Belleğinize aerobik yaptırın

BİR görüntü, bir düşünce, bir his yani soyut bir kavram olarak düşündüğünüz bellek, aslında sinir hücreleri, kimyasal bileşimler ve elektriksel akımlardan oluşmuş son derece kompleks bir fonksiyondur. Belleğinize kaydettiğiniz bir düşünce kodu arzu ettiğinizde pek çok kimyasal ve elektriksel reaksiyonla size geri döner. Beyninizin bu kaydedici yeteneği sayesinde dış mesajları alır, fikirler ve düşünceleriniz iletilir, yeni kavramlar edinirsiniz. Kaydedilmiş düşünce kodları (hatıralar) arzu edildiğinde hatırlanır, yenileriyle ya da daha eskilerle karşılaştırılır. Bütün bunlar daha iyi, daha doğru ve daha çok düşünmeyi veya davranmayı sağlar. Belleğinizdeki bir hatırayı hatırlayabilmeniz için gerekli olan başlıca anahtar, o anı mümkün olduğunca sık tekrar etmektir. Böylelikle bu komutu uzun süreli hafızanıza güvenli bir şekilde yerleştirebilirsiniz. EN ÖNEMLİ SORUN YAŞLILIK Pek çoğumuz bunu yapabilmek ve belleğimizdekileri daha uzun süre tutabilmek için bir sürü çalışma yaparken bazıları sanki özel bir yetenekle doğmuşlarcasına, sadece çeşitli kayıt oyunlarını kullanıp ‘‘fotografik hafıza’’dan yararlanarak bir bellek efsanesi haline gelirler. Oysa normal olarak bir kod, bir hatıra uzun süreli hafızamıza bir kez yerleşti mi, beynimiz sağlıklı olduğu sürece onu çok uzun bir süreden sonra bile hatırlayabiliriz. Kapasitesi daha az olan kısa süreli belleğimize oranla, uzun süreli belleğimizde daha güvenli ve daha fazla bilgi saklamamız mümkündür. Çok yaşlı bir aile büyüğünüzün sabah yediklerini unuturken, geçmişteki pek çok anısını hatırlamasında zorlanmamasının sebebi budur. Yaşlanma, belleği etkileyen en önemli değişimdir. Daha 30'lu, 40'lı yaşlara geldiğinizde bazı bellek sorunlarında artış başlar. Bu sorun, yaşlanmayla belirginleşir ve sıklaşır. İnsanların yaşlandıkça öğrenme kabiliyetlerinin azalması, aynı anda birden fazla işi yapabilme yeteneklerinin sınırlanması, reaksiyonların iyice yavaşlaması yaş ilerledikçe belirginleşen yakın dönemlere ilişkin bellek kayıplarında önemli bir rol oynar. Yaşla oluşan bu doğal bellek zayıflaması, çoğu kez hep daha kötüye doğru gitmektedir. Zihin kapasitesini geliştirme yolları Zihninizi çalıştırmaya yönelik aktiviteleri zihinsel aerobik olarak isimlendirebiliriz. Eğer düzenli zihinsel aerobik yaparsanız (neurobic) zihniniz daha güçlü ve zinde kalır. Sürekli egzersiz yapan birisi her gün katettiği mesafeyi nasıl artırırsa, düzenli zihinsel aerobikler de zihinsel kapasitenizi genişletecek ve güçlendirecektir. Bulmaca çözmek, akıl oyunları oynamak (satranç, dama, kağıt oyunları gibi) zihinsel aerobik yöntemlerinin en ucuz ve en kolay olanlarıdır. Nobel ödülü adayından nükleer fizikçilere, eski devlet başkanlarından edebiyatçılara kadar pek çok bilim adamı ve entelektüelde ağır bellek kayıpları veya Alzheimer hastalığı görülmüştür. Ama yapılan pek çok araştırma ‘‘sürekli öğrenme’’ çabasının ve entelektüel aktivitenin zihinsel aerobik etkisi yaratarak belleği koruduğunu ortaya koymuştur. Resim yapmak, okumak, yeni şiirler, metinler, telefon numaraları, markalar ezberlemek, yeni bir dil öğrenmek, puzzle yapmak zihinsel aerobiklerden bazılarıdır. Yaşınız ilerledikçe daha çok okumalı, daha çok öğrenmeye açık olmalısınız. Belleği koruyan destekler Antioksidan etkili destekler (E, C vitaminleri, karotenoidler, flavonoidler) B6 ve B12 vitaminleri ile folik asit Omega-3 yağ asitleri (DHA ve EPA) Düzenli fiziksel aktivite Antioksidan kapasitesi yüksek sebze-meyve Kolesterol ve doymuş yağı azaltın Daha az stresle yaşamaya çalışın, pozitif yaklaşıma öncelik verin Bellek azaltıcı ilaçlardan kaçının (Bellek desteklerini sadece doktorunuzun önerisi ile kullanmalısınız.) HÜRRİYET 11.09.2003