Pazartesi kâbusuna tatlı reçete

Dokuz günlük uzun bayram tatilinin ardından yoğun iş hayatı ve okul yaşamı kapıya geldi çattı. Büyükler için ilk gün işe gitmek, gençler içinse okula başlamak sanki bir işkence. Bu uzun dönemin ardından iyi bir başlangıç yapmak için uzmanlar 'ilk güne özel' diyet programları ve destekleyici vitaminler öneriyor. Binlerce çalışan ve öğrencinin ruh durumu çok önemli. Özel hazırlıklar yapılmadığı taktirde harekete geçecek olan "Pazartesi sendromu" kendini bıkkınlık, isteksizlik, baş ağrısı olarak gösterebilir. Uzun tatillerden sonra işbaşı yapıldığında, insanların işe 2-3 gün kadar konsantre olamadıklarını ve önceki iş verimine ulaşamadıklarını belirten uzmanlar, tatil boyunca rehavete alışmış beyinlerin hafta başında tekrar iş yaşamına adapte olmakta zorlanacağını anlatıyorlar. BEDENİNİZİ HAZIRLAYIN Haftalar aylar süren iş ve okul hayatının ardından gelen bu uzun tatil döneminin tükenmişlik, bitkinlik duyguları yaşayan insanlar için yararlı da olabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Sedat Özkan bayram tatilinin yeni bir motivasyon olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Prof. Dr. Özkan, "Hem tatilin uzun olması hem de niteliği açısından psikolojik paylaşım etkisi yüksektir. Olumlu etki yapmış olabileceğini bekliyorum. İnsanların bu süre içinde normal zamanda vakit bulamadıkları dostları, akrabaları ile geniş aileye birlikte olmuş olmalarının onların bireysel psikoloji anlamında faydalıdır. Bu tatilin tükenmişliği azaltan ve paylaşımı ön plana çıkaran bir özelliği oldu" diyor. Savaş psikolojisi içindeki iş hayatında risk değerlendirmesi yönünde doğru kararlar verilmesinin daha kolaylaşabileceğini anlatan Prof. Dr. Sedat Özkan'a göre, savaş korkusuna uzaktan bakıp iş hayatıyla ilgili daha mantıklı kararların verilmesi mümkün olabilir. Ancak tatil döneminin bu olumlu etkilerinden yararlanabilmek için uzmanlar iş hayatına hızlı bir başlangıç öneriyorlar. Bunun için ilk iş günü tatilin getirebileceği motivasyondan tam anlamıyla yararlanmak için hiçbir şekilde boşa vakit geçirilmemesi gerektiğini savunan Prof. Dr. Sedat Özkan bakın nasıl öğüt veriyor "Tatilin pozitif etkisinden mümkün olduğu kadar yararlanmak gerekir. Ancak buradaki tek sorun insanların bedenlerinin 9 gün boyunca dinlenme durumuna alışmış olmasıdır. Fizyolojik olarak, bu durum insanları ilk iş günü zorlayabilir. Bunun için mutlaka bedensel hazırlığa özel önem verilmesi gerekir." İŞE HIZLI BAŞLAYIN Özkan'a göre iş hayatına hızlı bir şekilde adapte olup başlamak gerekiyor. Ancak aynı şeyi çocuklar için söylemek mümkün değil. Dr. Özkan, aynı taktiği çocuklar için uygulamanın hatalı olacağını söylüyor. Miniklerin okul yaşamına katılımını sağlamak için süre geçmesi gerekli. Özellikle ilköğretim dönemindeki çocuklar için bu geçişin büyük önem taşıdığının altını çizen Prof. Dr. Özkan "Öğretmenler ve aileler iki üç gün süreyle daha yavaş bir tempoyla programı artırmalı" uyarısında bulunuyor. Çok yorucu bir dönüş yolculuğunun bazen tüm bir tatilin dinlenme dönemini götürebildiğine dikkat çeken sosyolog ve yönetim danışmanı Şule Aytaç ise, tatilden en azından bir gün önce dönmek gerektiğini hatırlatıyor. O bir gün de gelecek yeni döneme ilişkin hazırlık yapmak gerektiğini ısrarla vurgulayan Aytaç'a göre arabadan inip hemen işe koyulmak stresi büyük boyutta artıran bir durum. BASKICI OLMAYIN! Şirketlere verdikleri motivasyon stratejileri arasında hazırlanma dönemlerinin büyük ağırlık taşıdığını söyleyen Aytaç, bütün meselenin insanın kendini planlaması olduğunu savunuyor. İlk iş gününe dair önceden yapılacak planın "Pazartesi sendromu"nu azaltacağını kaydediyor. Aytaç'a göre yöneticiler bir işletmedeki en yalnız insanlar bu nedenle onların tatil günlerinin ardından çalışma hayatına adapte olmaları aslında diğer çalışanlara göre çok daha zor olabilir. Aytaç, yöneticileri bayramın hemen ardından hızlı bir tempo ile ancak çalışanları fazla zorlamadan işe girişmeleri konusunda uyarıyor. "Baskıcı olmayın ancak hızı sağlayın" diyor. Adım adım işe hazırlık yapın! Diyet ve Ayurveda uzmanı Dr. Ender Saraç, uzun bayram tatilinin getirebileceği iş stresinden korunmak için bakın neler öneriyor * Tatilin son günü hava kapalı bile olsa mutlaka bol güneş ışığı alabileceğiniz ortamlarda durun. Hiç olmazsa pencerenin önünde 10-15 dakika oturun. * Bol sıvı alın. Bayram boyunca yenilen ağır gıdaların vücuttan atılması için özellikle sıcak içecekler için. * Önümüzdeki bir hafta süreyle hayvansal protein ile karbonhidratı (unlu mamüller ve hamur işlerini) ayrı öğünlerde yiyin. Özellikle akşam hayvansal protein almamaya dikkat edin. * Vücudunuzu yeniden iş hayatına hazırlamak için B vitamini ve magnezyum alın. * Mümkünse işe başlamadan bir gün önce sauna hamama gidin. Ter atın. * Yarın sabah güne canlandırıcı etkisi bulunan adaçayı ile başlayın. Yeşilçayın yanı sıra ağır gıdaları hazmettirici rezene çayını bolca tüketin. * Bayram boyunca tüketilen fazla kırmızı etin ve ağır gıdaların sindirilmesine yardımcı olmak için zencefil, biberiye, zerdeçalı yemeklere biraz katın. * İşe başlamadan açık havada kısa bir yürüyüş yapın. En az 20-25 kez oldukça derin burundan nefes alıp, nefesi ağzınızdan geri verin. * Pazartesi sendromunu daha hafif yaşamak için ılık susam yağı ile duştan önce üç dört dakika kendinize masaj yapın. Özellikle ilk günün stresi ve gerginliği ile farkında olmadan akşamları ağrıyacağını düşündüğünüz boyun, ense kökü, kulak arkası gibi yerlere ve özellikle ayak tabanlarına ılık susam yağı ile masaj yapın. * İlk iş günü mutlaka odanıza sandal ağacı ya da lavanta nane, limon, fesleğen gibi kokular damlatın. * Zaman stresi yaşamayın. Kıyafetinizi bir gece önce hazırlayın ki o sabah kendinize ayıracak birkaç dakikanız olsun. * 9 gün boyunca alınan besinlerin toksik etkisinden kurtulmak için ilk iş günü sulu diyet yapın. 1.5 kilo elma birkaç parça kabuk tarçın, üç adet taze karanfil çok az bir iki çorba kaşığı kadar esmer şeker ve çeyrek limonla hazırlanan ılık elma kompostosu hazırlayın. Bunu sabahtan başlayarak gün boyunca için. * Akşam rahat bir uyku için melisa çayı için... Uyandırırken dikkat! * Çocukların bir gün önce bol bol güneş ışığından yararlanmasını sağlayın. * Akşam rahat uyumaları için bir gece önceden melisa çayı ya da ılık süt içirin. * Bütün hazırlıkları akşamdan yaptırın. Sabah kaldırırken kesinlikle stresli davranmayın. Mümkün olduğunca rahat hazırlanmasına fırsat verin. Yanağını okşayarak uyandırmaya çalışın. Sabah vücudunuzdaki pozitif enerjiyi ona verin. * O sabah mümkünse sulu ve sıcak bir kahvaltı ile güne başlamasını sağlayın. Ilık süt, fındıklı, bademli, üzümlü hazırlanan müsli yararlı olabilir. * Yanlarına mutlaka ara öğün verin. Adapte olmak bir hafta sürer Dokuz günlük tatil süresinin adaptasyon zorluğu yaratmasının normal olduğunu belirten psikiyatrist Dr. Gülcan Özer, adaptasyon sendromunun yaklaşık bir hafta sürebileceğine dikkat çekiyor. Tatil sonrası uyum zorluklarından bir an önce kurtulmak için tatili 1-2 gün önce kesip gündelik hayata dönmeyi öneren Dr. Özer özellikle çocuklarda ayrılma anksiyetesi ve bununla bağlantılı okul reddi gibi şikâyetlerin tatillerin ardından alevlenebileceğini söylüyor. Bu durumda ebeveynlerin ödüllendirme tekniklerini kullanıp öğretmenlerle işbirliği yapması gerekiyor. SABAH - 16.02.2003