Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki 4483 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde memur ve kamu görevlilerinin denetim, teftiş, inceleme ve soruşturmalarına standart getirildi.
Maliye Bakanlığı Teftiş Kurulunca hazırlanan ve Bakan Mehmet Şimşek tarafından onaylanarak, uygulamaya giren Yönerge ile Bakanlık bünyesindeki memur soruşturmalarında uygulanacak usul ve esaslar belirlendi.
Memurlar ile diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri ve 4483 sayılı kanun kapsamına giren suçlar hakkında izlenecek usuller ile yürütülecek iş ve işlemleri kapsayan Yönergede, ön incelemeden delillerin toplanmasına, tanıkların durumundan, bilirkişi tayinine, arama ve el koymadan, ifadeye çağırma işlemine, görevden uzaklaştırmadan, soruşturma iznine kadar her konuda ayrıntılı düzenlemeye gidildi.
-''KAMUDA BİR İLK GERÇEKLEŞTİRİLDİ''-
Maliye Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı Raci Ün, yaptığı değerlendirmede, kamuda Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun uygulanması sırasında sadece kamu kuruluşları arasında değil, aynı kamu kuruluşunda bile farklı uygulamalara gidildiğini belirtti.
Uygulamada kamu görevlisine ilişkin ''şüpheli mi, sanık mı'' ayrımının bile doğru yapılmadığını kaydeden Ün, şunları söyledi:
''İşleyişteki farklılıklar nedeniyle inceleme ve soruşturmalar sırasında sık sık bazı sorunlar yaşanıyordu. Memur hakkında bir ihbar ya da şikayet geldiğinde incelemeyle görevlendirilecek kişi hangi yetkiyi, hangi şekilde kullanacak, bu konuda bir uygulama birliği bulunmuyordu. Örneğin şüpheli durumundaki kişiler bazen sanık muamelesi görüyordu.
Çıkardığımız Yönerge, kamuda bir ilk ve reform niteliğinde bir düzenleme. Memur soruşturmalarında ön inceleme ile görevlendirilenlerin haiz olduğu yetkiler ile bu yetkilerin kullanım şekli ve koşullarını topluca gösteren ilk resmi doküman. 50 madde ve işleyişe ilişkin 39 standart belgeden oluşan Yönerge ile vatandaşların ihbar ve şikayetlerinin nasıl değerlendirileceği konusuna da standart getiriliyor. Şikayet edilen memur açısından da, kendisinin nasıl bir işleme tabi tutulacağı hususunda şeffaflık sağlanması, iş ve işlemlerde de sürat ve kalite artışı hedefleniyor. Susma hakkı ve bilgisayarlarda aramaların nasıl yapılacağı konuları dahil pek çok hususta ayrıntılı düzenlemelere yer veriliyor. Her işleme ilişkin resmi belge örnekleri de Yönerge ekinde bulunuyor.''
-DİĞER KAMU KURULUŞLARINA DA GÖNDERİLECEK-
Teftiş Kurulu Başkanı Ün, Maliye Bakanı Şimşek onayı ile uygulamaya koydukları Yönergeyi, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile Teftiş Kurullarına da göndereceklerini bildirdi.
Raci Ün, diğer kuruluşların da Yönerge hükümlerinden yararlanmaları durumunda, kamuda memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin soruşturmalarda uygulama birliğinin ortaya çıkacağını ifade etti.
-YÖNERGE NELERİ ÖNGÖRÜYOR?-
Maliye Bakanlığının Yönergesi kapsamında, Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanuna ilişkin uygulamalarda şu esaslar geçerli olacak:
-Yöneticiler, Kanun kapsamında değerlendirilebilecek bir fiilin varlığını ihbar, şikayet, bilgi, belge ve bulgulara dayanarak öğrendiklerinde, bunun somut, özel nitelikte olup olmadığını, iddiaların ciddi bulgu ve belgelere dayanıp dayanmadığını, ihbar ya da şikayet dilekçesinde dilekçe sahibinin doğru isim, imza ve adresinin bulunup bulunmadığını ya bizzat araştıracak ya da bu işi bir personele yaptıracak.
Araştırma sonunda da en kısa sürede bir rapor düzenlenerek üst merciye iletecek.
-Cumhuriyet Başsavcılıklarından gelen soruşturma izin talepleri için de, yetkili mercinini ön inceleme yaptırması esas olacak. Ön incelemeye tabi tutulmayan ihbar ve şikayetlerin işleme konu olmadığına dair bilgi de, yetkili mercinin imzasıyla dilekçe sahibi kişi ya da merciye gönderilecek.
-SANIK DEĞİL, ŞÜPHELİ-
-Ön inceleme evresinde suç şüphesi altında bulunan memur veya diğer kamu görevlisi, ''şüpheli'' sıfatıyla adlandırılacak. Ön incelemenin hiç bir aşamasında hakkında ön inceleme yürütülen memur ya da kamu görevlisi hakkında ''sanık'' sıfatı kullanılamayacak.
-CMK'nın 169'uncu maddesine göre ön inceleme esnasında şüphelinin ifadesinin alınması, tanığın ve bilirkişinin dinlenmesi, keşif ve arama yapılması gibi işlemlerde tutanak düzenlenecek.
-Aynı madde uyarınca, şüphelinin ifadesinin alınması, tanığın ve bilirkişinin dinlenmesi, keşif ve arama yapılmasına yemin verdirilmek şartıyla bir zabıt katibi bulundurulabilecek, katip ''hiç kimseden korkmayarak, hiç bir tesir altında kalmadan zaptı gereken hususları doğru ve eksiksiz bir biçimde kaydedeceğime, ve bunları hiç bir zaman üçüncü kişilere açıklamayacağıma namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim''şeklinde yemin edecek.
AKİT / 17 ŞUBAT 2011
