Amerika’nın Irak’a karşı müdahale hazırlıkları sürerken, Irak’ın nükleer, kimyasal ya da biyolojik saldırı yapması ihtimaline karşı korunma önlemleri tartışılmaya başlandı.
Böyle bir saldırı karşısında kullanılacak gaz maskelerinin yeterli sayıda bulunmadığı ortaya çıktı. En büyük ithalatçı firmanın bile stoklarında 200 gaz maskesi bulunuyor. Piyasada 100 ila 250 dolar arasında satılan maskelerin tam koruma sağlamıyor, gerçek bir gaz maskesinin fiyatı bin dolardan başlıyor. Önceki gün konuyla ilgili bakanlıkların ve kuruluşların temsilcileri Başbakanlık’ta bir araya gelerek gaz maskesi üretimini artırma kararı aldı.
Türkiye’de gaz maskesi üretimini MKE’ye bağlı ELSA AŞ yapıyor. Burada üretilen gaz maskeleri sadece Silahlı Kuvvetler ve Emniyet güçlerine veriliyor. Muhtemel bir kimyasal savaşta, sivillerin satın alıp kullanacağı gaz maskesi yok. Piyasada sadece boyama, ilaçlama, kimyasal üretim gibi sanayi amaçlı kullanılan maskeler bulunuyor. Kimyasal silahlara karşı koruma sağlayabilen gaz maskelerinin fiyatı 100 dolardan bin 200 dolara kadar değişebiliyor. İthalatçı firmalar saldırı ihtimalinin gündeme geldiği yıllarda gaz maskesi taleplerinin arttığına dikkat çekiyor. Gaz maskesi ithal eden bir firmanın yetkilisi “Özellikle ABD’nin Irak’a operasyon düzenlediği yıllarda çok daha fazla talep olmuştu, şimdi yeni bir tehlikeli dönem başlıyor. Toplu bir talep yok; ama gelir düzeyi yüksek olan insanlar gelip buradan gaz maskesi alıyorlar.” dedi.
100 bin maske sipariş edildi
Makina Kimya Endüstrisi’ne bağlı ELSA Anonim Şirketi’nin Ankara Mamak’taki Gaz Maske Fabrikası’nın, alıcı olmadığı için maske yerine uzun yıllar elektrik sayacı üretimi yaptığı anlaşıldı. Başbakanlık’ın talimatıyla tekrar gaz maskesi üretimine başlayan ELSA Fabrikası’na Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sivil Savunma Teşkilatı’ndan toplam 100 bin maske siparişi geldi. MKE, siparişleri yetiştirmek için tam kapasite üretime geçti.
Her maske kimyasal silahlara karşı koruma için yeterli değil, sarin, hardal ve sinir gazları gibi kimyasal silahlara karşı özel üretilmiş maskeler olması gerekiyor.
Kendi gaz maskenizi üretebilirsiniz
Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Fizikokimya Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Abdullah Çoban, gaz maskesi almakta güçlük çekenlerin kendi gaz maskelerini üretebileceklerini söyledi.
Prof. Dr. Çoban, “Kimyasal gazlara karşı korunmak için gaz maskesi bulamayan ya da alamayan insanlarımız, mangal kömürünü toz haline getirerek, içerisine bir gram aktif karbon maddesi karıştırsınlar. Bu maddeyi bir bez içerisine koyarak ağız ve burun kısmına elleriyle tutup nefes alırlarsa kendilerini kimyasal gazlara karşı korumuş olurlar. Ayrıca vücutlarının belli kısımlarını da giysilerle korumaları gerekir. Karışım etkisini azalttıkça aktif karbon maddesini karıştırarak devam edebilirler.” dedi.
Akbil Kimya Satış ve Seminer sorumlusu Kimyager Bilal Özcan, aktif karbonun savaşlarda ve depremlerde içme sularına karışma ihtimalleri bulunan kimyasal silahlara karşı içme sularının arındırılmasında kullanıldığını belirtti. Aktif karbon, sunuluş şekillerine göre bir kilogramı ya da bir litresi 2 ila 10 dolar arasında değişen fiyatlarla satışa sunuluyor.
ZAMAN - 29.12.2002