Yerli üreticiye ‘dur’ diyen devlet dışarıdan 19 yıllık tütün stoklamış

Müfettişler, Tekel’in depolarında 19 yıllık üretimi karşılayacak miktarda tütün bulunduğunu belgeledi. Depolarda çürümeye terk edilen tütünler, yakılarak imha edilecek. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener’in Tekel’de başlattığı soruşturma sürerken, 19 yıllık üretim ihtiyacını karşılayacak kadar yabancı menşeli tütünün Tekel depolarında tutulduğu ortaya çıktı. Stoktaki tütünün maddi değeri tam olarak hesaplanamıyor. Her yıl 20 bin ton yabancı menşeli tütüne ihtiyaç duyan Tekel, zamanla kullanım vasfını kaybedecek olan üretim fazlası tütünleri yakarak imha edecek. Ayrıca Tekel’in yurtdışından aldığı tütünlere ödediği fiyat ülkeden ülkeye büyük değişiklikler gösteriyor. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener’in Samsun Milletvekili Suat Kılıç’ın konuyla ilgili yazılı soru önergesine verdiği cevap, Tekel’de trilyonlarca liranın heba edildiğini gözler önüne serdi. Tekel’de 2002 yılında ihtiyaçtan fazla tütün ithalatı yapıldığına işaret eden Şener, Tekel depolarında ihtiyaç fazlası stok olduğunu söyledi. Devlet Bakanı Abdüllatif Şener, “Devam eden müfettiş incelemesi kapsamında teşkil edilen bilirkişi heyeti marifetiyle yapılan değerlendirme sonunda, mevcut üretim kapasitesi ile marka bazında belirlenmiş nispetlerine göre iç piyasadan satın alınmış olan yabancı menşeli tütünlerden 19 yıl yetecek stok olduğu hesaplanmış bulunmaktadır.” diye konuştu. Şener, dış alımlarda aynı nevi tütün alımları arasında da fahiş fiyat farklarının bulunduğuna dikkat çekti. ABD’den ithal edilen aynı tütün çeşidi ile başka ülkelerden ithal edilenler arasında yüzde 300’lere varan fiyat farkları var. ABD’den kilosu 6,90 dolara ithal edilen Virginia tütünü Zimbabwe’den 2,88, Malavi’den 2,88 ve Güney Kore’den 4,06 dolara alındı. Burley nevi tütün ithalatı ise ABD’den 9,19 dolara yapılırken; aynı tütün için Brezilya ve Arjantin’e 2,18, Zimbabwe ve Malavi’ye 2,48, Güney Kore’ye 4,70 dolar ödendi. Şener, Kılıç’ın soru önergesine verdiği cevapta, Virginia ve Burley nevi tütün ihtiyacının, iç ve dış piyasalardan temin edildiğini belirterek iç piyasada Philsa, Reytek ve Altab isimli firmalardan 2002 yılı sonuna kadar 9 bin ton civarında alım olduğunu, dış alımların ise ABD, Arjantin, Brezilya, Zimbabwe ve Malavi ile Güney Kore’den yapıldığına dikkat çekti. Tekel; söz konusu ülkelerden 2002 sonuna kadar 19 bin ton ithalat yaptı. Bakan Şener, Sigara Sanayii Müessesesi’nin yıllık yabancı tütün ihtiyacının 20 bin ton olduğunu ve 2003’te mevcut stokun ihtiyacı karşılayacak düzeyde olduğuna dikkat çekti. Şener, ithalat işlemlerinden doğan finans yükleri itibarıyla gerekli tespitlerin yapılmakta olduğunu ve bu kapsamda müfettiş incelemesi başlatıldığını bildirdi. Tütün ithalinde fahiş fiyatlarla alım var Öte yandan Başbakan Yardımcısı Şener, dışarıdan ithal edilen Virginia ve Burley nevi tütün alımlarında ülkelere göre ‘fahiş’ denilecek fiyat farkları olduğuna dikkat çekti. Bu çerçevede özellikle ABD’den ithal edilen tütünler diğer ülkelere göre yüzde 300’lerin üzerinde daha pahalıya mal oluyor. Şener, konunun müfettişlerce incelenmeye başlandığının ve durumun değerlendirileceğini, sorumlular hakkında soruşturma açılacağını bildirdi. İzmir sigaraları Kızılay’ın yardım malzemesi oldu 1990 yılında ‘İZMİR’ markası ile üretimi yapılan; fakat bir yıl sonra üretimi durdurulan sigaların yardım olarak dağıtıldığı ortaya çıktı. Başbakan Yardımcısı Şener, konuyla ilgili olarak, “İzmir sigarasında beklenen talebin gerçekleşmemesi nedeniyle satışında darboğazla karşılaşılmıştır. Bunun üzerine İzmir sigarası üretimi durdurulmuş olmakla birlikte, satılamayan sigaralar Tekel Yönetim Kurulu’nun 09.05.1991 günkü kararı ile o tarihlerde ülkemizde konuşlandırılan Kuzey Irak’tan göç etmiş olan Peşmergelere bağışlanmıştır. Ancak, sığınmacıların ülkelerine geri dönmesi nedeniyle söz konusu sigaların 11 bin 870 kilosu elde kalmış, bu miktar da yine Tekel Yönetim Kurulu kararı ile ekonomik sıkıntı içinde bulunan Azerbaycan Devleti’ne Kızılay aracılığıyla bağış olarak gönderilmiştir.” açıklamasında bulundu. Forklift tamiri için 32 milyar lira Diğer taraftan Suat Kılıç’ın Tekel’in yedek parça alım ve gerekli–gereksiz makine bakım–onarım ihaleleriyle yüzlerce trilyonluk zarara uğratıldığı iddialarının doğru olup olmadığına cevap veren Şener, bu konuda yeni şikayetler üzerine müfettiş incelemelerinin başlatıldığını belirtti. Şener, Tokat Sigara Fabrikası’na ait yükleme ve boşaltmada kullanılan forkliftin tamir için İstanbul’a getirtildiğini, bunların tamiri için 32 milyar 315 milyon lirayı aşan bir ödeme yapıldığını doğruladı. Bu fahiş fiyat üzerine müfettiş incelemesinin devam ettiğini ve haksız ödemenin olup olmadığına bakılacağını ve sorumlular hakkında işlem yapılacağını dile getirdi. ZAMAN - 17.01.2003