Sigaranın hedefi genler

Sigara, akciğerin genetik yapısını değiştirerek kanseri tetikliyor. ABD'deki Boston Üniversitesi'nde görevli bilim adamı Avrum Spira ve ekibi, sigara tiryakilerinin akciğerlerinin genetik yapısını hiç sigara içmemiş ve sigarayı bırakanların genetik yapısıyla karşılaştırdı. Sigara tiryakilerinde 97 genin normalden ya daha aktif ya da az aktif olduğu görüldü: Özellikle kanser oluşumunda etkili 'onkogenler'in daha aktif halde, tümör oluşumunu engelleyen genlerin ise aktivitesinin daha düşük olması göze çaptı. Kişilerin sigara içme süresiyle genetik değişimin oranı arasında da bir bağ bulundu. Sigaranın genetik yapıda neden olduğu değişikliklerin izi 20 yıl sonra bile görülebiliyor. Sigarayı bırakmış kişilerin kanser riski hiç sigara içmemişlere oranla bu nedenle daha yüksek. Bilim adamları akciğerin genetik haritasını çıkararak, kişilerin kanser riskine ilişkin isabetli öngörülerde bulunabilmeyi umuyor. Akciğer kanseri vakalarının yüzde 90'ının sigaraya bağlı olarak ortaya çıktığı biliniyor, ancak sigaranın kanseri tam nasıl tetiklediği ve akciğerdeki etkisi anlaşılmamıştı. Öte yandan sigarayla kanser arasındaki bağlantıyı ilk keşfeden bilim adamlarından biri olarak bilinen Oxford Üniversitesi profesörü 91 yaşındaki Richard Doll, sigara içenlerin içmeyenlerden 10 yıl az yaşadığını belirledi. Doll'un 50 yıllık araştırması, orta yaşlarda ve yaşlılıkta sigara tiryakiliğinin ölüm oranını iki katına çıkardığını gösterdi. Doll bir de iyi haber verdi: 30 yaşına kadar sigarayı bırakan tiryakilerde sigaraya bağlı erken ölüm riski hemen hemen ortadan kalkıyor. Alışkanlığın 50 yaşında dahi bırakılması halinde erken ölüm riski yarıya iniyor. Doll, 50 yılda sigara yüzünden dünyada 100 milyon kişinin öldüğü, 21. yüzyılda bu rakamın 1 milyar olacağını söyledi. RADİKAL 23.06.2004