İnsan bedeni içinde su çok önemlidir. Vücudumuzun üçte ikisinden fazlası sudur.
Su, kan ve dokuların temel bileşenidir. Sindirim sisteminde besinlerin taşınması, sindirilmesi ve daha sonra temel besin öğelerinin kana verilmesi su sayesinde olur. Ayrıca kandaki metabolizma artıklarının böbreklerden süzülmesi için de suya gerek vardır. Terleme yoluyla insan bedeninin ısısının düzenlenmesinde de su önemli rol oynar.
Bütün canlıların varlıklarını sürdürebilmesi için gerekli olan su, hayat kaynaklarının olmazsa olmazlarındandır. Tek hücreli organizmalardan, karmaşık yapılı canlılara kadar her organik yapı suya ihtiyaç duyar. Dünyanın ve insan bedeninin üçte ikisinin sudan oluşması, uzaydaki yaşam arayışlarında su kaynağının olup olmayışının ilk kıstas oluşu suyun önemini belirten örnekler arasında verilebilir. İnsan bedeni içinde, su çok önemlidir. Vücudumuzun üçte ikisinden fazlası sudur. Su, kan ve dokuların temel bileşenidir. Sindirim sisteminde besinlerin taşınması, sindirilmesi ve daha sonra temel besin öğelerinin kana verilmesi su sayesinde olur. Ayrıca kandaki metabolizma artıklarının böbreklerden süzülmesi için de suya gerek vardır. Terleme yoluyla insan bedeninin ısısının düzenlenmesinde de su önemli rol oynar.
Vücudumuzdaki su miktarı
İnsan vücudunun üçte ikisinin sudan oluştuğunu belirtmiştik. Bu oran çeşitli yaş gruplarına göre farklılık gösterir. Bir bebeğin vücudunda yüzde 80 olan bu oran, çocuklarda yüzde 75, yetişkinlerde yüzde 70, yaşlılarda yüzde 65 olarak değişmektedir. Bu değişimin nedeni vücudumuzdaki yağ oranı ile ilgilidir. Yağ oranı ile su oranı ters orantılıdır. Yaş ilerledikçe vücuttaki yağ oranı arttığından su oranı azalır. Kadınlarda erkeklere göre daha fazla yağ olduğundan biraz daha az su bulunur. Tabii cinsiyete bağlı olmaksızın, şişmanlarda su oranı daha azdır.
Vücut sağlığının sürekli sorunması için su dengesinin korunması gerekir. Vücudun su gereksinimi, günde 2.5-2.7 litre dolayında olan su kaybınının karşılanmasına yöneliktir. Bu oran havanın sıcaklığına, nem oranına, kişinin yaşına, çalışma, yaşam ve sağlık koşullarına göre az ya da çok değişiklik gösterir. Besleme alışkanlıkları da su ihtiyacımızı etkiler. Vücudumuzun su ihtiyacını hem su içerek, hem de diğer sıvı ve besinleri tüketerek karşılarız. Hemen hemen her türlü besinin yapısında su bulunur ve biz günlük su ihtiyacımızın 0.5-1.5 litresini bu besinlerden karşılayabiliriz.
İnsan vücudunda oluşan su kaybı, su dengesinin bozulması olarak ifadelendirilebilir. Vücudumuzdaki su kaybını; idrar azalması, idrar konsantrasyonunun artması, derinin elastikiyetinin azalması, eller ve ayaklardaki soğumayla anlayabiliriz. Yapılan bazı araştırmalar modern toplumlarda dahi insaların bir çoğunun dehiatre olarak sınıfladırıldığını gösteriyor. Suyun tadını sevmemek, yeteri kadar su ve sıvı gıda tüketmemek, aşırı egzersiz, aşırı sıcak ve çevresel faktörler bu durumun nedenleri arasında sayılıyor.
Su vücutta ne işe yarıyor?
Besinlerin sindirimi, emilimi, hücrelere taşınması, bu sebilerin hücre içindeki metabolizması sonucunda oluşan başka maddelerin vücuttan atılması, vücut ısısının denetiminin ayarlanması, eklemlerin kayganlığının sağlanması, hücre içi ve hücre dışı sıvılar içindeki elektrolitlerin dengede tutulması gibi hayati işler hep su yardımı ile olur. Hücrelerin hepsinin yapısında su vardır. Ve yaşam için elzem olan bütün biyokimyasal reaksiyonlar hücre içindeki sıvılar içinde meydana gelir. İnsan fizyolojisi açlığa haftalarca dayanabilir, ama en fazla 3-4 gün susuz kalabilir.Ve uzun süreli susuzluklar bedenimizde ciddi hasarlar bırakabilir. Vücudumuzdaki su miktarında yüzde 2-3’lük bir azalmada kan hacmi ve fiziksel performans azalır ve konsantrasyon bozukluğu ortaya çıkar. Vücuttaki su kaybı arttıkça hayati tehlike riski de artar. Yüzde 8’lik bir su kaybı soluma güçlüğü, yüzde 10’luk bir kayıp kas performansının bozulmasına neden olur ve böbrek yetmezlikleri oluşmaya başlar.
Gebelikte suyun önemi
Gebelik döneminde vücud fonksiyonları hızlanır. Çeşitli organların yükü artar. Gebe bir kadının su ihtiyacı da gebelik sürecinde kilo artışına bağlı olarak artış gösterir. Gebelere düzenli şekilde 3-3.5 litre su içmeleri önerilmektedir. Bebeğin anne karnında özel sıvı içinde oluşu, gıdasını sıvı biçiminde alışı ve annenin organlarına yapacağı baskı düşünüldüğünde özellikle böbrekleri sağlıklı çalışabilmesi için annenin su tüketimine özen göstermesi gerekir.
Emzirme döneminde de annenin su ihtiyacı artar. Sütü artması içi doktorlar bol sıvı tüketilmesini önerirler. Bu da günlük tüketime ek olarak en az 1-1.65 litredir. Ayrıca bebekler ve çocuklar açısından vücut suyu sorunu sık rastlanan bir konudur. Çevresel kirliliğe bağlı olarak yaşanan bağırsak enfeksiyonları da en çok bebekleri ve çocukları etkiliyor. Bağırsak enfeksiyonları kusma ve ishale neden oluyor. Bu da su kaybına yol açıyor.
Kilo vermek isteyenlere su
Su iştahı bastırırken vücutta depolanan yağların yakılmasına da yardımcı olur. Yapılan araştırmalar su tüketiminin az olduğu kimselerde, yağ oranlarının yükseldiğini saptamıştır.Sebebi ise oldukça basittir.Böbreklerde yeterli su olmayınca iyi çalışamaz ve bu yükün bir bölümü karaciğere kalır. Böyle olunca karaciğer asli görevi olan depolanmış yağların enerjiye çevirmenin yanında bir de böbreğin işini yapmak zorunda kalır ve esas görevini aksatır. Depolanan yağlar vücutta kalır ve kilo olarak bedene yerleşir
Milli Gazete 20.6.2003