Yüzde 50 daha az enerji ve su tüketebilirsiniz

Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Öztürk, “Evinizde yüzde 50 daha az enerji ve su tüketmek ister misiniz?” başlıklı bir rapor hazırladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Geliştirme eski Daire Başkanı da olan Prof. Dr. Öztürk, evlerdeki çamaşır makinelerinden buzdolabına, ısıtıcılardan aydınlatmaya kadar her cihazın nasıl kullanılacağına ve suda tasarruf sağlamak için banyoda, tuvalette ve mutfakta su kullanımının nasıl olacağına kadar her yöntemi açıkladı. Elektrik ve suyu israf etmeden verimli kullanmak için öncelikle alışkanlıkların değiştirilmesi gerektiğini söyleyen Öztürk, elektrikli ev aletleri alırken dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Öztürk, fazla elektrik enerjisi tüketen ev aletlerinin kullanılması ile atmosfere daha fazla karbondioksitin atılarak yeryüzü sıcaklığının yükselmesine, sel felaketlerine, buzulların erimesine ve meteorolojik yapının değişmesine sebep olunduğuna dikkat çekti. Prof. Öztürk, banyo yaparken, yüz yıkarken, tıraş olurken, diş fırçalarken, sebze ve meyveleri yıkarken boşa akıtılan temiz suyun atıksuya dönüştüğünü hatırlatarak, atık su arıtma maliyetinin daha yüksek olduğunu kaydediyor. Öztürk’ün raporuna göre gelişmiş ülkelerin çoğunda günlük su tüketimi kişi başına 60 ile 75 litre arasında iken bu değer İstanbul’da 200 litreyi buluyor. Prof. Dr. Mustafa Öztürk’ün raporunda yer alan tavsiyelerden bazıları şöyle: Tasarruf için yapılacaklar Su israfına son vermek için öncelikle nerede ne kadar su tüketildiği bilinmeli. Birçok evde gizli su kaçağı bulunuyor, bu kaçaklar tespit edilmeli. Banyo ve tuvalette tüketilen su miktarı evde tüketilen toplam suyun yüzde 70’ini oluşturuyor. Tuvalet rezervuarının su depolama kapasitesi 16 litre. 4 kişilik bir aile 16 litrelik rezervuar ile ayda 7 ton su tüketiyor. Bunun yerine 7 litrelik rezervuar ile hem temizlik yapmak hem de su tüketimini 2,5–3 tona düşürmek mümkün. Rezervuar 16 litrelik ise bu durumda iki adet bir buçuk litrelik plastik şişeye su doldurup rezervuara koyarak su tüketimini yüzde 20 azaltmak da mümkün. Rezervuardaki su sızıntılarına da dikkat edilmeli. Banyo yapar ya da duş alırken klasik duş başlıkları dakikada ortalama 15–20 litre su akıtırken düşük akımlı aeratörlü duş başlıkları ile dakikada 10 litre su tüketmek mümkün. Böylece 5 dakikalık duş esnasında 120 litre sıcak su yerine 60 litre sıcak su ile aynı işlemi yapmak mümkün. Böylece 4 kişilik bir ailenin günde 3 defa duş yaptığı düşünüldüğünde yılda 55 ton su tasarruf edebiliyor. Sık aralıklarla açılıp kapatılan musluklar için klasik musluklar yerine kolay açılıp kapatılan musluklar kullanılırsa su tüketimi yüzde 25 azaltılabiliyor. Diş fırçalama ortalama 3 dakika süre alıyor. Eğer musluk açık bırakılırsa her fırçalama esnasında ortalama 15 litre su ziyan ediliyor. Günde iki defa diş fırçalanırsa yılda 10 bin 950 litre su tüketiliyor. Eğer fırçalanmış dişler bir bardak su ile çalkalanırsa yılda 9 bin 100 litre su tüketimi önlenebiliyor. Dişlerinizi fırçalarken, tıraş olurken ve yüzünüzü sabunlarken musluğu kapalı tutarak günde 15 ile 35 litre arasında su tasarrufu sağlanabilir. Musluğunuz dakikada bir damla su sızdırıyorsa yılda 12 bin 500 litre boşa akmış oluyor. Mutfakta tüketilen su miktarı evde tüketilen toplam suyun yüzde 10’unu oluşturuyor. Elektrikli aletlere dikkat! Enerji tüketiminde en çok dikkat edilmesi gereken eşyaların başında buzdolabı geliyor. Evdeki enerjinin yüzde 15’i buzdolabının çalışması için tüketiliyor. Buzdolabı; soba, radyatör, bulaşık makinesi ve ocak gibi ısıtıcı kaynaklardan uzak yere yerleştirilmeli. Böylece enerji tüketimi yüzde 10–15 civarında azaltılabiliyor. Buzdolabı ve derin dondurucunun kapıları hava sızdırmaz olmalı. Dolaba konulan yiyeceklerin üzeri kâğıtla örtülmeli. Kapı sık sık açılmamalı. Aydınlatmada verimlilik sağlanması için standart lambalar yerine kompakt floresan lambalar tercih edilmeli. Floresan lambalar hem daha az enerji tüketiyor hem de daha uzun ömürlü oluyor. Kirli ve tozlu lambalar kullanılmamalı; çünkü yüzde 25 daha fazla enerji tüketiyor. Su ısıtıcılarında ise sıcak su tankına dokunulduğunda bir sıcaklık hissedilirse termosifonunun çevresi yalıtılmalı. Böylece yüzde 10 enerji tasarrufu sağlanmış olunuyor. Su ısıtıcısı sıcak su kullanılan yere yakın kurulmalı. Kısa süreli yıkama ve durulama özellikli bulaşık makineleri tercih edilmeli. Öztürk’e göre oturma odasının sıcaklığı 20 dereceden fazla olmamalı. 1 derecelik sıcaklık düşürme yüzde 5’lik yakıt tasarrufuna neden oluyor. Radyatörlerin arkasına da ısı yansıtıcı konarak yılda radyatör başına 6'şar dolar tasarruf sağlamak mümkün. ZAMAN - 16.02.2003