Aşırı ses konsantrasyon bozukluğundan sağırlığa kadar çok sayıda rahatsızlığın nedeni
*Gürültü sorununun kent ölçeğinde çözülmesi gerektiğini söyleyen uzmanlar, belediyelerin bu konuda üzerlerine düşen görevleri yerine getirmediğinden şikâyetçi. 1983'te bir gürültü kontrol yönetmeliği çıkarılmasına rağmen uygulanmadığını belirten uzmanlara göre, özellikle büyük kentler için acilen bir gürültü haritası çıkarılmalı.
Sabah 07.00 . Susmak bilmeyen çalar saatin alarmıyla güne merhaba diyorsunuz. Dışarıdaki trafiğin gürültüsü ise siz uyanmadan başlamış. Sokağa çıkıyorsunuz, korna sesleri, inşaat çalışmalarından yayılan gürültüler ise alışmış olsanız dahi sizi rahatsız ediyor. Ulaşmak için saatlerinizi harcadığınız işyerinizde ise, birbirine seslerini duyurmak için çabalayan insanlar, büronun gürültüsüne korna sesleri ve araba gürültüleri eşlik ediyor. Trafiğin gürültüsü, evinize döndüğünüzde bile sizi rahat bırakmıyor, uykunuzun en tatlı anında bir araba alarmının sesi ile sabah 'erken' geliyor.
İstenmeyen ses topluluğu
İstenmeyen ses topluluğu gürültü, konsantrasyon bozukluğundan sağırlığa kadar çok sayıda psikolojik ve fizyolojik rahatsızlığa neden oluyor. İnsanın yaşam kalitesini düşüren ve önemsenmeyen bu sorunun, kent ölçeğinde çözülmesi gerekiyor. Uzmanlar, gürültü sorunuyla belediyelerin mücadele etmesi gerektiğini belirterek, belediyelerin bu konuda üstlerine düşen görevi yerine getirmediğini vurguluyorlar.
İstenbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden Prof. Dr. Sevtap Yılmaz Demirkale , kent ölçeğinde gürültü haritalarının çıkarılması gerektiğini vurguladı. Gürültü haritalarının çıkarılmasının ardından hastane, konut, oditoryum, spor, fuar ve kongre merkezlerinin yapılacağı alanların belirlenmesi gerektiğini ifade eden Demirkale, gürültü kontrol yönetmeliğine göre bunların imar planlarına alınması gerektiğini kaydetti. Gürültü Kontrol yönetmeliğinin 1983 tarihinde hazırlandığını ancak bu güne kadar hiçbir gelişme olmadığını dile getiren Demirkale, ''Yerel yönetim bunu uygulamakla görevli. Şehrin en üst düzeydeki kurumu olan valilik bunu uygulayacak ancak, valinin elinde para ve yaptırım gücü olmadığı için iş belediyelere düşüyor. Belediyeler ise 1986'dan beri bu konuda hiçbir şey yapmadı. Son dönemde yapılan çalışmalar da seçimler, kriz gibi sorunlar nedeniyle uygulanamadı. Türkiye'de gürültü kontrol yönetmeliği ise uygulanmıyor'' dedi.
Parası olan önem veriyor
Belediyenin gürültü kontrol yönetmeliğine göre gürültü haritalarını hazırlatıp, uygulatması gerektiğini de anlatan Sevtap Yılmaz Demirkale, gürültü kontrol yönetmeliğinin uygulanmaması nedeniyle insanların zarar gördüğünü söyledi. Çevremizde sürekli gürültüye maruz kaldığımızı anımsatan Demirkale, ''Eğer maddi durumunuz iyiyse gürültüye önem veriyoruz ve engellemeye çalışıyoruz. Ancak, ekonomik durumumuz iyi değilse, konut almanın zorluğunu da işin içine katarsak, gürültü konut alım planlarında göz ardı edilen bir konu oluyor'' diye konuştu.
Evlerde çift cam, işyerlerinde akustik paravanlar işe yarıyor
YALITIM VE İZALASYON ŞART
*Gürültünün durdurulamadığı durumlarda, bazı önlemler alarak zararı en aza indirgemek mümkün. Özellikle kalabalık işyerlerinde, akustiğin uygun olmaması nedeniyle konuşmalar gürültü haline geldiğinde, yer değiştirmek bile geçici bir rahatlık sağlayabilir.
İnsan sağlığını ve yaşam kalitesini ciddi olarak tehdit eden gürültüye karşı alınması gereken bazı önlemler şöyle sıralanıyor:
* Ağaçlar 30 metreden kısa bir duvar oluşturuyorsa gürültüyü önlemiyor, o nedenle ağaçlar en az 30 metrelik bir duvar oluşturacak şekilde yapılandırılmalı
* Konutlarda yalıtım yapılmalı
*Gürültüye direkt olarak maruz kalan kişi kulaklık takmalı
*Çok gürültü ortamda bulunan kişinin çalışma süresi gürültünün derecesine göre ayarlanmalı
* Çevrede gürültü varsa çift cam takılmalı, mümkünse duvarların izolasyonu sağlanmalı
* Hiçbiri yapılamıyorsa yatak odası yol tarafında olmamalı
*Gürültü kontrol yönetmeliği uygulanmalı, devlet görevini yerine getirerek denetimlerini yapmalı
*İşletmeler kendi içlerinde teknolojilerini insan sağlığına uygun olarak yenilemeli. İşitme kayıplarının tazminatı işletmelerin sermayelerinden daha çok olabilir. Ama şu anda yeterince dava açılamıyor
*Trafik de önemli bir gürültü kaynağı. Araç bakımı düzenli olarak yapılmalı
İşyerleri de risk altında
Dışarıdaki gürültünün pencere yalıtımı ile önlenmesine karşın işyerindeki birtakım ajanlar gürültü oluşturabiliyor. Gürültü yaratan ajanlar karşılıklı ise gürültü artarken, ortamın akustiğinin uygun olmaması nedeniyle konuşmalar gürültü haline gelebiliyor. Uzmanlar, işyerinde de birtakım düzenlemeler yapılarak gürültünün önlenebileceğine dikkat çekerek, şu önerilerde bulunuyorlar:
* İşyerinin akustiği düzeltilebilir,
* İşyerlerinde gürültü yaratan ajanlar daha az gürültü çıkaranlarla değiştirilmeli,
* Gürültü üreten kaynak bir başka bölüme alınabilir,
* Akustik paravanlarla, bölücü elemanlar konulabilir,
* Gürültü kaynağı üzerine ses tutucu elemanlar atılabilir, gerekirse bu kaynak hücre içine alınabilir.
*Sürekli gürültü olan ortamlarda çalışanlar yer değiştirmeli.
KALBE DE ZARAR
Sağırlığa yol açabilir
*Ortamdaki ses düzeyi arttıkça, kızgınlık, saldırganlık, baş ağrısı, beyinde basınç değişiklikleri gibi rahatsızlıklar baş gösteriyor.
Gürültü insanda adım adım şu rahatsızlıklara yol açıyor:
-- 30-65 dB arası, konsantre olamama, uykunun bölünmesi, kızgınlık, saldırganlık gibi belirtiler ortaya çıkarıyor.
-- 65-90 dB arası, kalp atışları değişiyor, solunum hızlanıyor ve beyindeki basınç azalıyor
-- 80-85 dB arası bir gürültüye sürekli maruz kalan kişinin işitme eşiği yükseliyor, kişinin duymak ve duyurmak için bağırması gerekiyor
-- 90-120 dB arasında baş ağrısı fizyolojik rahatsızlıklar görülmeye başlıyor
-- 120 dB üstünde iç kulakta bozukluk meydana geliyor.
-- 140 dB üstünde kulak zarı patlıyor.
Cumhuriyet 17.09.2003