Türkiye’nin Amerikan kontrolündeki radarlardan oluşan NATO füze savunma sistemine ev sahipliği yapma kararında asıl zorlu süreç şimdi başlıyor. Hassas dönemde füze kalkanıyla ilgili 10 soru işareti var.
NATO füze savunma sistemine ev sahipliği yapma kararı, Ankara’yı her açıdan hassas bir dönemin içine soktu. 2010 Kasım’ında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün katıldığı NATO Zirvesi’nde bu konuda ilk kez prensipte anlaşılmıştı. Türkiye’ye 3 konuda; İran’ın tehdit olarak özellikle belirtilmemesi, güvenliğin bölünmezliği ve maliyetin ortaklaşa paylaşımı başlıklarında garantiler verilmişti.
Ancak Ankara için, Tahran-NATO-Brüksel Karargâhı-Moskova-Washington ekseninde asıl zorlu sürecin bundan sonra başlayacağı belirtiliyor. Çünkü Türkiye’nin gereken ekstra garantileri ve netlikleri sağlayamaması halinde, ileride ciddi olarak başını ağrıtabilecek belirsizlikler mevcut.
Bu nedenle, diplomasinin duru gibi görünen metinlerinin içinde gizli labirent ve tuzaklardan kurtulabilmesi Türkiye için büyük önem taşıyacak. İlk açıklamalarda, füze savunma sisteminin 2011 sonuna dek operatif olacak şekilde adı şimdilik gizli tutulan Türk toprakları üzerinde bir yere kurulacağı ve bir Türk generalin de görevli olacağı belirtildi. Ama bundan ötesi muammalarla dolu.
Türkiye üzerinde serpinti olur mu?
1 Bu X bandı radar sistemleri Türkiye’de sadece hangi bölgelere değil, ne kadarlık süre için yerleştirilecek? Bu bölgelerin Doğu Akdeniz’i ve İran’ı kapsayacak şekilde Doğu-Güneydoğu ekseninde olması planlanıyor. Bu çerçevede, ek olarak İncirlik Üssü’nün de devreye sokulabileceği de iddia ediliyor.
2 AN/TPY-2 tipi olduğu belirtilen radarların alan tarama-kapsama yarı çapları ne kadar olacak? Havada imha Türkiye üzerinde gerçekleşirse bunun yerleşim merkezlerine serpinti zararı olacak mı?
3 Sadece radarla mı kalacak? NATO şemsiyesi adı altında toplanan bilgiler Amerika’nın gemilerindeki ileri teknoloji Aegis füze savunma sistemine de entegre edilecek mi? Bu konuda ABD bunu gizlemeyen açıklamalar yapıyor.
4 Başta ABD olmak üzere kaç yabancı asker Türk topraklarına yerleşecek? Bunların statüleri ve Türkiye’de bulunuşları Türk ve uluslararası hukuk kurallarına göre mi yoksa dokunulmazlık üzerine kurulu kendi özel yasalarına göre mi gerçekleşecek?
Radarlar için 4 alternatif
Türkiye'de sistemin nereye yerleştirileceğine dair sır gibi saklanan şifreler belli oldu. Bayram boyunca Washington-Ankara hattında yapılan müzakereler sonucunda füze savunma radarları için 4 ana alternatif ön plana çıktı. Güvenilir kaynaklardan alınan bilgiye göre bu dört havza şunlar.
-Adana-İncirlik Hava Üssü
- İskenderun-Hatay
- Muş-Malatya
- Diyarbakır-Batman
HÜRRİYET / 5 EYLÜL 2011
