Anayasa Mahkemesi'nin referandumun önünü açan kararının yarattığı, '11. Cumhurbaşkanı'nı halk mı, yeni Meclis mi seçecek?' tartışmasını seçim sonucu oluşacak Meclis aritmetiği bitirecek
Anayasa Mahkemesi'nin, parlamenter sistem açısından önemli düzenlemeler içeren Anayasa değişikliği paketinin iptali istemini reddetmesinin ardından gözler 22 Temmuz'da yapılacak seçime çevrildi. Sandıktan çıkacak aritmetik, çok ihtimalli senaryolardan hangisinin gerçekleşeceğini gösterecek.
Mevcut Anayasa'nın 102. maddesine göre, 22 Temmuz'da oluşacak parlamentonun da "derhal" cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor. Bu durumda 11. Cumhurbaşkanı'nı TBMM seçecek, ancak paketteki düzenleme nedeniyle, 21 Ekim'de yapılacak referandumda 11. Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilip seçilmemesi de oylanacak. Bu durum, paketteki düzenlemenin geçersiz sayılıp sayılamayacağı tartışmasını başlatırken, referandum tarihinin öne çekilerek 11. Cumhurbaşkanı'nın halka seçtirilip seçtirilemeyeceği de gündeme geldi.
Mevcut mevzuata göre, referandumun 21 Ekim'de yapılması gerekiyor. AKP'nin 120 günlük süreyi 45 güne indirme çalışmasını Sezer'in veto etmesinin ardından gündeme gelmeyen bu düzenlemenin TBMM gündemine alınması ve referandumun ağustos başında yapılıp yapılmayacağı tartışılıyor.
Bu görüşe karşı çıkanlar, Anayasa'nın 67. maddesine göre seçim yasalarında yapılan değişikliğin 1 yıldan önce uygulanamayacağını savunuyor.
Seçimden bir partinin Anayasa Mahkemesi kararına uygun biçimde, tek başına cumhurbaşkanı seçebileceği 367 milletvekili ile çıkması halinde düğüm çözülecek. 367 milletvekiline ulaşan parti olmazsa, önce partilerin bu rakama ulaşabilmek için uzlaşıp uzlaşamayacağı beklenecek. TBMM, 30 gün içinde cumhurbaşkanı seçemezse Anayasa'ya göre genel seçim yenilenecek. Bu durumda, 21 Ekim'deki referandumla birlikte genel seçim de yapılabilecek. Referandumda "evet" oyu çıkarsa, 9 Aralık'ta halk ilk kez cumhurbaşkanı seçmek için sandığa gidecek. İlk turda yüzde 50'den çok oy alan olmazsa, 23 Aralık'ta en çok oy alan iki aday ikinci turda yarışacak.
MİLLİYET -7 TEMMUZ 2007 CUMARTESİ
Anayasa Mahkemesi'nin, parlamenter sistem açısından önemli düzenlemeler içeren Anayasa değişikliği paketinin iptali istemini reddetmesinin ardından gözler 22 Temmuz'da yapılacak seçime çevrildi. Sandıktan çıkacak aritmetik, çok ihtimalli senaryolardan hangisinin gerçekleşeceğini gösterecek.
Mevcut Anayasa'nın 102. maddesine göre, 22 Temmuz'da oluşacak parlamentonun da "derhal" cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor. Bu durumda 11. Cumhurbaşkanı'nı TBMM seçecek, ancak paketteki düzenleme nedeniyle, 21 Ekim'de yapılacak referandumda 11. Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilip seçilmemesi de oylanacak. Bu durum, paketteki düzenlemenin geçersiz sayılıp sayılamayacağı tartışmasını başlatırken, referandum tarihinin öne çekilerek 11. Cumhurbaşkanı'nın halka seçtirilip seçtirilemeyeceği de gündeme geldi.
Mevcut mevzuata göre, referandumun 21 Ekim'de yapılması gerekiyor. AKP'nin 120 günlük süreyi 45 güne indirme çalışmasını Sezer'in veto etmesinin ardından gündeme gelmeyen bu düzenlemenin TBMM gündemine alınması ve referandumun ağustos başında yapılıp yapılmayacağı tartışılıyor.
Bu görüşe karşı çıkanlar, Anayasa'nın 67. maddesine göre seçim yasalarında yapılan değişikliğin 1 yıldan önce uygulanamayacağını savunuyor.
Seçimden bir partinin Anayasa Mahkemesi kararına uygun biçimde, tek başına cumhurbaşkanı seçebileceği 367 milletvekili ile çıkması halinde düğüm çözülecek. 367 milletvekiline ulaşan parti olmazsa, önce partilerin bu rakama ulaşabilmek için uzlaşıp uzlaşamayacağı beklenecek. TBMM, 30 gün içinde cumhurbaşkanı seçemezse Anayasa'ya göre genel seçim yenilenecek. Bu durumda, 21 Ekim'deki referandumla birlikte genel seçim de yapılabilecek. Referandumda "evet" oyu çıkarsa, 9 Aralık'ta halk ilk kez cumhurbaşkanı seçmek için sandığa gidecek. İlk turda yüzde 50'den çok oy alan olmazsa, 23 Aralık'ta en çok oy alan iki aday ikinci turda yarışacak.
MİLLİYET -7 TEMMUZ 2007 CUMARTESİ
