Tarihten ibret alın

1990 yılında yüzde 9.7 gibi önemli bir büyüme hızı yakalayan Türk ekonomisi, 1991 yılında patlak veren Körfez krizinde Cumhuriyet tarihinin en büyük küçülmelerinden birini yaşadı. Türk ekonomisinin yüzde 9.7’lik büyüme hızı 1991’de birinci körfez krizi nedeniyle yüzde 1’in de altına düşerek yüzde 0.5 olarak gerçekleşti. 45 KOYUP 3 ALDIK Dönemin Başbakanı Turgut Özal’ın “Bir koyup 3 alacağız” vaadiyle tarihe geçen 1991’deki Körfez krizinde tam tersine Türkiye’nin 45 koyup üç aldığı ortaya çıktı. Türkiye’nin 1991’deki körfez krizinde uğradığı ekonomik kayıp devletin resmi rakamlarına göre 45 milyar doları aşarken, ABD’nin Türkiye’nin ekonomik kayıplarını telafi için sadece 3 milyar dolar yardımda bulunduğu açıklandı. ABD sanki dalga geçer gibi Türkiye’ye, ekonomik kayıpların telafisi için 2.7 milyar doları hibe, 891 milyon doları da kredi olmak üzere sadece 3 milyar 645 milyon dolar yardımda bulundu. Bir çok uzman ekonomistin ve sivil toplum örgütünün araştırmalarına göre birinci körfez krizinin Türkiye’ye getirdiği ekonomik kayıp 100 milyar doları buldu. Türkiye yeni bir körfez savaşı felaketine adım adım sürüklenirken geçmişteki tecrübelerden ders çıkarılmadığı görülüyor. 1991’deki ilk körfez krizinde Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve siyasi fatura hâlâ kendini hissettirirken o dönemki ekonomik tablo Türkiye’nin yeni bir körfez krizinde telafisi imkansız sonuçlarla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. TAM BİR FELAKET 1990 yılında yüzde 9.7 gibi önemli bir büyüme hızı yakalayan Türk ekonomisi, 1991 yılında patlak veren Körfez krizinde Cumhuriyet tarihinin en büyük küçülmelerinden birini yaşadı. Türk ekonomisinin yüzde 9.7’lik büyüme hızı 1991’de birinci körfez krizi nedeniyle yüzde 1’in de altına düşerek yüzde 0.5 olarak gerçekleşti. Aynı dönemde Kişi başına düşen milli gelir de 2 bin 706 dolardan 2 bin 600 dolara geriledi. BÜTÇE AÇIĞI YÜZDE 209 ARTTI Birinci körfez krizinin faturası bütçe açığı ve iç borç stokunda da kendisini korkunç bir şekilde ortaya koydu. 1991’deki körfez krizinin etkisiyle iç borç stoku 1990 yılına göre yüzde 63 artarken, Bütçe açığı da yüzde 209 artış gösterdi. Körfez krizi Gıda’dan ulaştırmaya, turizm’den sanayiye 30’u aşkın sektörü derinden etkilerken, sadece turizmdeki kayıp o dönemin rakamlarıyla bir milyar doları aştı. EKONOMİ TAMAMEN BİTER Türkiye yeni bir körfez savaşı macerasına gözü kapalı bir şekilde sürüklenirken bir çok ekonomiste göre Türkiye’nin böyle bir savaşın içerisinde yer alması, birinci körfez savaşından çok daha büyük ekonomik ve siyasi faturalara neden olacak. Çünkü Türk ekonomisi 2000’li yıllarda karşı karşıya kaldığı ekonomik krizler yüzünden zaten ölüm döşeğinde. Bu yüzden bir savaş faturası ülke ekonomisinin tamamen bitmesine neden olur. MİLLİ GAZETE - 27.12.2002