Basın Yasası da AB’ye uyumlu oldu

Yeni Basın Yasası, şunları getiriyor. 1- Basın ne kadar özgür olacak? Basın, bilgi edinme-yayma, eleştirme ve eser yaratma konularında özgür olacak. Bu özgürlük, kişi hakları, toplum ahlakı, milli güvenlik, kamu güvenliği, devlet sırlarının korunması amacıyla sınırlanabilecek. 2- Kimler süreli yayın sahibi olacak? Süreli yayın sahibi olmak için en az ortaöğretim kurumundan mezun olmak, kamu yasaklısı olmamak ve yüz kızartıcı suç işlememek gerekiyor. Yayın için Cumhuriyet Savcılığı’na beyan yeterli olacak. 3- Sorumlu müdürün kriterleri neler olacak? Sorumlu müdür olmanın yaşı 21’den 18’e indirildi. Sorumlu müdür, dokunulmazlığı olan bir milletvekili olursa bir yardımcı tayin edilecek. 4- Yayından kimler sorumlu olacak? Basılmış eserler yoluyla işlenen fiillerden doğan maddi ve manevi zararlardan dolayı süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi, süresiz yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı sorumlu olacak. 5- Haber kaynağını açıklamak zorunlu mu? Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür, müdür yardımcısı ve eser sahibi, bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynağını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamayacak. 6- Cinsel haberler basında nasıl yer alacak? Sarkıntılık, tecavüz, kız kaçırma ile ilgili haberler, mağdurların tanınmalarına yol açacak şekilde yayınlanamayacak. Cinsel saldırı, cinayet ve intihar olayları hakkında özendirici yayın yapılamayacak. 7- Hangi haberler yazılamayacak? Hazırlık soruşturmasından takipsizlik kararına veya kamu davasının açılmasına kadar geçen süre içerisinde, savcı, hakim veya mahkeme işlemlerinin ve soruşturma ile ilgili diğer belgelerin içeriği yayımlanamayacak. Kesin kararla sonuçlanıncaya kadar bir dava ile ilgili hakim veya mahkeme işlemleri hakkında mütalaa yayımlanamayacak. 8- Cevap ve düzeltme hakkı nasıl kullanılacak? Kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde düzeltme hakkı gecikmeden kullandırılacak. Düzeltme, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde yer aldığı sayfa ve sütunda, aynı puntolarla yayımlayacak. 9- Bu hak kullandırılmazsa ne olacak? Buna uymayan sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili, 10 milyar liradan 150 milyar liraya kadar ağır para cezasına çarptırılacak. Düzeltme ve cevap, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere, tirajı yüzbinin üzerinde olan iki gazetede ilan şeklinde yayımlanacak. 10- Süreli yayınların dağıtımı nasıl yapılacak? Dağıtımcılar, tüm yayınları benzer yayınlar için belirlenen ücreti aşmayacak bir bedelle dağıtacak. Satıcılar, aynı anda diledikleri kadar dağıtım şirketiyle anlaşıp diledikleri yayınları satabilecekler. Hiçkimse bu kişilere rakip yayınları satmama yükümlülüğü getiremeyecek. 11- Hangi eserlere el konulabilecek? Soruşturma ve kovuşturmanın başlatılmış olması şartıyla Atatürk Aleyhine İşlenmiş Suçlar Hakkında Kanun, İnkılap kanunları ve TCK ve Terörle Mücadele Yasası’ndaki devlet aleyhine işlenen suçları içeren eserlerin tamamına hakim kararıyla el konulabilecek. 12- Hangi suçlar hapis getiriyor? Düzeltme ve cevabın yayınlanmaması, basılmış eserleri engelleme, tahrip ve bozma durumundaki suçlara hapis cezası verilebilecek. Bu suçlar dışında kanunda öngörülen suçlar için hükmedilen para cezaları, hapis cezasına çevrilemeyecek. HÜRRİYET 11.06.2004