişi ile ilgili şikayetleri inceleyecek. Yapılacak uyum yasası ile kamu denetçiliğinin nasıl faaliyet göstereceği düzenlenecek. Dana önce dönemin Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen ombudsmanlıkla ilgili düzenleme revize edilerek uyum yasasına dönüştürülecek.
ASKERE SİVİL MAHKEMELERDE YARGILANMA YOLU: Anayasanın askeri yargıyı düzenleyen 145. maddesindeki değişiklikle askere sivil mahkeme yolu açılıyor. Buna göre, askeri yargı, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülecek düzenleme "Usul Kanunu" ile belirlenecek.
ASKERİ YARGITAY: Anayasa değişikliğine paralel olarak hazırlanacak olan bir diğer uyum yasası da, Askeri Yargıtay'a ilişkin düzenleme içeren anayasanın 156. maddesinde yapılacak. Bu madde için "Usul Kanunu"nunda değişiklik yapılacak.
SENDİKAL HAKLAR: Anayasa değişikliği ile sendikal hakları yeniden düzenleyen, anayasanın 51, 53, 54 ve 128. Maddeleri ile ilgili değişiklikler için de uyum yasaları gerekiyor.
YAŞ KARARLARI: Yüksek Askeri Şûra (YAŞ)'nın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç, her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolunun açılmasını öngören değişiklik usul yasası ile belirlenecek.
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI: Anayasanın 20. maddesinde yapılan değişiklikle herkes, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olacak. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenecek.
YURTDIŞI SEYAHATİ: Uyum yasası ile vatandaşın yurt dışına çıkma özgürlüğü, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilecek. Bu sınırlamalar yapılacak uyum yasası ile belirlenecek.
AİLE VE ÇOCUKLARI KORUMA: Anayasanın 41. maddesinde ailenin korunması ve çocuk hakları ile ilgili hazırlanacak uyum yasasıyla; devletin, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyacak önlemler yasalarla belirlenecek.
MİLLİYET / 18 YELÜL 2010
