'Hakikaten hoş bulmadık'

Hemen herkesin hayatında bir yerlere sıkışıp kalmış 'döngü'ler vardır. Gülsün Erbil de yirmi yıl aradan sonra açtığı 'Hoş bul(ma)duk' adlı sergisinde 'döngü'lerini bir kez daha buluşturuyor. Tünel'deki Galeri X'in ev sahipliği yaptığı sergi, sanatçının yaklaşık otuz yıllık üretiminden minik bir kesit sunuyor. 20 yıl yurtdışında yaşayan Erbil'in sergisi, sanatçının yaşam ve sanat öyküsünü, yurtdışına gidişini, yurda dönüşünü ve döndüğündeki izlenimlerini özetliyor. 1971'de Güzel Sanatlar Akademisi'nden mezun olmuş ve '83'e kadar çalışmalarını İstanbul'da sürdürmüş. Aynı yıl British Council'den aldığı bursla Londra'ya gidişi, 20 yıl süren gurbetçiliğin başlangıcı olmuş. 10 yıl Londra'da yaşadıktan sonra 1994'te New York'a taşınan Erbil, birkaç ay önce Türkiye'ye 'kesin dönüş' yaptı. Geleli bu kadar az zaman geçmesine rağmen Gülsün Erbil'e 'hoş bulmadık' dedirtenin ne olduğunu sorduğumuzda sanatçı, "Bunun iki nedeni var aslında. Birinci neden biraz ironik. Bugün her yerde konuşulan, televizyonda duyduğumuz Türkçeye gönderme yapıyorum. İkincisi ise biraz içim buruk gerçekten. 20 yıldır burada değilim ve bu süre içinde hem çok şey değişmiş, hem de hiçbir şey değişmemiş. 35 yaşında buradan gitmemin nedeni beni burada bir kişinin bile anlamamasıydı. 45 yaşıma geldiğimde o insanlar bana artık dön dediler. Bir geliyorsun o dostların ölmüş, hocaların ölmüş veya geliyorsun ertesi gün... Sizi anlayan ve destekleyecek insanlar da yok artık etrafta. Gelir gelmez yaşadıklarım, gördüğüm sergiler..." sözleriyle kırgınlığını dile getiriyor. Mistisizmin sembolü Kavramsal soyut alanında yapıtlar üreten Gülsün Erbil'in yapıtlarının çıkış noktasını İslam mistisizmi oluşturuyor. "Şovenistlik yapmak istemiyorum ama..." diyerek başladığı sözlerini, 'bir birikimin geldiği son nokta olduğu için İslam mistiklerinin mistisizmde ayrı bir yeri olduğunu' vurgulayarak bitiriyor. Kendisi de bir semazen olan Erbil'in yapıtları, tümüyle Tanrı ile kulun birlikteliğini kutsayan sufi ideallerini önüne katarak çıktığı ruhani yolculuğun izlerini yansıtıyor. Gülsün Erbil kadın ve kadın dünyasını simgeleyen iplik, kumaş gibi malzemeleri kullanarak biçimlendirdiği yerleştirmesiyle, fiziksel dünyaya ve iç dünyamıza hâkim olan kaosu ifade ediyor. Gizlediği 'mistik sarmal'ıyla ise bireyin iç yolculuğuna giden yolu ifade ediyor. Tuvallerinde betimlediği New York gökdelenleri, insanoğlunun Babil Kulesi'yle sembolleşen 'Tanrıların katına erişme özlemi'ni somutlaştırıyor. Gülsün Erbil'in 'Hoş bul(ma)duk' sergisi 31 Ocak'a kadar Galeri X'te görülebilir. Tel: 0212 249 37 39 Sanat birleştirir Tasavvufi unsurları kullanan Erbil resimlere yüklediği kavramı 'Müslüman işi' olarak nitelendiriyor ve ekliyor: "Bu böyle sınırlandırılamaz, çünkü Mevlana da demiş 'Kim olursan gel, Allahsız olsan da, Hıristiyan olsan da.' Çok galeri beni bu Müslüman işidir diye refüze etti. Oysa sanat birleştiricidir. Burada Amerikan resmi yapmakla suçlanıyorum, orada İslam, Müslüman işi yapmakla suçlanıyorum. Böyle böyle buralara gelindi. Ne diyeyim? Ne yazık ki hoş bulmadık..." RADİKAL - 19.01.2003