Ozon deliğinin iklim değişimi üzerindeki etkisi kesinleşti

Antarktikteki batı rüzgarları da geçtiğimiz on yıllarda iyice arttı. Özellikle de kutup ilkbaharı atmosferin en alt tabakasına (troposfer) güçlü rüzgârlar taşıyor. İklim araştırmacıları bu durumun uzun bir süredir stratosferin hemen üzerinde bulunan soğuk bir stratosferin gelişmesiyle ilgili olabileceğini düşünüyorlardı. İlkbaharda, insanlar tarafından üretilen klor ve brom içerikli gazlar 50km yükseklikte doğal ozona karışır. Fakat ozon deliği ve dünyadaki iklimsel değişimler arasındaki bağlantının kurulması şimdiye dek zordu. Yeni iklim modelleri atmosferde yoğunlaşan sera gazları yüzünden Antarktikteki batı rüzgarlarının daha güçlü esmesine yol açtığını gösteriyor. Bununla birlikte sera gazı konsantrasyonu rüzgârların kuvvetini açıklamak için yeterli değil. İşte bu nedenle ozon tabakasındaki deliğin de hesaba katılması gerekiyordu. Victoria Üniversitesi'nden Nathan Gillet ve Colorado Devlet Üniversitesi'nden David Thomson , Science dergisinde, ayrıntılı bilgisayar modelleriyle, mevsimlere bağlı değişimleri olduğu kadar, güney yarımküredeki iklim değişimlerinin hızını da tasarlayabildiklerini bildirdiler. Ve bilim adamları bu şekilde ilk kez ozon deliği ve iklim arasındaki bağlantıyı kesin bir şekilde kanıtlamış oldular. Tahminlere göre bu bağlantı sadece Antarktikle de sınırlı değil. Avustralya'nın güneyi, Yeni Zelanda ve güney Amerika'da da yaz aylarındaki yağış oranı gitgide artarken, Avustralya'nın güneybatısındaki kışlar daha kurak geçmeye başladı. İşte sadece sera gazı etkisiyle açıklanamayan bu gelişmeler ozon deliğinin etkisiyle kesin bir şekilde tasarlanabilmekte. Ancak elde edilen sonuçla yeni bir problem de ortaya çıktı. Yağış oranını ve rüzgârların gelişimini hatta tüm iklimi önceleyebilmek için araştırmacıların, hangi etkilerin daha güçlü olduğunu öğrenmeleri gerekiyor. Bundan sonraki araştırmalar bu yüzden ozon deliği ve sera gazlarının iklim üzerindeki etkilerinin çözülmesi üzerinde yapılacak. Cumhuriyet Bilim Teknik 25.10.2003