Hükümet cumhuriyetin ilk yıllarından bu yana tartışılan Papazların el konulan mallarının iadesi sorununu da çözmeye hazırlanıyor. ‘Papaz malları’ önümüzdeki hafta yapılacak Bakanlar Kurulu toplantısının gündemine alındı. Toplantıdan ‘Papazların tazminatlarının ödenmesi’ kararı çıkacağına kesin gözüyle bakılıyor.
Star Gazetesi Yazarı Zeynep Gürcanlı köşesinde “Konu Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına kadar dayanıyor. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte çıkarılan yasalarla, Türkiye’deki hristiyan din kurumları temsilcilerinin mallarına el koyulmuştu. El koyma işlemi o kadar ileri götürülmüştü ki, papazların kişisel malları bile dondurulmuş, ardından kurulan vakıflara devredilmişti. Vakıflar bu malları işletmiş, ancak elde edilen gelirler hiçbir zaman mallarına el konulanlara ya da bağlı bulundukları kiliselere verilmemişti. Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yargı hakkını resmen kabul ettiğini açıkladığında, açılan ilk davalardan biri de bu olmuştu. Mahkeme 1990’lı yılların başında önce tarafları dinledi, ardından da kararını verdi. Karar, Türkiye ile davacılar arasında ‘dostane çözüme gidilmesini’ önerisiydi. Hem Türkiye, hem de mallarına el konulan papazların bağlı bulundukları kiliseler bu kararı kabul ettiler. Ancak aradan 10 yıldan fazla geçmesine rağmen, kararın uygulanması konusunda hiçbir gelişme sağlanmadı.” diye yazdı.
Kiliseler bastırdı, tazminatlar ödenecek
Yazıda, “Arkalarına Avrupa ülkelerinin de desteğini alan kiliseler bastırdı. Ancak Türkiye bir türlü, ‘halledeceğim’ sözü verdiği tazminatları ödemedi. Son olarak konu 2001 yılında Avrupa Konseyi’nde yeniden gündeme geldi. Ancak yine hiçbir ilerleme sağlanamadı.
Avrupa Konseyi, Yüksek Mahkeme’nin kararına rağmen yıllardır tazminatları ödemeyen Türkiye’ye, sırf bu konudan dolayı, uyarı üzerine uyarı gönderdi. Avrupalı milletvekilleri, özellikle de Hıristiyan demokratlar, Türkiye aleyhine, ‘alınmış mahkeme kararını yerine getirmeyen ülke’ sloganıyla propaganda yapmaya başladılar. Hapisteki DEP’liler, ana dilde yayının yasak olması gibi büyük eleştirilerin yanında, ‘papazların mallarının iadesi’ konusu fazla gürültü koparmadı...Şimdi hükümet, bu konuya da el atmaya hazırlanıyor. ‘Papaz malları’ önümüzdeki hafta yapılacak Bakanlar Kurulu toplantısının gündemine alındı. Ve büyük bir ihtimalle de toplantıdan ‘Papazların tazminatlarının ödenmesi’ kararı çıkacak.” ifadelerine yer verdi.
Ruhban okulunu açın baskısı
Hükümetin Ruhban Okulu’nun açılması için yasa tasarısı hazırlama girişiminde ABD Başkanı Bush’un Ankara’ya gelecek olmasının payı olduğu belirtiliyor. Bazı kaynaklar tarafından , Bush’un zirve için Türkiye’ye geldiğinde ‘Ruhban okulu’ konusunu gündeme getirerek, Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılmasını isteyeceği ifade ediliyor. Fakat, Heybeliada Ruhban Okulu’nun 1972 yılı öncesindeki gibi ‘özerk’ bir yapıyla açılabilmesi için, yasal değişiklik gerekiyor. Şimdi hükümet, bu yasal değişiklik üzerinde çalışıyor.
İstanbul’da “dinler buluşması”
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ı ABD’de yapılacak G-8 zirve toplantısının Büyük Ortadoğu Projesinin görüşüleceği bölümüne katılmasından sonra Türkiye’de ne gibi gelişmelerin yaşanacağı merak ediliyor. Zirveye ‘katkıda bulunacak ülke’ olarak davet edilen Türkiye’ye önümüzdeki günlerde Ortadoğu ile ilgili önemli görevlerin verileceği belirtiliyor. Türkiye’yi demokratik ve laik rejimiyle bölge ülkelerine örnek olarak sunan ABD Başkanı Bush, NATO zirvesi sırasında, İstanbul’da üç büyük semavi dinin Türkiye’deki temsilcileri ile biraraya geleceği ileri sürülüyor. Amerikalılar, Bush’un İstanbul programı için bir ‘dinler buluşması’ programlıyorlar.
Siyasi Uzmanlar, Fener Rum Patriği Bartholomeos, Ermeni Patriği Mesrob Mutafyan, Türkiye Hahambaşı İsak Haleva ve Diyanet İşleri Başkanı Ali Bardakoğlu’nun katılması beklenen bu buluşma ile ABD’nin Türkiye’nin ‘dini hoşgörü mozayiğini’ tüm dünyaya göstermeyi amaçladığını belirtiyorlar. Bunun, Türkiye’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde oynayacağı ‘örnek ülke’ rolü açısından da anlamlı olduğunu vurguluyorlar. ABD’nin Fener Rum Patriği’ne daveti ‘ekümenik’ sıfatıyla çağırmasına ise hükümetin ses çıkarmadığı belirtilliyor.
MİLLİ GAZETE 13.06.2004