Bu maaşla adalet dağıtılmaz

Yargıtay Eski Başkanı Mehmet Uygun'un "Vicdanı ile cüzdanı arasına sıkışan hakimler" sözü bir döneme damgasını vurmuş, adalet dağıtanların geçim sıkıntısı için kullanılan bir vecizeye dönüşmüştü adeta. İşte Yargıtay eski Başkanı'nın bu sözü Avrupa Birliği Komisyonu'nun raporuyla desteklendi. Avrupa Birliği Komisyonu'nun Türkiye'de yargı sisteminin işleyişi konusunda hazırladığı raporda yer alan hakim ve savcı maaşları için, "Yargının bağımsızlığı için maaşların artırılması gerekiyor" denildi. YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA TÜRKİYE'DE mesleğe yeni başlayan hakim ve savcı 800 milyon lira maaş alırken, 10 yıllık bir hakimin maaşı ancak 1 milyar 83 milyon lirayı buluyor. İşte 10 yıllık hakimin aldığı bu ücret, dört kişilik bir ailenin bir ay geçinmesi için gereken asgari para miktarı 1 milyar 437 milyon liranın altında kalıyor. Türkiye'de 10 yılını doldurmamış tam 4 bin 742 hakim, yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Üstelik mesleğe yeni başlamış bir hakim açlık sınırı olan 473 milyon liranın biraz üstünde bir maaşla geçinmeye çalışıyor. Yargının tam bağımsızlığı için 'hakim maaşları artmalı' raporunu yazan AB ülkelerinde ise mesleğe yeni başlayan bir savcı ya da hakim 2 bin Euro maaş alıyor. AB ülkelerine mensup 10 yıllık bir hakim ise ayda 3 bin 500 Euro kazanıyor. Geçtiğimiz ekim ayında Türkiye'ye gelen ve Ankara, İstanbul, Diyarbakır ve İzmir'de hakim, savcı ve avukat, doktor, insan hakları savunucuları ve hükümet görevlileri ile görüşen Batı İsveç Temyiz Mahkemesi Başkanı, Birleşmiş Milletler Bosna Hersek'te Yargısal Sistemin Değerlendirilmesi Programı'nın eski Başkanı Kjell Bjornberg ile İngiltere'de avukatlık yapan Paul Richmond'un hazırladığı 210 sayfalık raporda, Türkiye'nin yargı sistemindeki eksiklikler yer alıyor. AB heyetindeki bu hukukçuların hazırladığı raporda hakimlerin maaşlarının artırılmasının hem yargıya güveni artıracağını hem de kabiliyetle hukukçuların daha cezbedici olan özel sektör yerine hakimlik görevine yönelecekleri vurgulanıyor. SAVCILAR ENGELLENİYOR RAPORDA, Türkiye'de savcıların şüphelenilen suçları kararlı bir şekilde soruşturup mahkeme önüne getirme konusunda sınırlamalarla karşı karşıya olduğu belirtilerek, "Çok sayıda engel, hukukçuların mesleki sorumluluklarını gereği gibi yerine getirebilmeleri konusunda ciddi bir engel teşkil etmeye devam etmektedir" denildi. Sorun aynen devam ediyor Hukukçular maddi sorunları çözülemeyen hakimlerin, artık hak dağıtan konumdan, hak arayan konuma geldiklerini söylüyor. 1998-1999 Adalet Yılı açılışında yaptığı konuşmada "Vicdanı ile cüzdanı arasında sıkışan hakimin kararının tam ve en sağlıklı olacağını düşünmek insan aklına ve doğasına ters düşer" diyerek gündeme oturan Yargıtay Eski Başkanı Mehmet Uygun, görüşlerinin aynen sürdüğünü söyledi. "Anayasalarımızdaki; aylık ve ödeneklerimizin bağımsızlık ve güvence ilkelerine göre ayrı kanunla düzenleneceği hükümlerine rağmen, Yasama, konuyu bugüne kadar gündeme bile getirmemiş, böylece; anayasa hükümleri ihlal edilegelmiştir" diyen Uygun, bu durumun sonucu olarak hak arayan kişi konumundaki hakimin hak arar duruma geldiğini söyledi. Yargının gereksinimlerinin giderilmediğini söyleyen Uygun, "Yargıyı sarsanlar, altında her şeyin kalacağı adalet çatısının çöküşünün, devletin göçüşünün, tek sorumlusu olacaklarını bilmelidirler" diye konuştu. 'BAŞBAKAN DA GEÇİNEMİYOR' İstanbul Barosu Başkanı Kazım Kolcuoğlu, geçtiğimiz günlerde Başbakan Tayyip Erdoğan'ın "5 milyar lira maaşla geçinemiyorum" dediğini anımsatarak, "900 milyon liraya çalışan hakim nasıl geçinecek? Bu insanca bir talep. İnsanlar geçim sıkıntısı çekerse bu da mesleklerine yansırsa etki altında kalabilir" dedi. Kolcuoğlu, 1.5 milyar lira maaş alan bir hakimin karşısına 100 milyon dolarlık bir dava dosyası geldiğinde bu büyük paranın hakimi "cezbedebileceği ya da çekebileceğini" söyledi. Kolcuoğlu, siyasilerin yargının sorunlarını çözmek için hiçbir zaman gayret göstermediklerini savunarak, "Siyasiler yargıdan ve yargılanmaktan kaçıyorlar" diye konuştu. AB İLE ARAMIZDA UÇURUM VAR Hukukçu Prof. Dr. Bahri Öztürk ise AB ülkelerinde 10 yıllık bir savcının 3 bin 500 Euro maaş aldığını belirterek, AB ülkelerindeki hakim ve savcıların maaş durumları konusunda şu bilgiyi verdi: "Yeni başlayan bir hakim veya savcıya 2 bin Euro maaş verilirken, 1 ila 15 yıl arasındaki hakim ve savcıların maaşları 2 bin ila 4 bin Euro arasında değişiyor. AB ülkelerinde Yargıtay Başkanı ise 10 bin Euro'dan az maaş almıyorlar. Hakim ve savcıların gönül rahatlığı içinde adaleti yerine getirmesini istiyorlarsa bu ücretleri elden geçirmeleri gerekiyor." SABAH 10.03.2004