Bu çanta sakatlık için birebir

Örneğin Alper... Henüz ilkokul birinci sınıfa gidiyor. Her sabah külçe gibi ağır çantasıyla düşüyor yola. Yüzünde ızdırap; sanki hayatın tüm yükü omuzlarında...Kolay mı? 25 kiloluk Alper tartıya çantasıyla çıktığında ibre 29.5 kiloyu gösteriyor. Her gün bu yükü taşıyan çocukların hem sağlıkları hem de psikolojileri bozuluyor Her gün okul yollarına düşen çocukların yüzlerine dikkatle baktınız mı hiç? Izdırap çekiyor gibiler. Okul servisine yetişmek için koşmaya çalışırken de sık sık tökezliyorlar. Çünkü sırtlarındaki 5-6 kiloluk çantanın azizliğine uğruyorlar. Uzmanlar bir kişinin, kilosunun en fazla sekizde biri ağırlığında yük taşıması gerektiğini söylüyor. Zira ağır yük taşımak ileride kalıcı duruş bozuklukları ile kas ve bel ağrılarına neden olabiliyor. Peki uzmanlar uyarıyor da dinleyen mi var? Çocuklar yine sırtlarında külçe gibi çantalarla okul yolunu tutuyor çünkü eğitim sistemimiz bunu gerektiriyor. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Ömer Balıbey, çocukları okul ve ev arasında külçe gibi ağırlıktaki çantaları taşımaktan kurtarmak için başlatılan "çantasız eğitim" projesinin uygulanamamasından yakınıyor. İstanbul'daki yaklaşık bin 300 okuldan yalnızca 54'ünde; o da birinci, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencileri için 'çantasız eğitim' projesi yürütülüyor. Oysa dünyada; ilkokuldan liseye kadar bu sistem kullanılıyor. ÇANTASIZ EĞİTİM ZOR Öğrencilerin eğitim ve öğretimlerini sınıf ortamında tamamlayarak; oyun, beslenme, eğlenme, dinlenmelerine yeterli zaman ayırmak ve okul ile ev arasında çanta taşımadan fiziksel gelişimlerini tamamlamalarını sağlamak için 1995 yılında "çantasız eğitim" projesi başlatıldı. Proje; İstanbul, Ankara, İzmir, Erzurum, Diyarbakır, Samsun, Antalya, Trabzon, Edirne, Bursa ve Kayseri'de uygulanıyor. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Ömer Balıbey, 7 yıldır süren projenin İstanbul'da yaklaşık 1.300 okuldan 54'ünde uygulandığını söylüyor. Balıbey, çantasız eğitimin İstanbul'da uygulanamamasının nedenini şöyle açıklıyor "İstanbul'daki okulların alt yapılarının yeterli olmaması. Çünkü ikili eğitim yapan okullarda çantasız eğitim projesini uygulamak çok zor. Zira çocukların dersten sonra okulda ders yapmaları için etüt alanlarının bulunması gerekiyor. Bu çalışmayı ikili öğretim yapan okullarda uygulamak mümkün değil. Üstelik okulların fiziki alt yapıları da bu projeyi kaldırmıyor. Bu kadar kalabalık sınıflarda her öğrenciye bir dolap yapmak çok zor" diyor. ORTAOKUL DAHA RAHAT BalIbey, projenin uygulanmasını ise şöyle anlatıyor "Çantasız eğitime geçmek isteyen okullar bize başvuruyor; biz de Milli Eğitim Bakanlığı'na bildiriyoruz. Bakanlıktan bize yazı gelince okula müfettiş gönderiyoruz. Çantasız eğitim için gerekli dolaplar okul tarafından yaptırılıyor. Çocuklar son ders zili çaldığında kitap ve defterlerini okuldaki dolaplarında bırakıyor." Lise ve ortaokullarda kitap yükü biraz daha az. Kimi öğrenci kitap ve defterlerini elinde taşırken kimi ise sırt çantasına koyuyor. Ancak, onların çantalarının ağırlığı 3.5 kilogramı geçmiyor. Uzmanlar, 13-16 yaş grubundaki çocukların kilosu ve boyunun uzunluğu göz önüne alınırsa bu ağırlığın çok normal olduğunu söylüyor. Ağır çanta omurganın seklini bozuyor Op. Dr. Mehmet TezerŞişli Etfal Hast. Ortopedi Böl. Şef Yard. "Kemik gelişmesi tamamlanmamış çocukların her gün ağır yük altında kalmaları, büyümelerini ve omur gelişimlerini olumsuz etkileyebilir. Dünya literatürüne göre bir kişinin en fazla ağırlığının yüzde 8'i kadar yük taşıması gerekiyor. 24 kilo olan bir çocuk 3 kg ağırlığında bir çanta taşımalı. Ağır sırt çantaları omuz dengesini bozduğu gibi, ileride büyük tedavilere neden olabilecek omurga eğriliklerine, bel fıtığına bile yol açabilir. Sırttaki ağır yük, kas ağrılarını ve çocuğun verimini düşürecek duruş bozukluklarına da neden olabilir. Yüzde yüz kalıcıdır demek yanlış olur ama kalıcı olma ihtimali çok fazla." Dr. Mustafa Şengün Acıbadem Hastanesi Ortopedi Uzmanı "Ağır sırt çantası kamburluk ve omuriliğin eğriliğine neden olabilir. Çantayı tek omuzda taşımamak gerekiyor çünkü dengesiz yüklenmeye bağlı olarak çocukta küçük yaşta bel ve kol ağrılarına neden olabilir. Omur kemiklerinde kayma varsa, ağır sırt çantası o kaymayı artırabilir." Amerika da çantazede! Amerika'da ilk ve ortaokul çağındaki öğrencilerin fiziki yapılarıyla kıyaslanmayacak kadar ağır çantalar taşıdıklarını gözönünde bulunduran bir çok eyalet harekete geçti. Bu yönde ilk adımı California Valiliği attı. 2004'te yürürlüğe girecek yasaya göre öğrenci okula giderken ağırlığının en fazla yüzde 15'i bir ağırlık taşıyabilecek. California Valiliği'nin bu soruna önlem almasındaki en önemli isim ise Lisa Hale... 8'inci sınıfa giden oğlu Joel ile her hafta okul çantalarının hafifletilmesi için imza topluyor. Haftada 2 bin yeni kişinin desteğini kazanan Hale, bisikletle okula giden oğlunun her gün sırtında 21 kiloluk yük taşımasının insafsızlık olduğunu söylüyor. * PSİKOLOG GÖRÜŞÜ Doç. Dr. Bengi SemerciÇocukları okuldan soğutuyor "Ağır çanta taşımak çocukların hoşuna gitmiyor, onları okuldan soğutuyor. Ağır bir çanta aynı zamanda "içi ödev dolu bir çanta" anlamına da geliyor. Çocuklar, ağır bir çantayla okuldan çıktıkları zaman o ağırlığı evde daha fazla hissediyorlar. Hem o ağır çantayı taşıyorlar hem de evde onları büyük bir sorumluluğun beklediğinin farkındalar. Türkiye'nin her yerinde tıpkı Avrupa ve ABD'deki gibi çantasız eğitim sistemine bir an önce geçilmeli. Böylece verilen ödevlerin niteliği de değişecek ve çocuklar araştırmaya yönlendirilecektir." Sadece okuma seti 1 Kilo 46 Gram Kiloluk bir okul çantası taşımak zorunda kalan milyonlarca öğrenciden biri de Alper Öretmen. Gayrettepe'deki Şair Nedim İlköğretim Okulu 1. sınıf öğrencisi Alper'in, boyunun yarısı kadar bir çantası var. Onda büyüme duygusu uyandırdığı için satın alındığı gün çantasını çok sevmiş. Aradan geçen üç ay içinde ise çok sevdiği çantası sıkıntı vermiş ona. 7 yaşındaki minik Alper "sırtım çok ağrıyor" diye yakınıyor. Acaba Alper'in çantası kaç kilo? Alper, tartıya önce çantasıyla çıkıyor. İbre 29.5 kiloyu gösteriyor. Çantayı sırtından çıkarttığı zamanki kilosu ise 25. Yani Alper'in çantası, kilosunun yüzde 20'si. Sırtında her gün 4-5 kiloluk çantayla okula giden Alper'i uzmanların da belirttiği gibi bir çok sağlık sorunu bekliyor; omur eğriliği, duruş bozukluğu, belki de bel fıtığı... İÇİNDE NELER VAR? Nedir çantayı bu kadar ağır yapan? Kitaplar tek tek elektronik hassas tartıya konulduğunda, birinci sınıf öğrencilerinin derdi de ortaya çıkıyor. Çünkü içinde test kitabı, ders kitabı ve okuma kitabının bulunduğu "Okumaya Başlıyorum" seti tam 1 kilo 46 gram. Matematik kitabı ise 521 gram. Alper'in Hayat Bilgisi kitabı 392, Türkçe kitabı 354, resim ve boyama seti ise 280 gram. Alper'in çantasında ayrıca üç defter bulunuyor. Bunların toplam ağırlığı ise 1 kilo 94 gram. Alper'in çantasındakilerin toplam ağırlığı 3 kilo 880 gram. Bu hesaplamaya beslenme çantası, su şişesi ve kalem kutusu ise dahil değil. Neden bu uygulama değişmiyor? Eğitim-Sen Genel Başkanı Aladdin Dinçer; İngiltere, Hollanda, Avusturya, Fransa, Almanya, Yunanistan ve ABD'de çocukların okula sadece bir defterle gittiğini belirterek şunları söyledi "Avrupa ülkelerinde çocukların bütün araç ve gereçleri okullarda mevcut. Sınıflar 20-24 öğrenci arasında olduğu için her öğrencinin okulda dolabı var. Okul kütüphanelerinde tüm ders kitapları bulunuyor. Çocuklar dersten sonra kütüphanede derslerini yapıyorlar. Dersleri bittikten sonra ise defterlerini okuldaki dolaplarına bırakıyorlar." Dinçer, Türkiye'de neden bu sistemin uygulanamadığını şöyle anlatıyor "Türkiye'de 57 binin üzerinde okul var. Sınıfların kalabalık olması, ders kitaplarının zorunlu hale getirilmesi, ikili eğitim, okulların fiziki yapısının yetersizliği, kütüphane eksikliği bu sistemin uygulanamamasının başlıca nedenleri." AİLELER DİKKAT * Günlük dersi kadar gerekli kitap ve defteri taşımak, her kitabı taşımamak gerek. * Gelişim döneminde çok ciddi rahatsızlıklar başgösterebilir. * Sırt çantasının her iki omuzdan takılarak, sırtın orta yerinde dengelenerek taşınması gerekli. * Çantanın hafif kumaştan yapılmasına dikkat edilmeli. * Çantanın hep aynı tarafta asimetrik taşınması da çocuğun omurga gelişimini engelleyebilir. SABAH - 06.01.2003