Ortadoğu'ya yeni düzen

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan , Büyük Ortadoğu Projesi'nin (BOP) ele alınacağı G-8 Zirvesi için yarın ABD'ye gidiyor. Eşi Emine Erdoğan ile birlikte zirve toplantılarının yapılacağı Sea Island'a gidecek olan Başbakan, ABD Başkanı George Bush , G-8 ve bölge ülkelerinin liderleriyle çarşamba günü öğle yemeğinde bir araya gelecek. Emine Erdoğan ise Bush'un eşi Laura Bush 'un düzenlediği programa katılacak. Sanayileşmiş 7 ülke ile Rusya'dan oluşan G-8'lerin zirvesi, ABD'nin Georgia eyaleti yakınlarındaki Sea Island'da yarın başlıyor. Zirve, ABD'nin Büyük Ortadoğu Projesi'nin siyasi düzeyde ele alınarak şekillendirileceği ilk uluslararası toplantı olması açısından büyük önem taşıyor. Türkiye'nin BOP'taki yeri de bu zirvede netlik kazanacak. G-8'i oluşturan ABD, Rusya, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, İngiltere'nin liderleri, zirvenin ilk günü kendi aralarında gündem konularını ele alacaklar. G-8'in Büyük Ortadoğu planı, zirvenin ikinci gününde öğle yemeği sırasında bölge liderleriyle konuşulacak. Farklı statülerde katılım BOP'un dönüştürmeyi hedeflediği bölge ülkeleri Afganistan, Cezayir, Bahreyn, Ürdün ve Yemen, bu yemeğe ''bölgesel ortak'' olarak, Türkiye ise ''demokratik ortak'' olarak katılacak. Sea Island'a davet edilen Kuzey Afrika ülkeleri de zirvenin üçüncü gününde G-8 liderleriyle bir araya gelecek. G-8'in Büyük Ortadoğu Projesi, bölgede siyasi, ekonomik ve sosyal özgürleşmeyi destekleme iddiasını taşıyor. BOP'un ''Gelecek ve İlerleme İçin Ortaklık'' başlığını taşıyan son taslağında, bölge için Büyük Ortadoğu yerine ''Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika'' kavramı kullanılıyor. Taslakta Büyük Ortadoğu'da ''Gelecek Forumu'' adı verilen bir kurumsal yapıyla ''sürekli ve açık bir diyalog organı'' oluşturulması öngörülüyor. Gelecek Forumu'nun ilk toplantısının dışişleri bakanları düzeyinde bu sonbaharda yapılması hedefleniyor. Talepler dikkate alınacak G-8'in Büyük Ortadoğu Projesi'nin ana hatları şöyle: * G-8 liderleri, Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da barışa, sosyal ve ekonomik gelişmeye önem verdiklerini vurgularken, ''bölgenin kendi içinden gelen talepler doğrultusunda'' demokratikleşmeyi, ekonomik ve sosyal reformları destekleyeceklerini açıklıyorlar. * Demokratikleşme alanında, temel hakların güvence altına alınması, hukuk devleti ve çoğulculuk ilkelerinin yaşama geçirilmesinin önemi vurgulanıyor. Şeffaflık ve yolsuzlukların önlenmesi üzerinde durulurken, bağımsız medya ve parlamentoların rolünün güçlendirilmesi amacıyla çeitli programlar öneriliyor. Reformlarda etkin bir sivil toplumun oluşturulmasına özel önem atfediliyor. * BOP, eğitim alanında somut hedeflere işaret ediyor. Kadınların eğitimine özel önem verilen taslakta, okuma yazma seferberliği üzerinde duruluyor. Bölgede internet kullanımının geliştirilmesi de amaçlanıyor. Gençler için meslek kazandırma kursları planlanıyor. CUMHURİYET 07.06.2004