Hayvanların burunları

SOMON BALIĞININ BURNUNDAKİ PUSULA Somon yavrularının kimi türleri yumurtadan çıkmalarının hemen ardından, kimileri birkaç hafta beslendikten sonra, kimileriyse akarsularda birkaç yıl geçirdikten sonra denize ve okyanusa doğru göç ederler. Açık denizlerde birkaç yıl geçiren ve üreme olgunluğuna erişen somonlar, akarsuya geri dönerler. Somonun bu göçündeki hedefi kendisinin yumurtadan çıktığı yeri bulmak ve burada yumurtalarını bırakmaktır. Somonun harita veya pusula gibi yön bulmasına yardımcı olacak bir aracı yoktur. Ancak bir yön bulma aleti gibi çalışan mükemmel koku alma sistemi ile daha bir yavruyken denize yaptığı yolculukta koku hafızasına kaydettiği bilgileri karşılaştırarak başarıyla göç eder. KOKU UZMANLARI: KÖPEKLER Köpeklerin kokulara karşı olağanüstü hassas burunları vardır. Sokakta yürürken, diğer köpeklerin bıraktıkları kokuları ve çevredeki insanların kendilerine özgü kokularını tahlil ederek, onlar hakkında bilgi toplarlar. Havadaki en küçük oranlardaki kokuları dahi güçlük çekmeden tespit ederler. Koku alma duyusu kuvvetli bir köpek türü olan "bloodhound", hiçbir belirtinin görülmediği bölgelerde iz sürebilir, dört günlük bir izi takip edebilir ve bir insanın izini 80 kilometreden daha fazla sürebilir. KUŞLARDAKİ KOKU ALMA Kuşlar, yiyecek ararlarken, yuvalarında kullanacakları malzemeleri seçerlerken koku alma duyularını kullanmaktadırlar. Bazı akbaba türleri leşlerin yerini çevreye yaydıkları kokulardan tespit ederler. Uzun mesafelerden bırakıldıkları halde kümeslerine dönen güvercinler, görme duyularıyla birlikte koku duyularını da kullanırlar. Avrupa'daki sığırcık kuşları yuvalarını inşa ederlerken, zararlı mikrop ve parazitlerin oluşumunu en aza indirecek bitkileri tercih ederler. Böyle bitkileri de koklayarak bulurlar. KOKU KAŞİFLERİ: SİVRİ SİNEKLER Sivrisinekler öylesine uzmanlaşmış bir koku duyusuna sahiptirler ki insan vücudundan havaya yayılan minicik miktardaki kimyasal maddeleri saptayabilirler. Dişi sivrisinekler koku molekülleri boyunca zikzak yaparak avının yerini rahatlıkla bulurlar. Bazı insanlar tarafından alelade bir canlı olarak görülen sivrisineğin küçük vücudundaki koku alma sistemi benzersiz yaratılış delillerinden birisidir. VAKİT - 27.12.2002