Modern tıbba rakip değil

Son yıllarda 'moda' olan alternatif tedavi yöntemleri sanıldığının aksine 'guru'ların marifetleri değil, çoğu yüzlerce, hatta binlerce yıldır uygulanan yöntemler. Bu yanlış bilginin yanında bir de alternatif tedaviler, modern tıbbın karşısındaymış gibi gösteriliyor. Oysa alternatif tıp yerine tamamlayıcı tıp dendiğinde her şey yerli yerine oturuyor. İlk çağlarda tanrıların armağanı olarak kabul edilen 'şifalar' din adamlarının tekelindeydi. Ne var ki kimi zaman şartların zorlaması, kimi zaman da kişilerin kendi istekleriyle, şifacılık, 'sıradan ölümlüler'in eline geçti. Antik çağa gelindiğinde Batı'da artık doğal şifa yöntemlerini öğreten okullar kurulmuştu. Tıbbın dahili ve cerrahi olmak üzere iki büyük kola ayrılması bu döneme rastlıyor. 'Dahiliyeciler', tıbbi bilgilerle, yani teorilerle meşgul olurken, 'cerrahlar' işin pratik yönüyle, pansuman ve ameliyatla uğraşıyordu. 'Pratisyenler', berber, ayakkabıcı, fırıncı gibi zanaatkârlardı. Giderek okullarda teori ağırlık kazandı ve 'pratisyenler' bilimselliğin dışına itildi. Batı dünyasında bunlar olup biterken, doğu ve Uzakdoğu'da tıbbın gelişimi daha farklı oldu. Geleneksel yöntemler bir kenara itilmedi, aksine geliştirildi. Bu nedenledir ki dünyanın bu bölgelerinde geleneksel yöntemler ağırlıklı olarak kullanılıyor. Batı dünyası, ki Türkiye de buna dahil, 'teorisyenler-pratisyenler' kutuplaşması nedeniyle 'modern tıp mı yoksa alternatif tıp mı?' ikilemini yaşıyor. Aslında yapılan en büyük yanlışlık, batı tıbbını ve alternatif tıp yöntemlerini birbirlerini dışlayan iki kutup gibi görmek. Çünkü Batı tıbbının (modern tıp, ortodoks tıp, konvansiyonel tıp) çare olmadığı noktada alternatif tıp, alternatif tıbbın çaresiz kaldığı durumlarda da Batı tıbbı devreye giriyor, yani iki yönelim birbirini tamamlıyor. Enerji alışverişi Aslında Batı tıbbında da Doğu tıbbında da her şey enerji alışverişine dayanıyor. Bu ister beslenmeyle, ister kimyasal, ister bitkisel ilaçlarla, ister başkasının enerjisini, ister kendi enerjinizi kullanarak yapılabilir. Bir de insanın içinde olan, Japonların Ki, Çinlilerin Çi, Yunanlıların Prevma, Polonyalıların Mana, İbranilerin Ruah, Sanskritçede de Prana denilen 'esrarengiz' yaşam enerjisi var. Batı da ilgileniyor Bütünleyici tedavi yöntemleri, son yıllarda yurtdışında giderek daha fazla itibar görmeye başladı. Doğal tedavi yöntemleri, birçoğunun kaynağı olan Uzakdoğu ve Hindistan'da zaten 1000 yıllardır uygulanıyor, ancak Batı dünyasında, ABD, Almanya, Fransa ve Rusya gibi ülkelerde de giderek büyüyen bir ilgi görüyor. Örneğin tıp alanında en bilinçli ülke sayılan Almanya'da insanların üçte ikisi tamamlayıcı tıbba başvuruyor. Ayrıca dünyanın büyük bir kısmı (Çin, Japonya, Hindistan, Nepal, Bangladeş) Batı değil, geleneksel Çin ve Hint tıbbını uyguluyor. Türkiye'de ise alternatif tıp hâlâ tartışmalı. Ayurveda uzmanı olan Doğal Tıp Derneği Başkanı Dr. Ender Saraç, "Sağlık Bakanlığı, tabipler odası gibi yetkili kurum ve kuruluşlar da konuyla ilgili olmadıkları gibi, bilgili de değiller. Tamamlayıcı tıpla ilgilenen doktorlar ceza alıyor. Tamamlayıcı tıp reddediliyor ve alan ehliyetsiz kişilere terk ediliyor" diyor. Akupunktur, onaylandı Ancak burada bir istisna söz konusu: Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanan akupunktur. Tamamlayıcı tıbbın yer altına itilmesinin önüne geçmek için bir süre önce Doğal Tedavi Derneği kuruldu. Dernek şimdilik sadece hekim ve eczacılara açık. Amaç konuyla bilimsel olarak ilgilenen kişileri bir çatı altında toplamak. Dr. Ender Saraç doğal tıp kursları açmayı planladıklarını söylüyor: "Tıpkı yurtdışında olduğu gibi. Çünkü tamamlayıcı tıp alanında çalışan, doktor olmayan ama son derece iyi niyetli, bilgili ve yetenekli kişiler de var. Onları da meşrulaştırmak gerek. Bir tek İstanbul'da alternatif tıp alanında çalışan merkezlerin sayısı yüzlerle ifade ediliyor. Onları yer altına itmemek gerekiyor." Zihinden bedene yol Biz bu yazı dizisinde doğal tıbbın dallarına ve metotlarına çok fazla ayrıntıya girmeden değineceğiz. Değineceğiz diyoruz, çünkü başlı başına bir ihtisas alanı olan alternatif tıp öyle geniş ki, tüm konuları ayrıntılı biçimde anlatmak olanaksız. Doğal tıp hakkında biraz bilgisi olanlar ve hiç tanışıklığı olmayanların aklını fazla karıştırmamak için biz alternatif tıp yöntemlerini, bitkilerle tedavi, masaj teknikleri, diyagnostik yöntemler, doğrudan enerji alışverişi, zihin-beden diye başlıklar altında topladık. Bu sınıflandırmaya sokamadığımız yöntemlere de kısaca 'diğerleri' dedik. Kesin ayrımlar zor İşin uzmanları, doğal tıp yöntemleri bu şekilde sınıflandırmanın doğru olmadığını, örneğin 'masajlar' başlığı altında verdiğimiz çampisajın (aromatik Hint baş masajı) Hint tıbbı ayurvedanın bir parçası olduğunu, akupunkturu da yine başlı başına bir tıp sistemi olan geleneksel Çin tıbbının içinden çekip çıkarmanın mümkün olmadığını söyleyeceklerdir. İtirazlar haksız değil. Ne var ki, bu dizinin 'amatörler' için de bir tür rehber olmasını istediğimizden, tamamlayıcı tıp dünyasında 'düz' yollardan ilerlemeyi tercih ettik. Yine de neredeyse bütün yöntemler birbirine dayanarak, birbirinden esinlenerek geliştirildiği için çok kesin ayırımlar yapmak mümkün değil. Kitap önerileri Alternatif Tıp El Kitabı (Alternative Medicine: A Guide To Natural Therapies) Andrew Stanway 1992 İnsan Yayınları 10 Doğal Tedavi Yöntemi James F. Balch 2000 İnkılap Kitabevi RADİKAL - 19.01.2003